Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
YO'L QOPLAMALARI UCHUN ISHLATILADIGAN BETONLARNING TARKIBI VA MARKALARI.
TARKIBI VA MARKALARI. · Botirova Nodira Sherali qizi · Xusanova Sabina Farxodovna qizi (Jizzax politexnika instituti assistenti) · Yadgarova Dinora Shavkat qizi (Jizzax politexnika instituti talabasi)
Развитие и инновации в науке · 2026
Аннотация
This article provides detailed information on the composition, grades, and requirements for concrete used in road pavements. The physical properties of concrete, service life, and innovative technologies are presented through tables and graphs. The article also discusses additives in concrete and their effects. Keywords: concrete, road pavements, physical properties, superplasticizers, service life, innovative technologies. Yo‘l qoplamalari uchun ishlatiladigan materiallarning asosiy elementi bu betondir. Yo‘l infratuzilmasining barqarorligi va uzoq muddatli xizmat muddati asosan betonning sifatiga bog‘liq. Zamonaviy texnologiyalarning rivojlanishi bilan yo‘l qoplamalari uchun betonga bo‘lgan talablar ham ortmoqda, chunki bu material aşınmaya chidamlilik, mustahkamlik va iqlim o‘zgarishlariga qarshi chidamlilik kabi ko‘rsatkichlar bo‘yicha yuqori talablarni qondirishi kerak. Beton tarkibi yo‘l qoplamalari uchun maxsus tanlanadi, chunki yo‘llarda doimiy yuklanish va og‘ir transport vositalari harakati mavjud. Beton yo‘l 14 DEVELOPMENT AND INNOVATIONS IN SCIENCE International scientific-online conference qoplamalari boshqa qoplama materiallari, masalan, asfaltga qaraganda uzoqroq xizmat qiladi va kamroq texnik xizmat talab qiladi. Bu yo‘l infratuzilmasida betonni afzal ko‘rishning asosiy sabablaridan biri hisoblanadi. Beton qattiqlik, aşınmaya chidamlilik va kam texnik xizmat bilan barqarorlikni ta’minlaydi. Ushbu maqola yo‘l qoplamalari uchun ishlatiladigan betonlarning tarkibi, beton markalari va ularga qo‘yiladigan talablarni yoritadi. Ayniqsa, betonning tarkibiy elementlari, ularning yo‘l sifatiga ta’siri va beton markalari xususiyatlarini chuqur tahlil qilamiz. Bundan tashqari, betonga qo‘yiladigan zamonaviy talablar va innovatsion texnologiyalar haqida ham ma’lumot beriladi. Betonning asosiy tarkibi tsement, qum, tosh va suvdan iborat. Yo‘l qoplamalari uchun ishlatiladigan betonning sifati ushbu tarkibiy qismlarning miqdori va sifatiga bog‘liq. Har bir komponentning nisbati betonning mustahkamligi, zichligi va aşınmaya chidamliligi kabi asosiy xususiyatlarga bevosita ta’sir qiladi. Yo‘l betonida qo‘shimcha ravishda qo‘shimchalar, xususan, superplastifikatorlar, havo ko‘chiruvchi qo‘shimchalar va kimyoviy armirovka ishlatiladi. Tsement betonning asosiy elementidir va u gidratatsiya jarayonida suv bilan birikib qattiq massani hosil qiladi. Tsementning sifati va miqdori betonning mustahkamligini ta’minlashda katta ahamiyatga ega. Qum va tosh esa inert materiallar bo‘lib, ular betonning mustahkamligi va zichligini oshirish uchun qo‘shiladi. Suv esa tsementning reaksiyaga kirishishi va betonning qotish jarayonini ta’minlaydi. (1-rasm) Superplastifikatorlar yo‘l qoplamalarida betonning ishlovchanligini oshirish uchun keng qo‘llaniladi. Ular beton tarkibidagi suv miqdorini kamaytiradi, lekin suyuqlik darajasini oshiradi. Bu yo‘l qoplamalarini tayyorlashda muhimdir, chunki betonning to‘g‘ri taqsimlanishi va siqilishi yo‘llarning sifatini belgilaydi. Havo ko‘chiruvchi qo‘shimchalar esa betonning qishki sovuq sharoitlarda muzlash va erishga chidamliligini oshirishda yordam beradi. (1-rasm). Betonning kuchlanish markalari. 15 DEVELOPMENT AND INNOVATIONS IN SCIENCE International scientific-online conference Beton markalari va ularning asosiy xususiyatlari (2-rasm) Beton Kuchlanish Asosiy Xizmat markasi (MPa) qo‘shimchalar muddati (yil) M300 30 Superplastifikato 25 r M350 35 Superplastifikato 30 r M400 40 Superplastifikato 35 r M450 45 Superplastifikato 40 r Betonning asosiy tarkibi tsement, qum, tosh va suvdan iborat. Yo‘l qoplamalari uchun ishlatiladigan betonning sifati ushbu tarkibiy qismlarning miqdori va sifatiga bog‘liq. Har bir komponentning nisbati betonning mustahkamligi, zichligi va aşınmaya chidamliligi kabi asosiy xususiyatlarga bevosita ta’sir qiladi. Yo‘l betonida qo‘shimcha ravishda qo‘shimchalar, xususan, superplastifikatorlar, havo ko‘chiruvchi qo‘shimchalar va kimyoviy armirovka ishlatiladi. Tsement betonning asosiy elementidir va u gidratatsiya jarayonida suv bilan birikib qattiq massani hosil qiladi. Tsementning sifati va miqdori betonning mustahkamligini ta’minlashda katta ahamiyatga ega. Qum va tosh esa inert materiallar bo‘lib, ular betonning mustahkamligi va zichligini oshirish uchun qo‘shiladi. Suv esa tsementning reaksiyaga kirishishi va betonning qotish jarayonini ta’minlaydi. Superplastifikatorlar yo‘l qoplamalarida betonning ishlovchanligini oshirish uchun keng qo‘llaniladi. Ular beton tarkibidagi suv miqdorini kamaytiradi, lekin suyuqlik darajasini oshiradi. Bu yo‘l qoplamalarini tayyorlashda muhimdir, chunki betonning to‘g‘ri taqsimlanishi va siqilishi yo‘llarning sifatini belgilaydi. Havo ko‘chiruvchi qo‘shimchalar esa betonning qishki sovuq sharoitlarda muzlash va erishga chidamliligini oshirishda yordam beradi. Beton markalari uning mustahkamlik ko‘rsatkichiga qarab tasniflanadi. Yo‘l qoplamalari uchun M300, M350, M400 va undan yuqori markadagi betonlar keng qo‘llaniladi. Har bir m
Доказательный фрагмент
«This article provides detailed information on the composition, grades, and requirements for concrete used in road pavements.»
Образец извлечения
Демо-превьюThis article provides detailed information on the composition, grades, and requirements for concrete used in road pavements. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- concrete, road pavements, physical properties, Beton, innovatsion texnologiyalar., superplastifikatorlar, yo'l qoplamalari, xizmat muddati, fizik xususiyatlar
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025