BOSHLANG`ICH SINFLARDA TEXNOLOGIYA DARSINI OLIB BORILISHI.

Аннотация

Boshlang`ich sinflarda texnologiyaga tayyorlash dasturi bolalarni har tomonlama kamol toptirishga aqliy va jismoniy, ahloqiy va estetik, iqtisodiy va ekologik bilimlarini shakllantirishga va tarbiyalashga qaratilgan Kalit so’zlar: Texnologiya, texnika, shaxs,ta’lim, tarbiya, ko’nikma, malaka, tajriba, modellash, Boshlang`ich sinflarda texnologiyaga tayyorlash dasturi bolalarni har tomonlama kamol toptirishga aqliy va jismoniy, ahloqiy va estetik, iqtisodiy va ekologik bilimlarini shakllantirishga va tarbiyalashga qaratilgan bo`lib o`z oldiga qo`yidagi maqsadlarni qo`yadi. a) Bolaning Texnologiya tajribasini ularning kishilarning ishlab chiqarish faoliyati to`g`risidagi bilimlarni kengaytirish, Texnologiyasevarlik, Texnologiyaga va Texnologiya kishilariga munosib munosabat ruhida tarbiyalash; b) Texnologiya malakasi, Texnologiya madaniyati asoslarini, o`z ishi va o`rtoqlari ishini rejalashtirish va tashkil qilish malakalarini rivojlantirish. Dasturda turtta asosiy ish turlari bor. 1.Qog`oz va karton bilan ishlash. 2.Turli materiallar bilan ishlash. 3. Gazlama (tikish va bichish) bilan ishlash. 4.Texnikaga modellash. 5. Qishloq xo`jaligi Texnologiyai. O`z-o`ziga xizmat ko`rsatish bo`limi o`zlarining kiyim-kechaklariga va turar joylariga qarashni, nonushta, tushlik va kechki ovqat uchun dasturxon tuzashni o`z ichiga oladi. Bu darslarni yil boshida o`tkazish tavsiya etiladi, bundan maqsad o`qituvchilarni va ota-onalarni yil davomida bolalarning olgan bilimlarini qanday qo`llayotganliklarini va sinfda navbatchilik qilganda o`z-o`ziga xizmat ko`rsatish, uyda ota-onalariga yordam berishlariga imkon berishdir. Texnikaga oid texnologiyaning quyidagi turlarini: qog`oz va karton bilan ishlash, mato bilan ishlash, turli xil materiallardan plastilin, tabiiy va neorganik materiallar somon, quritilgan barglar, patlar, chig`onoq, loy, qum, tsement,yog`och, yumshoq sim, tunuka va boshqa materiallar bilan ishlashni o`z ichiga oladi. Bolalarga buyumlarni yasash tartibi haqida, ya’ni yig`ish, ishlov berish to`g`risida, ishlatib ko`rish xato va kamchiliklarni yo`qotish haqida ish o`rnini 538 www.namspi.uz universaljurnal.uz tashkil qilish va boshqalar to`g`risida tasavvur hosil bo`ladi. Bu elementlarning barchasi keyinchalik modellar va texnikaviy o`yinchoqlar tayyorlashda qo`llaniladi, umumlashtiriladi, bolalarning ijodiy fikrini o`stiradi, To`plangan texnologik tajribasini tevarak-atrofdagi texnika bilan bog`lashlariga yordam beradi. Qishloq xo`jaligi texnologiyai darslarda o`quvchilar sinfdagi jonli tabiat burchagi va maktab tajriba hovlisida o`simliklarni o`stirishga, ko`paytirishga va parvarishlashga oid ishlar bilan shug`ullanadilar. Texnologiya dasturi talablari quyidagilarni o`z ichiga oladi. 1. Buyumlarni kundalik uchun zarurligi. 2. Narsa-buyum yoki ishni bajarish jarayonida bolalarga berish mumkin bo`lgan dasturda ko`rsatilgan bilim va malakalarining mazmundorligi. 3. Barcha o`quvchilarni darsda band qilish imkoniyati. Texnologiyaning yangi dasturlari, metodlari va tashkiliy shakllari asosida ishlab chiqiladi. Texnologiya dasturlarida Texnologiya madaniyatining malaka va ko`nikmalari aks ettirilgan bo`lib, unga qarab maktab o`quvchisi, o`qituvchisi va maktab faoliyatiga baho beriladi. O`qituvchi o`quvchilarning u yoki bu xususiyatlarini, Texnologiya madaniyatining tarkibiy qismi birligini hisobga olganda dastur tuzib chiqadi. Texnologiya ta’lim yo`nalishlaridan birinchisi bolada va o`smirda inson texnologiya haqida va uning texnologiyaining mahsuli yaratilgan buyumlar to`g`risida, ishlab chiqarish muhiti, materiallarni ishlab chiqarish texnologiyasi, moddiy ishlab chiqarish iqtisodiyoti haqida tasavvurlar hosil qilishga har tomondan yondashishni talab qiladi. Texnologiya fani yo`nalishining ikkinchisi, o`quvchilarda oilada va turmushdagi vazifalarni taqsimlash, ularni bajarish to`g`risidagi tasvvurlarni shakllantirish. Uchunchisi esa hozirgi zamon o`quvchisi tabiatga ekologik munosabatda bo`lishni shakllantirish, uni qishloq xo`jaligi sohasidagi malaka va ko`nikmalari bilan qurollantirish kerak. Texnologiya fanini o’tish jarayonida hosil qilingan bilimlar, malakalar va ko`nikmalar maqsadsiz emas, balki insonning asosiy qobiliyati – texnologiyaga bo`lgan qobiliyatini rivojlantirish vositasi hisoblanadi. Texnologiya darsining maqsadi – shaxsning turmush tarziga, texnologiya madaniyatiga qaratilgan barqaror yo`l yo`riqni qaror toptirish, ijodiy faoliyat qilishga, amaliy, ahloqiy va ruhiy tayyorgarlikni amalga oshirish, o`quvchilarni xalq xo`jaligidagi muvoffaqiyatli faoliyatida zarur bo`lgan ijodiy qobiliyatlarni, aqliy, jismoniy fazilatlarni rivojlantirishdir. Texnologiya o`zining bosqichlarida bolalar, o`smirlar va yoshlarning yoshi, funktsional imkoniyatlarining o`ziga xosligi, ruhiy rivojlanishi, ijtimoiy mavqiega muvofiq ravishda ko`p tomonlama yo`nalishga ega bo`lishi lozim. Texnologiya darslari bolalarga turli xil amaliy va nazariy bilimlarni o'rgatadi. Bu darslar, asosan, bolalarning kreativ fikrlashini rivojlan