INTERAKTIV DARSLAR ORQALI BO’LAJAK MATEMATIKA O’QITUVCHILARINING TADQIQOTCHILIK KO’NIKMALARINI OSHIRISH

Аннотация

Ushbu maqolada bo'lajak o'qituvchilar uchun taqdiqotchilik ko'nikmalarini rivojlantirishda interaktiv darslarning o'rganilishiga yondashuv masalalari tahlil qilingan. Kalit so'zlar: Interaktiv darslar,zamonaviy ta'lim tizimi,tadqiqotchilik ko'nikmalari,faollikni oshirish,innovatsion pedagogika,zamonaviy talablar. Kirish. Biz bugungi kunda texnologiyalar kundan kunga rivojlanib borayotgan asrda yashamoqdamiz. Hozirgi kunda bizning ta'lim jarayonimizda interaktiv metodlar, innovatsion texnologiyalar, pedagogik va axborot texnologiyalarini o'quv jaroyonida qo'llashga talab oshib bormoqda. Shu sababli bo'lajak matematika o'qituvchilarining tadqiqotchilik ko'nikmalarini interaktiv darslar orqali oshirish-zamonaviy ta'lim tizimidagi dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. Interaktiv darslarning mohiyati Interaktiv darslar o'quvchilarning faol ishtirokini ta'minlashga qaratilgan metodlar va vositalar yig'indisidir. Bu darslarda o'quvchilar mustaqil fikrlash, tadqiq qilish , bahslashish, muammolarni yechish va ijodiy yondashuv ko'nikmalarini shakllantiradi. Asosiy usullari: ● Guruhli muhokama ● Rolli o'yinlar ● Muammoli ta'lim ● Teskari aloqa ● Zamonaviy texnologiyalardan foydalanish. Tadqiqotchilik ko`nikmalarini shakllantirish Matematika o'qituvchilarining tadqiqotchilik ko'nikmalari quyidagilarni o'z ichiga oladi: 1. Muammoni aniqlash va uni tadbiq qilish yo'llarini ishlab chiqarish 2. Statistik ma'lumotni tahlil qilish 3. Matematikadagi innovatsion yondashuvni o'rganish. 4. Natijalarni taqdim etish va baholash. Interaktiv darslarning tadqiqotchilik ko'nikmalariga ta`sirining afzalliklari quyidagilardan iborat. ■Mustaqil fikrlashni rivojlantiradi ■ Kichik guruhlarda ishlash madaniyatini oshiradi ■Matematikani amaliyot bilan bog'lash imkonini beradi. 520 www.namspi.uz universaljurnal.uz Interaktiv darslar ta'lim jarayonida o'quvchilarni faol ishtirokchi sifatida shakllantirishga xizmat qiladi. Ularning faoliyati quyidagilarda namoyon bo'ladi. 1.Faollikni oshiradi: O'quvchilarni dars davomida faollashadi, fikrlash va muloqot qilish ko'nikmalarini rivojlantiradi 2.Ijodkorlikni qo’llab-quvvatlaydi: Masalar yechish, muhokama qilish va yangicha yondashuvlarni izlashga yordam beradi. 3.Motivatsiyani oshiradi: Darsga qiziqish kuchayib, ta'lim jarayoni zerikarli bo'lmaydi. Innovatsion faoliyat-pedagogning o'z kasbini mukammallashtirish va uni takomillashtirishdagi mavjud bilim, ko'nikma va malakalarni egallashida ijodiy yondashuvini nazarda tutadi. Ta'limdagi innovatsiyalar va innovatsion ta'limiy faoliyat mukammal tarkib topmagan shu bilan birga aniq bir to'xtamli bo'lmagan ilmiy faoliyat ekanligini e'tirof etish lozim. Buning asosiy sabablaridan biri ta'limiy bilim va amaliy ta'limiy faoliyat o'rtasidagi uzulishdir. Pedagog innovatsion faoliyatning subyekti va tashkilotchisi sifatida yangilikni yaratish, uni faoliyaytda qo'llay olish hamda targ'ibot etishda ishtirok etar ekan, faoliaytning samaradorligi va natijadorlikni anglamog'i, fandagi bilim, an'analardagi o'zgarishlar mazmunini va mohiyatini tahlil eta bilish lozim. Bo'lajak matematika o'qituvchilarini tayyorlashda innovatsion texnologiyalar juda muhim ahamiyatga ega. Quyidagi texnologiyalar va yo'llar o'qituvchilarni tayyorlashda yordam berishi mumkin: 1. Texnologiya yordamida individualizatsiya: Texnologiya yordamida o'qitish va o'rganishni individualizatsiya qilish mumkin. Bu, har bir o'quvchining o'zining tezligida va darajada o'rganishiga imkon beradi. 2. Interaktiv ta'lim vositalari: Interaktiv doskalar, darhol javob berish tizimlari (IRS), kurs boshqaruv tizimlari va Internet asosida ishlaydigan vositalar o'qitishni individualizatsiya qilishga va interaktiv qilishga yordam beradi. 3. Matematika o'qitishda texnologiya: Matematika o'qitishda texnologiyadan foydalanish, o'qituvchilarni tayyorlashning eng muhim masalalaridan biri hisoblanadi. Bu, o'quvchilarga matematik kontekstda maxsus texnologik resurslarni o'rganish, texnologiyani qanday va qachon to'g'ri foydalanishga e'tibor qaratish va matematika o'qitish va o'rganishda texnologiya bilan bilimlarini qo'llash uchun imkoniyatlar berishni o'z ichiga oladi. 4. Digital texnologiyalar: Digital texnologiyalar matematika ta'limida keng tarqalgan. Ular sinf otagida o'qitish va o'rganishni katta darajada o'zgartirishga qodir. Digital texnologiyalar matematika o'qitishda vaqt talablarini, o'qitish va o'rganishning vaqtini, matematika qilishning tabiati va asosiy ko'nikmalar va yuqori darajadagi ko'nikmalarga nisbatan o'zgarishlar, darsliklar, o'qitish amaliyotlari va baholash o'zgarishi mumkin^_Bu texnologiyalar va yo'llar o'qituvchilarni tayyorlashda juda samarali bo'lishi mumkin. Lekin, bu texnologiyalarni qo'llash uchun o'qituvchilar texnologiyaga oid ko'nikmalarga ega bo'lishi kerak. 521 www.namspi.uz universaljurnal.uz Matematika o'qituvchilari uchun quyidagi innovatsion texnologiyalardan foydalanish mumkin: 1. Virtual Reality (VR) va Augmented Reality (AR): VR va AR texnologiyalari matematika o'qitishda yangi