ИЧКИ ИШЛАР ОРГАНЛАРИ ТЕЗКОР ҚИДИРУВ ФАОЛИЯТИНИ АМАЛГА ОШИРИШДА ҲАМКОРЛИКНИНГ ЎЗИГА ХОСЛИГИ

Аннотация

Мақолада жиноятчиликка қарши курашиш самарадорлигига эришиш учун тезкор хизмат ходимларининг бошқа соҳавий хизмат вакиллари билан амалга ошириладиган ҳамкорлик йўналишлари ва белгиланган чора-тадбирларнинг ўзига хослиги ҳақида Калит сўз. маълумотлар келтириб ўтилган. Тезкор қидирув тадбирлари, иссиқ изидан очиш, ҳамкорликда белгиланган чора тадбирлар, жиноят содир этиш усуллари, жиноятчи шахси. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 28 январдаги “2022-2026 йилларга мўлжалланган Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегияси тўғрисида”ги ПФ-60-сон Фармони билан тасдиқланган 2022- 2026 йилларга мўлжалланган Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегиясининг “Инсон қадрини юксалтириш ва эркин фуқаролик жамиятини янада ривожлантириш орқали халқпарвар давлат барпо этиш” билан белгиланган биринчи устувор йўналишининг тўққизинчи бандида белгиланган мақсадидан келиб чиқиб белгиланган вазифалари ҳам ўз навбатида интернет тармоғлари орқали хизмат кўрсати сифатини оширишга қаратиланлиги, ҳозирда бу соҳа жамият тараққиётида муҳим аҳамият касб этишини белгилаб берди, жумладан, мазкур мақсадни амалга ошириш учун тегишли вазифалар белгиланди. Ҳамкорлик - шериклари сифатида танилган томонлар ўзларининг ўзаро манфаатларини таьминлаш учун ҳамкорлик қилишга рози бўлган келишувдир. Ҳамкорликдаги шериклар жисмоний шахслар, корхона, манфаатларга асосланган ташкилотлар, ҳукуматлар ёки комбинациялар бўлиши мумкин. Ташкилотлар хар бирининг ўз миссиясига эришиш эҳтимолини ошириш ва таьсир доирасини кенгайтириш учун ҳамкорлик қилиши мумкин. Ҳамкорлик акцияларни чиқариш ва ушлаб туришга олиб келиши мумкин ёки фақат шартномабилан бошқарилиши мумкин. Жиноят изларини ўз вақтида, яъни излари «совумасидан» (йўқолмасидан) аниқлаш, мустаҳкамлаш (қайд этиш) ва тўплаш жиноят содир этишда гумон қилинаётган шахсни топиш ва ушлаш ҳамда ишнинг 167 DEVELOPMENT AND INNOVATIONS IN SCIENCE International scientific-online conference барча ҳолатлари ҳар томонлама, тўлиқ ва холисона текширилишини таъминлаш учун тергов-тезкор гуруҳининг ўз вақтида тўлиқ таркибда чиқиши алоҳида аҳамияткасбэтади. Жиноятчининг шахси аниқ бўлмаса, қуйидаги тезкор қидирув тадбирлари амалга оширилади: жабрланувчини сўров, маълумотлар Шунингдек, содир этилган жиноятларни тўплаш, тезкоркузатув. тергов қилишда жиноятчиларнинг алоҳида ва кўзга ташланиб турадиган белгиларини аниқлаш муҳим аҳамиятга эга. Баъзи ҳолларда сўроқ қилинувчига шахсларнинг ташқи кўринишини тавсифловчи фотосуратларни кўрсатиш мумкин. Агар жабрланувчи фирибгарнинг ташқи кўриниши белгиларини эслаб қолган бўлса, унда унинг юз тузилиши белгиларини (анатомик белгилари) чизибкўрсатиш таклифэтилади. Жабрланувчига нисбатан сўров тезкор тадбири ўтказилганда, қуйидаги ҳолатларимкон қадараниқланиши керак: 1)жиноят қачон, қаердасодирэтилганлиги; 2) жабрланувчи қандай ҳолатларга кўра, жиноят содир этилган жойдаҳозирбўлиб қолганлиги; 3) жиноятда неча киши бўлганлиги, улар ўзларини қандай тутганлиги, бир-бирлари билан қандай муомала қилганликлари; 4)жиноятчиларқандай усуллардан фойдаланганлиги; 5) жиноятчилар, жабрланувчига қандай предмет ёки ҳужжатлар берганлиги; 6)қандай буюмларни олганлиги; 7) содир этилган жиноят тўғрисида жабрланувчи кимга хабар берганлиги. Жиноий изларни ва бошқа ашёвий далилларни қидириб топиш, қайд этиш ва олиш мақсадида кўздан кечириш ўтказилади. Жабрланувчилар фирибгарлардан олган ҳужжатлар, предметлар қалбаки пуллар, турли ёзувлар, квитанциялар, паспорт, гувоҳнома, ишончномаларнинг топилиши биланоқ дарҳол кўздан кечирилиши лозим, бу ўз навбатида жиноятчининг шахси тўғрисидаги маълумотларни тўплаш имкониятини беради. Жиноят содир этилгандан кейин ўтган вақтни инобатга олган ҳолда воқеа жойида кўздан кечириш ўтказилиши мумкин. Ушбу жиноят иши бўйича воқеа жойи тушунчаси кенгроқ маънога эга. Жиноят содир этган шахс жабрланувчи билан бир жойда танишиб олиши мумкин, бошқа жойда уни алдаши ва учинчи жойда эса ундан пул ёки қимматбаҳо нарсаларни 168 DEVELOPMENT AND INNOVATIONS IN SCIENCE International scientific-online conference олиб яшириниши мумкин. Аниқ вазиятга қараб қаерни ва қандай ҳолатларни кўздан кечиришни терговчи ўзи ҳал қилади. Шу билан бирга, жиноятчи ва жабрланувчининг охирги учрашган жойи кўздан кечирилиши мақсадгамувофиқ. Жиноят содир этган шахс аниқлангандан кейин уни ушлаш чоралари кўрилади. Улар ушланиш вақтида турли ҳийла-найранг ишлатишлари мумкин. Шу боис ушланганларнинг хатти-ҳаракати зимдан кузатилмоғи керак, чунки уларнинг қочиб қолиши, жиноят қуроллари, жабрланувчидан олган пул ва буюмларни отиб юборишлари мумкин. Шундан келиб чиқиб, жиноятда гумон қилинган шахслар ушланган заҳоти дарҳол шахсий тинтувдан ўтказилиши ва унинг ёнидан топилган барча пул, қимматбаҳо нарсалар олиб қўйилиши шарт. Жиноят содир этган шахсларни ушлаш жиноят-қидирув бўлими тезкор вакиллари томонидан терговчи билан ҳамкорликда ишлаб чиқилган режа асосида амалга оширилади. ЖПКнинг 220-моддасига асосан ушлаб туриш жиноятни содир этишда гумон қилинаётган шахсни унинг жиноий фаолият билан шуғулланишига барҳам