AQSH-O`ZBEKISTON MUNOSABATLARIDA AQLLI KUCHNING AHAMIYATI

Аннотация

Современный этап человеческого развития характеризуется усложнением характера отношений между государствами, которые в силу своего участия в глобальных процессах несут ответственность за реагирование на меняющийся характер международной среды. Исходя из этого, для обеспечения своего последовательного развития государство должно стремиться проводить сбалансированную внешнюю политику, направленную на сотрудничество с широким кругом субъектов международного права. Внешняя политика относится к стратегии и действиям правительства по отношению к другим странам и международным организациям. Точно так же внешняя политика государства описывает его цели и деятельность, связанные с его отношениями с другими государствами, союзами и другими политическими структурами через двусторонние или многосторонние платформы. Именно в этой научной статье представлена важность разумной силы в отношениях США и Узбекистана. Ключевые слова: современная внешняя политика, фактор разумной силы, США, отношения США-Узбекистан. 145 CURRENT APPROACHES AND NEW RESEARCH IN MODERN SCIENCES International scientific-online conference Amerika Qoʻshma Shtatlari Oʻzbekiston Sovet Ittifoqidan mustaqil boʻlganidan keyin 1992-yilda diplomatik munosabatlar oʻrnatgan. O‘shandan beri Qo‘shma Shtatlar va O‘zbekiston chegara va mintaqaviy xavfsizlik dasturlari, iqtisodiy aloqalar, siyosiy va fuqarolik jamiyati masalalari, ingliz tilini o‘qitish kabi sohalarda hamkorlik qilib, keng ko‘lamli munosabatlarni rivojlantirdi. O‘zbekiston AQSh manfaatlari uchun Markaziy Osiyoning keng mintaqasida barqarorlik, farovonlik va xavfsizlikni ta’minlashda muhim ahamiyatga ega. Shu jumladan, Markaziy Osiyo Kaspiy dengizi va Xitoy oʻrtasida joylashgan hudud boʻlib, besh davlat: Qozogʻiston, Qirgʻiziston, Tojikiston, Turkmaniston va Oʻzbekiston kiradi. Mintaqa oʻzining strategik joylashuvi, katta energiya resurslari va Afgʻoniston, Eron va Rossiyaga yaqinligi geosiyosiy maydonda ahamiyatini oshiradi. Mintaqaviy tahdidlarga noqonuniy giyohvand moddalar, odam savdosi, terrorizm va zo'ravonlik ekstremizmi masalalarida ikki davlat o’rtasida hamkorliklar olib boriladi. O‘zbekiston Afg‘onistonga xalqaro gumanitar yordam ko‘rsatishda qo‘llab-quvvatlovchi asosiy hamkor bo‘lib, mamlakatni elektr energiyasi, iqtisodiy yordam va infratuzilmani rivojlantirish orqali qo‘llab-quvvatlashda davom etmoqda. AQSh, shuningdek, mintaqaviy barqarorlik, iqtisodiy rivojlanish va hamkorlikka yordam beruvchi Markaziy Osiyo mintaqaviy iqtisodiy hamkorlik (CAREC) va Shanxay hamkorlik tashkiloti (SHHT) kabi mintaqaviy tashkilotlarni ham qo'llab-quvvatladi. AQSh 2000-yillarning boshidan beri mintaqada harbiy mavjudligini ham saqlab kelmoqda. 2001 yil 11 sentabr xurujlaridan keyin AQSh Markaziy Osiyo bilan chegaradosh Afg'onistonda urush boshladi. AQSh Afg'onistondagi urush harakatlarini qo'llab-quvvatlash uchun Markaziy Osiyo davlatlaridan ta'minot va qo'shinlar uchun tranzit nuqta sifatida foydalangan. AQSh, shuningdek, Markaziy Osiyo mamlakatlariga terrorizmga qarshi kurashish va harbiy salohiyatini oshirish uchun harbiy yordam va ta’lim beradi. AQShning mintaqadagi eng muhim manfaatlaridan biri bu Xitoyning kuchayib borayotgan ta'siriga qarshi turishdir. Qo'shma Shtatlar Osiyo, Yevropa va Afrikani bog'lashni maqsad qilgan yirik infratuzilmani rivojlantirish dasturi bo'lgan Xitoyning "Bir kamar va yo'l" tashabbusiga (BRI) qarshi chiqishga harakat qildi. Qo'shma Shtatlar BRIni mamlakatlarni Xitoyga qaram qilib qo'yadigan qarz tuzog'i diplomatiyasi sifatida tanqid qildi. Qo'shma Shtatlar mintaqada yuqori sifatli infratuzilma rivojlanishini rag'batlantirishni maqsad qilgan AQSh Xalqaro taraqqiyot moliya korporatsiyasi (DFC) va Blue Dot tarmog'i orqali BRIga alternativa taklif qilishga intildi. 146 CURRENT APPROACHES AND NEW RESEARCH IN MODERN SCIENCES International scientific-online conference AQShning Markaziy Osiyodagi yana bir muhim manfaatlari terrorizm va ekstremizmga qarshi kurashdir. Markaziy Osiyo ekstremistik guruhlar, jumladan, O’zbekiston Islomiy Harakati (O’IH) va “Islomiy Davlat” (ID) guruhlari uchun to’plangan joy bo’lib kelgan. AQSh Markaziy Osiyo mamlakatlariga terrorizmga qarshi kurashda yordam berish va harbiy salohiyatini oshirish uchun harbiy yordam va ta’lim berdi. AQSH shuningdek, terrorizmga qarshi kurash boʻyicha mintaqaviy saʼy-harakatlarni, jumladan, ShHT doirasida Mintaqaviy aksilterror tuzilmasini (MATT) tashkil etishni ham qoʻllab- quvvatladi. Umuman, AQSh Markaziy Osiyoda, birinchi navbatda, strategik joylashuvi, katta energiya resurslari va Afg'oniston, Eron va Rossiyaga yaqinligi bilan bog'liq. Qo'shma Shtatlar mintaqada diplomatik aloqalar, iqtisodiy sheriklik va harbiy hamkorlik orqali o'z mavjudligini saqlab qolishga harakat qildi. AQSh, shuningdek, Xitoyning mintaqada kuchayib borayotgan ta'siriga qarshi turish, mintaqaviy barqarorlikni qo'llab-quvvatlash, terrorizm va ekstremizmga qarshi kurashishga harakat qildi. 2014-yildan keyingi muhim oʻzgarishlardan biri AQShning