MISR SO'ZLASHUV LAHJASINI ZAMONAVIY ARAB TILIGA O'TKAZISH.

Аннотация

Umumiy Arab tili klassik yoki Qur'on Arab tiliga asoslangan, ammo asrlar davomida bu til hozirgi zamon Standart Arab Tili (SAT) sifatida qabul qilingan darajada rivojlandi. Arab so'zlashuv lahjalari odatda faqat og'zaki tillardir, ammo so'nggi paytlarda “so'zlashuv matnining” kopayib borayotgani, ayniqsa internet bo'ylab , fikrlarni ifodalash vositasi sifatida keskin oshdi. Ushbu yozma so'zlashuvlarning aksariyati Misr so'zlashuv lahjasi, bu Arab dunyosida tushunilgan va ishlatiladigan eng keng tarqalgan dialekt hisoblanadi. Biz so'zlashuv arabcha so'zlarni tegishli SAT so'zlariga o'tkazish orqali SAT ishlov berish vositalarini so'zlashuv arab tili bilan qayta ishlatishimiz mumkin. Ushbu “leksik ko’chish”ning afzalliklari Arab tilida so'zlashuvchilar bilan muloqotni osonlashtirish va uni hozirgi kunda ishlatilayotgan standart tilga qaytarishni amalda sinashdir. Ushbu maqolada ilgari hali o'rganilmagan so'zlashuv Arab va SAT o'rtasidagi “leksik ko’chirish” texnikasi ko'rib chiqilgan. Xususan, biz Misr og'zaki so'zlarini ularga mos keladigan SAT so'zlariga aylantirish uchun qoidalarga asoslangan “leksik ko’chirish” yondashuvini taqdim etamiz. Bu jarayon morfologik tahlil va so'zlashuv so'zlarini leksik o'zlashtirishni o'z ichiga oladi. Kalit so'zlar: Og'zaki Arab lahjalarini qayta ishlash va Misr lahjasini Zamonaviy Standart Arab tiliga o'tkazish. So'zlashuv Arab tili-bu butun Arab dunyosidagi odamlarning og'zaki tillari yoki lahjalari uchun umumiy atama. Garchi u Arab tilidan kelib chiqqan bo'lsa- da, u alohida til hisoblanadi. Ba'zi lahjalarning so'zlashuvchilari boshqa Arab lahjalarida so'zlashuvchilarni tushuna olmaydilar. So'nggi paytlarda og'zaki nutqning yozma shaklining tezligi keskin oshdi. Zamonaviy Standart Arab Tili (SAT) - bu butun Arab dunyosida o'qitiladigan va tushuniladigan rasmiy Arab tili. SAT morfologik va sintaktik ishlov berish vositalarini rivojlantirish bilan bog'liq ko'plab muammolarga ega. Ushbu muhim vositalar, Agar ular parallel ravishda Arabcha so'zlashuv muammolarini hal qilishni o'z ichiga olsa, yanada murakkablashadi. Bugungi kunda Misr Arab tili, shuningdek, Masri nomi bilan ham tanilgan, Misrda 70 milliondan ortiq odam gapiradigan lahjadir. Misr ommaviy axborot vositalarining ustunligi tufayli yaqin Sharq bo'ylab tushuniladi, bu uni Arab tilining eng keng tarqalgan va eng ko'p o'rganilgan 44 DEVELOPMENT AND INNOVATIONS IN SCIENCE International scientific-online conference navlaridan biriga aylantiradi. Shu sababli biz og'zaki Arab lahjasini Zamonaviy Arab Tiliga o'tkazishda yondashuvimiz salohiyatini isbotlash uchun Misr lahjasini tanladik. Adabiyotda so'zlashuv arabchasini SAT bilan bog'laydigan bir nechta tadqiqotlar mavjud [6, 7]. Ushbu tadqiqotlar Arab tilining og'zaki so'zlashuv xususiyatlariga taalluqlidir, tadqiqotlarimiz esa yozma so'zlashuv Arab tiliga qaratilgan. Bizning yondashuvimiz Arab so'zlashuv nutqining yozma ko'rinishi va SAT o'rtasida leksik xaritalashni amalga oshirishga qodir bo'lgan uzatish texnikasini ishlab chiqishdir. Natijada kelajakda tayyor bo'ladigan modul mavjud SAT vositalariga so'zlashuv arab tilini qo'shishni osonlashtiradi. Bu Arab tilining so'zlashuv tillari yoki lahjalarini o'z ichiga olgan hozirgi Arab tabiiy tilini qayta ishlash dasturlarining qamrovini kengaytiradi. Bizning taklif etilayotgan tadqiqotimiz so'zlashuv Arab tili va SAT o'rtasidagi lingvistik transformatsiya manbalarini qoidalarga asoslangan usul yordamida yaratishdir. Ma'lumot yig'ish jarayoni Internetdagi Arab veb-saytlaridan so'zlashuv so'zlarini to'plashdir. 2. Zamonaviy Standart Arab Tiliga(SAT) nisbatan arabcha yozma so'zlashuv bilan ishlashdagi muammolar. Og'zaki Arab tilini qayta ishlash qiyin vazifadir. Ushbu qiyinchilikning sabablari bir nechta manbalardan kelib chiqadi: 1 - Arab yozuvi. Arab tilida so'zlashuvchi so'zlashuv so'zlarini yozishda ikkita usuldan foydalanadi. Buning bir usuli-so'zlashuv so'zini romanlashtirish (lotin alifbosi yordamida yozilgan) va shuning uchun arabchadan inglizchaga transliteratsiya qilish kerak. Arab hamjamiyatida suhbat xonalari bo'ylab norasmiy suhbat yoki almashilgan SMS-xabarlar odatda romanlashtirilgan harflar yordamida amalga oshiriladi. Boshqa usul-Arabcha so'zlarni fleksografik Arab harflari yordamida yozish ya'ni oddiy Arab harflari. 2.SAT-Standart Arab Tilidan og'ish. SAT qoidalaridan beshta asosiy og'ish mavjud.  Fe’lar,  Otlar,  Olmosh ning buzilishi.  Harflar va so’z tarkibining buzilishi.  E’roblarning o’rnini buzilishi. 3. Sintaktik qoidalarning yetishmasligi. So'zlashuv lahjalari uchun aniqlangan grammatik qoidalar mavjud emas. 45 DEVELOPMENT AND INNOVATIONS IN SCIENCE International scientific-online conference 4. Leksik kengayish darajasi. So'zlashuv Arab Tili zamonaviy standart Arab tiliga qaraganda ancha mashhur bo'lganligi sababli, ko'pincha zamonaviy Standart Arab tiliga mos keladigan yangi qo'shilgan iboralar/so'zlarni kuzatish juda tez- tez uchraydi. 3. Taklif Etilgan Yondashuv. Oldingi bo'limda keltirilga