PROFILAKTIKA INSPEKTORINING MA’MURIY CHEKLASH CHORALARINI QO’LLASH FAOLIYATINI TAKOMILLASHTIRISHNING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Аннотация

The article talks about the specific features of further improvement of the activities of the prevention inspector on the application of administrative restriction measures and his role and importance today. Kalit so’zlar: ma’muriy nazorat, ma`muriy cheklash, ma`muriy cheklash turlari, huquqbuzar, g’ayriijtimoiy xulq-atvorli shaxs, profilaktik tadbirlar. Keywords: administrative control, administrative restriction, types of administrative restriction, offender, person with antisocial behavior, preventive measures. О‘zbekiston Respublikasining "Jazoni ijro etish muassasalaridan ozod qilingan ayrim toifadagi shaxslar ustidan ma’muriy nazorat tо‘g‘risida"gi Qonuni shu yilning 2 aprel kuni davlatimiz rahbari tomonidan imzolanib, kuchga kirdi. Ushbu hujjat jazoni ijro etish muassasalaridan ozod qilingan ayrim toifadagi shaxslar ustidan ma’muriy nazorat bilan bog‘liq munosabatlarni tartibga soladi. Ma’muriy nazorat - nazorat ostidagi shaxslarga sud tomonidan belgilanadigan ma’muriy cheklovlarni qо‘llashdan iborat tarbiyaviy-profilaktik ta’sir kо‘rsatish choralaridir. O’zbekiston Respublikasi qonunchiligida quydagi tushunchalarga ta’rif berilgan: ma’muriy nazorat — nazorat ostidagi shaxslarga sud tomonidan belgilanadigan ma’muriy cheklovlarni qo‘llashdan iborat tarbiyaviy-profilaktik ta’sir ko‘rsatish choralari majmui; ma’muriy cheklov — huquqlar va erkinliklarni vaqtinchalik cheklash yoki zimmaga majburiyatlar yuklatish bo‘lib, ushbu cheklash yoki majburiyat yuklatish jazoni ijro etish muassasasidan ozod qilingan shaxsga nisbatan sud tomonidan belgilanadi; nazorat ostidagi shaxs — o‘ziga nisbatan ma’muriy nazorat amalga oshirilayotgan shaxs; nazorat ostidagi shaxsning yashash joyi (yashash joyi) — nazorat ostidagi shaxs doimiy yashash yoki vaqtincha turgan joyi bo‘yicha ro‘yxatga olingan turar joy1 Bugungi kunda huquqbuzarliklarni oldini olish fuqarolar orasida qonunlarga bir hilda va aniq rioya qilishlari ustidan qatiy chora-tadbirlarni amalga oshirish har kungidan dolzarb masala bo’lib qolmoqda. Shu nuqtayi nazardan qonunchilik tizimida ham bir qator o’zgarish va qo’shimchalar kiritilib yanada takomillashtirilib bormoqda. Bu borada qonunlarning ijrosini ta’minlash va fuqarolarning huquqiy bilimini yuksaltirish, huquqbuzarlik sodir etgan 1 ,,Jazoni ijro etish muassasalaridan ozod qilingan ayrim toifadagi shaxslar ustidan ma’muriy nazorat to‘g‘risida”gi 2019-yil 2-aprel, O‘RQ-532-son qonuni 110 shaxslarning qayta huquqbuzarlik sodir etishini oldini olishga doir masalalarni hal etish borasidfa eng samarali mehnat olib borayotgan Ichki ishlar organlarining mahallalardagi profilaktika inspektorlarining xizmatlarini alohida takidlash joiz. Aynan profilaktika inspektorlari jinoyatlarning oldini olish maqsadida o’z ma’muriy hududdida barcha fuqarolar bilan, ayniqsa muqaddam sudlangan shaxslar shu jumladan, ma’muriy nazoratda turuvchi muqaddam sudlangan shaxslar bilan tarbiyaviy profilaktik ishlarni tashkil etuvchi asosiy subyektlardan biri bo’lib hisoblanadi. Ular nafaqat ma’muriy nazorat o’rnatilgan shaxslarga nisbatan nazorattekshiruv va tarbiyaviy mazmundagi profilaktik tadbirlarni amalga oshiradilar, balki ma’muriy hududdagi barcha fuqarolarga umummajburiy qoidalarga rioya qilishlarini nazorat qiladilar. Maʼmuriy nazorat - davlat va maxsus vakolatli organlar (mansabdor shaxslar) faoliyatining alohida turi. Maʼmuriy nazorat qonuniylikni va davlat intizomini taʼminlash usullaridan biri hisoblanadi. Maʼmuriy nazorat davlat organlari, tijorat va notijorat tashkilotlari, shuningdek, fuqarolarning davlat va jamiyat rivojlanishi uchun ahamiyatli boʻlgan umummajburiy qoidalarga qatʼiy rioya qilishiga qaratilgandir. Ma’muriy cheklov — huquqlar va erkinliklarni vaqtinchalik cheklash yoki zimmaga majburiyatlar yuklatish bo‘lib, ushbu cheklash yoki majburiyat yuklatish jazoni ijro etish muassasasidan ozod qilingan shaxsga nisbatan sud tomonidan belgilanadi. Ma’muriy cheklov - huquq va erkinliklarni vaqtinchalik cheklash yoki zimmaga majburiyatlar yuklatish bо‘lib, ushbu cheklash yoki majburiyat yuklatish jazoni ijro etish muassasasidan ozod qilingan shaxsga nisbatan sud tomonidan belgilanadi. Jumladan ma’muriy cheklash choralari sifatida quydagilarni keltirish mumkin: • Yashash joyidan sutkaning belgilangan vaqtida tashqarida bо‘lishni; • Muayyan joylarda bо‘lishni; • Sud tomonidan belgilangan hudud doirasidan ichki ishlar organlarining ruxsatisiz chiqishni; • Alkogolli ichimliklar iste’mol qilishni taqiqlash; • Rо‘yxatdan о‘tish uchun har oyda bir martadan tо‘rt martagacha ichki ishlar organiga kelish ma’muriy cheklov turlaridir Xulosa o‘rnida Ma'muriy cheklov choralari — davlat tomonidan qonun va qoidalar orqali belgilangan, fuqarolar, tashkilotlar va tadbirkorlik subyektlarining huquq va majburiyatlarini tartibga solishga qaratilgan tadbirlar majmuidir. Ushbu choralarning muhim ahamiyati quyidagi asosiy jihatlarda namoyon bo'ladi: 1. Tartib va xavfsizlikni ta'minlash: Ma'muriy cheklov choralari tartib-intizomni saqlash, jam