BADIIY ADABIYOTLARNING INSON HAYOTIDA TUTGAN O’RNI

Аннотация

this article covers the role and importance of artistic etiquette in human life. At present, it is necessary to promote artistic masterpieces of etiquette to all people. Spiritual wealth for human beings is considered to be artistic etiquette. Keywords: book, Psyche, people, fiction, writers. РОЛЬ ХУДОЖЕСТВЕННОЙ ЛИТЕРАТУРЫ В ЖИЗНИ ЧЕЛОВЕКА Аннотация. В этой статье освещается роль и значение художественной литературы в жизни человека , а также дается информация о произведениях писателей. В настоящее время всем людям необходимо продвигать шедевры художественной литературы. Духовным богатством для человека являются художественные произведения. Ключевые слова: книга, психика, люди, произведения искусства, писатели. Hozirgi kunda ommaviy axborot vositalari keng ommalashgan , butun dunyo odamlari ijtimoiy tarmoqlarga bog’lanib qolgan. Kitob bu tafakkur xazinasi hisoblanadi. Buning natijasida odamlarda ma’naviy kamolot shakllanadi. Mavlono Jaloliddin Rumiyning “ Ichindagi inindadur’’ asari o’qiganmiz. Asarlarida odamlarning iymon gavhari, nuqsonlari-nafsi,xirsi oqibatida kelib chiqadigan yomonliklarni tahlil etib,bulardan qutulish,poklanish yo’llari,fazilatlarini bayon etgan. Uning barcha asarlari insonlarni ruhiy kamolatga yetkazib, ma’naviy boyitadi. Yozuvchilarning asarlarini o’qiganda siz fikrlashni o’rganasiz. Fikrlash orqali o’zlikni,o’zlik orqali Ollohni anglaysiz va tushunasiz. Badiiy asarlar insonlarning ruhiyatiga kuchli ta’sir ko’rsata oladigan ilohiy bir kuchdir.Badiiy asarlarni o’qish 838 Dekabr, 2024-Yil orqali turli zamondagi insonlarning fikrlari, o’y-mulohazalari, orzu-umidlari, jamiyatdagi siyosiy , huquqiy , diniy ,axloqiy-ta’limiy, falsafiy va boshqa turdagi qarashlarini kuzatasiz. Kuzatish orqali odamlarning hissiy va aqliy rivojlanishi, ijtimoiy muhit bilan bog’liq ekanligini anglaysiz. Kitob bu- insonlarni tushunishga, hayotga boshqacha qarashga, moddiy boylik emas balki ma’naviy boylik qimmatbaho ekanligini anglashga undaydi.. Inson ruhiyati va ma’naviyatiga o’z ta’sirini ko’rsatuvchi, ular asarni o’qiganda ko’zga yosh olishga majbur etadigan kitoblar ham yozuvchilar ham ko’p.Masalan O’lmas Umarbekovning “Odam bo’lish qiyin”,Fyodor Dostoyevskiyning “Telba” , “ Jinoyat va jazo’’ “Qimorboz” Cho’lponning “ Kecha va kunduz ‘’,Said Ahmadning “ Ufq” trilogiyasi kabi asarlar. Har bir insonni o’ylantirib qo’yadigan, ogohlikga chorlaydigan asarlardan biri Cho’lponning “ Kecha va Kunduz” asari hisoblanadi. Asardagi qahramonlarga diqqat qaratadigan bo’lsak , judayam achinarli holatga duch kelamiz. Bu albatta bizning xalqimiz,tariximiz edi. Insonlarning soddaligi, ilmsizligi ularni jar yoqasiga yetaklab keldi va uloqdirdi. Uni yosh demadi, buni boy demadi hammani birdek hayot imtihonidan o’tqazdi.Asar qahramoni bo’lmish Zebining hayot yo’li bahorda ochilgan o’rik gulidek o’zidan xushbo’y hid taratdi ammo shamol va to’fonlarga bardosh berolmay yer bilan bitta bo’ldi. Ilmsizlik ma’rifatsizlik orqali bir qancha oilalar yakson bo’ldi. Ular o’z fikrlarini omma oldida bayon etolmas, faqat xurjini tangaga to’lgan insonlarga tobe bo’lib yashashdi. Bu kitobni qo’lingizga olib varoqlab ko’rsangiz, albatta ko’zingizga yosh keladi ,takror -takror o’qisangiz ham asar o’z qimmatini yo’qotmaydi. Nimaga desangiz bunda o’zbek xalqining achchiq o’tmishi, o’sha zamondagi ota-bobolarimizning turmush tarzi keltirilgan. Insonlarning ruhiyati, qadr-qimmati yer bilan bitta bo’lgan bir paytda,jadidlar kirib keldi. Millatni faqatgina ilm-marifat qutqarishini, bu kabi jaholatdan ,qabiqlikdan chiqishning birgina yo’li ilm ekanligi xalqga singdirdi.Afsuski hozirgi kunda kitob o’qishga bo’lgan talab kamayib bormoqda. Bunga sabab komyuter texnologiyalari asri bo’lgani uchun katta-kichikning hammasi internet va ijtimoiy tarmoqlarga bog’lanib qolgan. Ayni damda ko’pchilik kitob o’qishni bilmaydi va kishilar o’qiyotgan kitobini tuzukroq tushunib yetmaydi. Hatto qanday turdagi kitobga qiziqishini anglab ketmagan. Bunga kim sababchi albatta oila ,ota -ona hisoblanadi. Ular farzandlariga kichik yoshligidan qo’liga kitob tutishi lozim edi. Bolaning qiziqishiga qarab kitob tanlashi,uni olib berishi lozim.. To’g’ri hamma ota -ona farzandi nimaga qiziqishini bilmaydi chunki ularga qiziq emas. Bolaning otasi chiroyli kiyingan ayolga qiziqsa, onasi turk kinolariga qiziqadi. Farzandning qiziqishlari oilada inobatga olinmasligi ,e’tibor yetishmasligi tufayli u o’zini keraksiz buyumdek his qiladi. Uning ruhiyatiga ta’sir 839 Dekabr, 2024-Yil ko’rsatadi va u tashqi muhitdan o’ziga e’tibor kutadi. Birgina kitob o’qimaslik, ota -onaning badiiy adabyotga qiziqmasligining o’zi jamiyatga ta’sirini ko’rsatmay qolmaydi. Tashqi muhitdan e’tibor talab insonlar ko’p hollarda aldanib qoladi. Ota-ona unvoniga ega bo’lgan, farzanding bormi deb savol bersa ,bor 2 ta yoki 4 ta deb kerilib aytadigan ba’zi odamlar hatto farzandining qaysi biri nechanchi sinfda o’qishini ham bilmaydi. Bunga kulish kerakmi yoki yig’lash hayron qolasan. Nahotki o’zbek xalqi shunday,fa