Лечение и профилактика бранхиомикоза рыб в Самаркандской области

Аннотация

В статье представлены результаты проведенных лечебных мероприятий бранхиомикоза в рыбоводческом хозяйстве «Ялоктепа олтин баликлари» Пайарыкского района Самаркандской области. В результате проведенных исследований была установлена эффективность использования пробиотического препарата «Иннопровет» наряду со стандартными методами лечения и ликвидации болезни. Эффективность препарата оценивали по гематологическим показателям и восстановления живого веса рыб. Ключевые слова: бранхиомикоз, жаберный аппарат, Сабуро, Branxiomycts sanguinis O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 13.01.2022-yilgi PQ-83-son qaroridagi chorvachilik sohasi va uning tarmoqlarini rivojlantirish bo‘yicha 2022 — 2026- yillarga Baliqchilik tarmog‘ini yanada rivojlantirish hamda aholini sifatli va hamyonbop baliq mahsulotlariga bo‘lgan extiyojini qondirishda katta ahamiyat kasb etdi. Ammo bir qator erishilgan yutuqlar bilan birgalikda baliqchilik, ayniqsa intensiv yetishtirish xo‘jaliklarida baliqchi va veterinariya mutahasssislari uchun hozirgi kungacha yechilmagan muammolardan baliqlarning yuqumsiz, yuqumli va parazitar kasalliklari biri bo‘lib qolmoqda. Ko‘p uchraydigan infeksion va invazion kasalliklaridan psevdomonoz, saprolegnioz, tuberkulyoz, geksamitoz, lepidortoz, kasalliklari hisoblanadi. Xozirgi vaziyatda O‘zbekiston baliqchilari uvildiriq, zotli baliqlarni o‘zini chet davlatlardan olib kelib, suv havzalarida yetishtirish va ko‘paytirish ishlarini olib bormoqda. Branxiomikoz kasalligi hozirda O‘zbekistonda mavjud suv havzalari va intensiv havzalarida uchramagan degan fikrlarga qaramasdan, branxiomikoz kasalligining qo‘zg‘atuvchilari xo‘jalik ishlari past darajada olib boriladigan, sanitariya qoidalarga amal qilinmaslik yoki chet davlatlaridan olib kiritilishi natijasida havzalardagi baliqlarda kasallik chiqish ehtimoli bor. Bu kasallik qo‘zg‘atuvchisi 19 7-noyabr 2024-yil. | TO‘PLAM – 2/24 Parranda, baliq, asalari va mo‘ynachilikdagi dolzarb muammolar, ularning yechimlari hamda ilm-fandagi yutuqlar akvarium baliqlari, barcha yoshdagi karp, zog‘ara, tovonbaliq, toshboshbaliq, lin, cho‘rtan baliq ba’zan forel va laqqa baliqlarda asosan bir yoshli baliqlar kasallikga ancha ta’sirchan (70% bo‘ladi). Ularda kasallik og‘ir kechadi. Branxiomikoz asosan yozda, suvning harorati +22 C bo‘lganda rivojlana boshlaydi. Taqiqotning maqsadi: Samarqand viloyati sharoitida Branxiamikoz kasalligini davolash maqsadida “Innoprovet” probiotikni samaradorligini o‘rganish. Material va uslublar. Tadqiqotlar Samarqand viloyati Payariq tumani ‘‘Yaloqtepa oltin baliqlari’’ baliqchilik xo‘jaligida olib borildi. Baliqchilik xo‘jaligida jami suv havza maydoni 1.5 gektar bo‘lib, mart- aprel oylarida 1800 ta do‘ngpeshona, 1170 dona sazan, 500 ta belamur baliq chavoqlari tashlangan. Havzalardagi baliqlar dastlab kuzatish usuli yordamida tekshirildi va sazan turiga mansub baliqlarning 100 tasidan 35 tasida jabra to‘qimasidagi nekrozli o‘choqlar, jabra apparatidagi qon tomirlarning zararlanishi hamda kulrang tus olgan dog‘lar mavjud ekanligi aniqlandi. Bundan tashqari, keyinchali alohida ajratilgan 100 kasal baliqlarning 4 tasi o‘ldi. Xo‘jalikdagi 100 ta baliqlardan olingan namunalari Samarqand viloyati hayvonlar kasalliklari tashxisi va oziq ovqat xavfsizligi markazi bakteriologik bo‘limida tekshirildi. Zararlangan baliq jabralari havonchada distilllangan suvda ezilib hosil bo‘lgan quyqani probirkaga quyildi va sentrifugada 1500 aylanma tezlikda 3 minut davomida 3-4 marta aylantirildi. Hosil bo‘lgan cho‘kmani buyum oynasiga bakteriologik ilmoq yordamida namuna olib, xona haroratida quritishga qo‘yildi. Bundan tashqari qonsizlangan jabradan buyum oynasiga tamg‘a preparat tayyorlandi va mikroskop immersion tizimda kuzatildi. Saburo oziqa muhitini tayyorlash uchun quruq saburo kukuni 3.6 gr 50 ml distillangan suvda eritildi bir qaynatildi va petri kosachalariga quyildi. Xo‘jalikdan olib kelingan va ishlov berilgan patologik material suspenziyasi Saburo ozuqa muhitiga ekildi va 22C li termostatga 3-kun davomida o‘stirildi. Olingan natijalar 1-jadval Samarqand viloyati Payariq tumani ‘‘Yaloqtepa oltin baliqlari’’ xo‘jaligida olib borilgan bakteriologik tekshirishlar natijalari. Jami tekshirilgan Branxiomikoz kasalligiga o‘tkazilgan Branxiomikoz kasalligiga o‘tkazilgan baliqlar soni mikroskopik tekshirish natijalari bakteriologik tekshirish natijalari 100 19+ 3+ Teshirilgan 100 ta namunadan mikroskopiya usulida 19 ta namunasida Branchiomyces sanguinis-giflari to‘siqsiz, o‘ta shoxlangan, qalinligi 8 mkm giflari topildi. Bakteriologik tekshirilgan 100 ta namunadan 3 tasida mikrob sof kulturasi ajratildi, bunda Branchiomyces sanguinis- Saburo oziqa muhitida shoxlangan oqimtir mitsilliy o‘smalari kuzatildi. Xo‘jalikdagi ajratilgan 100 ta baliq ikkita guruhga ajratildi, bir xil sharoitdagi xovo‘zchalarga joylashtirildi va birinchi nazorat guruhidagi baliqchalar xovo‘zining suviga gektariga 150 kg so‘ndirilmagan ohak pH 8.0 – 8.5 ga yetguncha sepildi, 20 7-noyabr 2024-yil. Pa