ПРОФИЛАКТИКА ИНСПЕКТОРЛАРИНИНГ ФУҚАРОЛАРНИНГ ҲУҚУҚ ВА ЭРКИНЛИКЛАРИГА ТАЖОВУЗ ҚИЛУВЧИ ҲУҚУҚБУЗАРЛИКЛАРНИ ОЛДИНИ ОЛИШДА ИЧКИ ИШЛАР ОРГАНЛАРИНИНГ СОҲАВИЙ ХИЗМАТЛАРИ БИЛАН ҲАМКОРЛИГИНИНГ ТАШКИЛИЙ-ҲУҚУҚИЙ АСОСЛАРИ ВА УНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎНАЛИШЛАРИ

Аннотация

Ушбу мақолада профилактика инспекторларининг фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларига тажовуз қилувчи ҳуқуқбузарликларни олдини олишдаги ролъ таҳлил қилинган. Мақолада, профилактика инспекторларининг асосий вазифалари, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларига тажовуз қилувчи ҳуқуқбузарликларнинг турлари ва ушбу ҳуқуқбузарликларнинг олдини олишда ички ишлар органлари ва бошқа соҳавий хизматлар билан ҳамкорликнинг аҳамияти кўриб чиқилган. Калит сўзлар: Профилактика инспекторлари, жиноятчиликни олдини олиш, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликлари, соҳавий ҳамкорлик ижтимоий реабилитация, ижтимоий дастурлар, жамоат хавфсизлиги, инсон ҳуқуқлари жиноятчиликка қарши кураш. Профилактика инспекторлари ички ишлар органларининг муҳим қисми сифатида жамоат хавфсизлигини таъминлашда, ҳуқуқбузарликларнинг олдини олишда ва фуқароларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилишда катта роль ўйнайди. Уларнинг вазифалари фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилишга, шунингдек, жамоат тартибини сақлашга қаратилган, ва бу фаолиятда улар турли соҳавий ташкилотлар билан ҳамкорлик қилишлари зарур. Профилактика инспекторлари фуқароларнинг ҳуқуқларига тажовуз қилиш ҳолатларининг олдини олишда, шу жумладан, ҳуқуқий ёрдам, тарғибот ишлари ва ҳуқуқбузарликларнинг профилактикасига йўналтирилган тадбирларда иштирок этадилар. Ҳозирги кунда, жамоат хавфсизлигини таъминлаш ва фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилиш давлатнинг асосий вазифаларидан бирига айланган. Бу йўналишда профилактика инспекторлари фаолиятининг муҳимлигини инобатга олиб, уларнинг ички ишлар органлари ва бошқа давлат муассасалари билан ҳамкорликда фаолият юритишининг аҳамиятини тушуниш муҳим. 90 DEVELOPMENT AND INNOVATIONS IN SCIENCE International scientific-online conference Шунингдек, бу ҳамкорлик фуқароларнинг ҳуқуқларига тажовуз қилиш ҳолатларини камайтириш, ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш ва жамоат хавфсизлигини таъминлашда муваффақиятга эришиш учун муҳим шартдир. Бу мақолада профилактика инспекторларининг жамоат тартиби ва фуқароларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилишдаги фаолияти, уларнинг ҳуқуқбузарликларнинг олдини олишдаги ролини ва ички ишлар органлари ҳамда бошқа соҳавий хизматлар билан ҳамкорликда олиб бориладиган ишларнинг аҳамияти кўриб чиқилади. Профилактика инспекторлари фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларини ҳимоя қилишда турли хил норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга асосланадилар. Бунинг учун қуйидаги асосий қонунлар ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар мавжуд: – Конституция ва Қонунлар: Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси, ҳуқуқ ва эркинликларни ҳимоя қилишга оид қонунлар профилактика инспекторларининг фаолиятида муҳим аҳамиятга эга; – Ички ишлар органлари тўғрисидаги қонун: Профилактика инспекторлари ички ишлар органларининг асосий фаолиятига мувофиқ иш олиб боришади, бу эса уларнинг ҳуқуқ ва эркинликларига ҳурматни таъминлашга йўналтирилган; – Маъмурий ва жиноий кодекслар: Қонун бузилишларини олдини олиш учун инспекторлар маъмурий ва жиноий кодексларни яхши билишлари зарур. –Қишлок хўжалиги ва коммунал хизматлар тўғрисидаги қонунлар: Инспекторлар фуқароларнинг ҳуқуқларини бузиш ҳолатларини аниқлаш ва уларни жавобгарликка тортиш учун ушбу соҳалардаги қонунларга ҳам мурожаат қилишади. Профилактика инспекторлари фаолият юритишда ички ишлар органларининг бошқа соҳа хидматлари, масалан, жиноятларнинг олдини олиш бўйича иш олиб бориш, жамоат тартибини сақлаш, транспорт хавфсизлигини таъминлаш, ҳимояга муҳтож фуқароларни қўллаб- қувватлаш, ижтимоий ишлар бўйича ҳамкорлик қилишади. Профилактика инспекторларининг бошқа соҳа хидматлари билан ҳамкорлиги қуйидаги йўналишларда амалга оширилади: – Жамоат хавфсизлигини таъминлаш: Ички ишлар органлари ҳамкорликда жамоат жойларида ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш, таълим муассасаларида, бозорларда ва бошқа жамоат жойларида профилактика тадбирларини ўтказишади; – Транспорт хавфсизлиги: Йўл ҳаракати қоидаларини бузиш ва транспортнинг хавфсизлигини таъминлашда ҳамкорлик. Инспекторлар йўлдаги қонун бузишларни аниқлаш ва уларни олдини олишда авто инспекторлар билан биргаликда иш олиб боришади; 91 DEVELOPMENT AND INNOVATIONS IN SCIENCE International scientific-online conference – Жиноятларнинг олдини олиш: Ҳар хил ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш, жиноятлар билан боғлиқ муаммоларга қарши курашиш учун ички ишлар органларининг жиноятчиликка қарши курашиш бўлими билан ҳамкорлик қилиш; – Ижтимоий ва психологиялик хизматлар: Хавфсизликка таҳдид солаётган оилаларга ёрдам кўрсатиш, айни чоғда ижтимоий ёрдам ва психологиялик хизматларни ҳамкорликда тақдим этиш. Ҳамкорлик — бу шахслар, ташкилотлар ёки давлатлар ўртасидаги ўзаро муносабатлар ва биргаликда фаолият юритиш жараёнидир. Унинг асосий мақсади муштарак манфаатлар ва вазифаларни амалга оширишдир. Ҳамкорлик ҳар қандай соҳада, жумладан, иқтисодиётда, сиёсатда, ижтимоий фаолиятда, таълимда ва ҳоказо жуда муҳим аҳамиятга эга. Ҳамкорлик турли шаклларда бўлиши мумкин: Шахсий ҳамкорлик - бу одамлар ўртасидаги ўзаро муносабатлар ва биргаликда ишлашни ўз ичига олади. Масалан, оила аъзолари, дўстлар ёки