MAKTAB O'QUVCHILARINING XULQ-ATVORINI SHAKLLANTIRISHDA MUSIQANING O‘RNI.

Аннотация

Music education is important in developing children's creative thinking, aesthetic feelings and cultural literacy. It is necessary to increase musical literacy in primary grades, to increase children's interest in musical art and to introduce them to musical culture. In this article, we will talk about the method of improving music literacy in primary classes. Key words: elementary school, music, literacy, teaching process, rhythm, creative thinking. Boshlang'ich sinflarda musiqa o'qitish metodikasi bolalarning musiqiy qobiliyatlarini rivojlantirish, estetik his-tuyg‘ularini shakllantirish va ijodiy fikrlashlarini oshirishga qaratilgan. Musiqa ta'limi bolalarga nafaqat musiqa asarlarini tinglash va ijro etish, balki o'z his-tuyg‘ularini ifoda etish imkonini ham beradi.Musiqa ta'limida bolalarning qiziqishlari va ehtiyojlarini inobatga olish muhimdir. O'qituvchi bolalarning musiqaga bo'lgan qiziqishini oshirish uchun ularning sevimli janrlarini va qo'shiqlarini tanlashda yordam berishi kerak. Musiqa o'qitish jarayonida o'yinlar va faoliyatlar muhim rol o'ynaydi. Bolalar o'yin orqali musiqa elementlarini o'rganadilar, bu esa ularning diqqatini jamlashga yordam beradi. Musiqa ta'limida ijodiy yondashuv bolalarning o'z fikrlarini ifoda etishlariga imkon beradi. O'qituvchi bolalarga musiqa yaratish, qo'shiqlar yozish va ijro etish imkoniyatlarini taqdim etishi kerak. Musiqa o'yinlari bolalarning diqqatini jamlash va musiqa elementlarini o'rganishga yordam beradi. Masalan, "Musiqiy stul" o'yini yoki "Ritmni top" o'yini bolalar uchun qiziqarli va foydali bo'lishi mumkin. Boshlang'ich sinflarda musiqa o'qitish metodikasi bolalarning musiqiy qobiliyatlarini rivojlantirish, ijodiy fikrlashlarini oshirish va estetik his-tuyg‘ularini shakllantirishga qaratilgan. O'qituvchilar bolalarning qiziqishlarini inobatga olib, o'yinlar, faoliyatlar va ijodiy yondashuvlar orqali musiqa ta'limini yanada qiziqarli va samarali qilishlari 61 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/si mumkin. Musiqa ta'limi bolalarning umumiy rivojlanishida muhim ahamiyatga ega bo'lib, ularning hayotida musiqaning o'rnini mustahkamlashga yordam beradi. Musiqa savodxonligi — bu bolalarning musiqa asarlarini tinglash, tushunish, ijro etish va yaratish qobiliyatidir. Musiqa savodxonligi quyidagi asosiy komponentlardan iborat. Bolalar musiqa asarlarini tinglash orqali ularning tuzilishi, ritmi va melodiya xususiyatlarini o‘rganadilar. Musiqa asarlarini ijro etish orqali bolalar o‘z qobiliyatlarini rivojlantiradilar. Musiqa yaratish jarayoni bolalarning ijodiy fikrlashini va o‘z his-tuyg‘ularini ifoda etish imkoniyatini beradi. Musiqa savodxonligi — bu shaxsning musiqa san'atini tushunish, baholash va ijro etish qobiliyatidir. Musiqa asarlarini tinglash va ularni tahlil qilish qobiliyati. Bu, turli janrlar, uslublar va kompozitorlar haqida bilimga ega bo‘lishni talab etadi. Musiqa asarlarini ijro etish, ya'ni qo‘shiq aytish yoki musiqa asboblarida o‘ynash qobiliyati. Bu, bolalarning musiqiy qobiliyatlarini rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega. O‘z musiqa asarlarini yaratish, kompozitsiya qilish va ijodiy fikrlash qobiliyati. Bu, bolalarning ijodiy qobiliyatlarini oshirishga yordam beradi. Musiqa terminologiyasi va notalar bilan tanishish, musiqiy asarlarni o‘qish va yozish qobiliyati. Musiqa orqali his-tuyg‘ularni ifoda etish va boshqalar tomonidan ifodalangan his-tuyg‘ularni tushunish.Musiqa savodxonligi shaxsning estetik rivojlanishiga, ijodiy fikrlashiga va madaniy savodxonligiga katta hissa qo‘shadi. Bu, shuningdek, bolalarning o‘z his- tuyg‘ularini ifoda etish va boshqalar bilan muloqot qilish qobiliyatini ham rivojlantiradi.Boshlang'ich sinf musiqa savodxonligida musiqiy tovushlardan tortib, atamalar, sur'at (temp)lar, intervallar,alteratsiya, dinamik belgilar, musiqaning ifoda tili, oddiy musiqa shakllari va janrlar, major hamda minorlarga qadar bo'lgan nazariy bilimlar haqida tushunchalar beriladi. Maktab musiqa madaniyati darsliklardagi musiqa savodxonligi faoliyatiga nisbatan turli qarashlar mavjud. Metodist, nazariyotchi va amaliyotchi mutaxassislar tomonidan maktabda "Musiqa savodxonligi" atamasining mohiyati turlicha talqin etilishini alohida qayd etib o'tish joiz. Uzoq yillar musiqa savodxonligi, uning elementar nazariyasini o'quvchi yoshlar ongiga singdirish borasida turli metod, usullardan foydalanish borasida ham har xil yondashuvlar bo'ldi. Achinarlisi shuki, musiqa savodi o'quvchilarga tushuntirilmasdan quruq qoida sifatida yodlatish hollari ro'y berdi. Natijada musiqa savodxonligini tarkib toptirish masalalariga munosabat turlicha darajada bo'ldi. Sohaning ayrim mutaxasislari musiqa savodi- bu musiqaning elementlar nazariyasi bo'lib, musiqiy nutq haqida ma'lumot berilishi ya'ni uning asosida nota savodining tasavvur etishini bildiradi deb hisoblashsa, bu nuqtayi nazarga qarshi ba'zi mutaxasislar esa musiqa savodini musiqiy ta'limning shunday qismidirki, unda musiqa haqida barcha ma'lumotlarni (uning u