ОLIY О‘QUV YURTLАRIGА ХОRIJIY TА’LIM STАNDАRTLАRINI JОRIY QILISHNI TАKОMILLАSHTIRISH

Аннотация

This article is devoted to the introduction and improvement of foreign educational standards in higher educational institutions in Uzbekistan. The study includes the relevance of the topic, existing problems and ways to solve them. The results of the study show that for the successful implementation of foreign educational standards, close cooperation between state and higher educational institutions, active participation of professors and students, as well as strengthening the material and technical base is necessary. Keywords: higher education, foreign education standards, quality of Education, International Cooperation, Uzbekistan Globallashuv va xalqaro integratsiya jarayonlari ta'lim sohasida ham sezilarli o'zgarishlarga olib kelmoqda. Bugungi kunda oliy ta'lim muassasalari 74 CURRENT APPROACHES AND NEW RESEARCH IN MODERN SCIENCES International scientific-online conference (OTM) oldida turgan asosiy vazifalardan biri - bu xalqaro ta'lim standartlarini joriy etish va ta'lim sifatini oshirishdir [1]. O'zbekiston Respublikasi ham bu borada qator islohotlarni amalga oshirmoqda. Xususan, "O'zbekiston — 2030" strategiyasi to'g'risida"gi Farmonda oliy ta'limni xalqaro standartlar darajasiga olib chiqish uchun quyidagilar nazarda tutilgan:  Yoshlarni oliy ta'lim bilan qamrab olish darajasini kamida 50 foizga yetkazish.  30 ta oliy ta'lim muassasasining ta'lim dasturlarini xalqaro akkreditatsiyadan o'tkazish.  "Top-500"ga kiradigan xorijiy universitetlar bilan hamkorlikda kamida 50 ta qo'shma ta'lim dasturi asosida "ikki diplomli tizim"ni joriy etish.  10 ta oliy ta'lim muassasasini dunyoning eng nufuzli "Top-1000" oliy ta'lim tashkilotlari reytingiga kiritishga erishish.  Oliy ta'lim muassasalarida ilmiy tadqiqotlar natijadorligini oshirish va ilmiy salohiyatni 70 foizga yetkazish [2]. Oliy ta'limni modernizatsiya qilish, xalqaro hamkorlikni kengaytirish va ilg'or xorijiy tajribani joriy etish ushbu yo'nalishdagi muhim vazifalar qatoriga kiradi. Shu bilan birga, xorijiy ta'lim standartlarini joriy etish jarayoni bir qator muammolar va qiyinchiliklarga duch kelmoqda. Ushbu maqolada O'zbekistondagi OTMlarda xorijiy ta'lim standartlarini joriy qilish va takomillashtirishning dolzarb masalalari ko'rib chiqiladi. USULLAR VA ADABIYOTLAR TAHLILI Tadqiqot davomida ilmiy maqolalar, monografiyalar, dissertatsiyalar, qonunchilik hujjatlari va boshqa manbalar tahlil qilindi. Xorijiy va mahalliy olimlarning ta'lim sohasidagi islohotlar, xalqaro ta'lim standartlari va ularni joriy etish tajribasi bo'yicha ilmiy ishlari o'rganildi. Xususan, A.Smirnova [3], L.Grebnev [4], V.Байденко [5], M.Yuldoshev [6], Sh.Qurbonov [7] va boshqa tadqiqotchilarning ilmiy maqolalari tahlil qilindi. Tadqiqot davomida qiyosiy tahlil, tizimli yondashuv, induktiv va deduktiv usullar qo'llanildi. O'zbekistondagi OTMlarning xorijiy ta'lim standartlarini joriy etish bo'yicha tajribasi o'rganildi, xorijiy mamlakatlar tajribasi bilan taqqoslandi. Olingan ma'lumotlar tizimli tahlil qilindi va umumlashtirildi. NATIJALAR Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatdiki, O'zbekistonda oliy ta'limni isloh qilish va xalqaro standartlarni joriy etish bo'yicha sezilarli ishlar amalga oshirilgan. Jumladan: 75 CURRENT APPROACHES AND NEW RESEARCH IN MODERN SCIENCES International scientific-online conference Oliy ta'lim muassasalarining moddiy-texnik bazasi yaxshilandi, o'quv binolari ta'mirlandi, zamonaviy o'quv va laboratoriya uskunalari bilan jihozlandi. Professor-o'qituvchilar malakasini oshirish va xorijiy tajribani o'rganish bo'yicha qator chora-tadbirlar ko'rildi. Ko'plab o'qituvchilar xorijiy OTMlarda stajirovka o'tashdi, xalqaro konferentsiya va seminarlarda ishtirok etishdi. Ta'lim jarayoniga xorijiy professorlar va mutaxassislar jalb qilindi, ular mahalliy o'qituvchilar bilan tajriba almashishdi, master-klasslar o'tkazishdi. Xalqaro hamkorlik aloqalari kengaytirildi, xorijiy OTMlar bilan ikki tomonlama shartnomalar imzolandi, qo'shma ta'lim dasturlari va loyihalar ishga tushirildi. Ta'lim jarayoniga zamonaviy pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalari joriy etildi, masofaviy ta'lim shakllari rivojlantirildi. TAHLIL VA MUHOKAMA Olingan natijalar shuni ko'rsatadiki, OTMlarda xorijiy ta'lim standartlarini joriy etish va takomillashtirish uchun tizimli va kompleks yondashuv zarur. Birinchi navbatda, oliy ta'lim tizimining normativ-huquqiy bazasini xalqaro standartlar va mezonlarga moslash lozim. Bu esa o'z navbatida, ta'lim mazmuni, o'qitish shakl va metodlarini qayta ko'rib chiqishni taqozo etadi. Shuningdek, professor-o'qituvchilar va ilmiy xodimlarni tayyorlash tizimini takomillashtirish, ularning malakasi va kasbiy kompetentsiyasini doimiy oshirib borish zarur. Bunda xorijiy tajribani o'rganish, xalqaro konferentsiya va seminarlarda ishtirok etish, ilmiy aloqalarni kengaytirish muhim ahamiyatga ega. OTMlarning moddiy-texnik bazasini mustahkamlash, yangi o'quv binolari, laboratoriyalar qurish va jihozlash kabi masalalar ham ustuvor vazifalar qatoriga k