BIOLOGIYADAN O’QUV ISHLARINI TASHKIL ETISH, YILLIK TAQVIM, YILIK REJA TUZISH

Аннотация

In the organization of educational work in biology, the process of creating an annual calendar and plan is necessary to provide quality education to students. The annual plan helps to increase the efficiency of the educational process, makes it possible to study all subjects perfectly, and makes it easier for teachers to monitor the knowledge of students. Аннотация: При организации учебной работы по биологии процесс создания годового календаря и плана необходим для обеспечения качественного образования студентов. Годовой план помогает повысить эффективность учебного процесса, дает возможность изучить все предметы на отлично, облегчает преподавателям контроль знаний учащихся. Kalit so’zlar: Yillik taqvim, ishchi dastur, na’munaviy dastur, didaktika, amaliy mashg’ulot, baholash mezonlari, eksprementlar. Key words: Annual calendar, working program, model program, didactics, practical training, evaluation criteria, experiments. Ключевые слова: Годовой календарь, рабочая программа, типовая программа, дидактика, практика, критерии оценки, эксперименты. Biologiya fanidan o‘quv ishlarini samarali tashkil etish uchun o‘quvchi va o‘qituvchining faol ishtiroki, zamonaviy ta’lim metodlaridan foydalanish va o‘quvchilarning bilimlarini tizimli ravishda rivojlantirish zarur. Biologiya fanining o‘ziga xosligi, ilmiy kuzatishlar, tajribalar va amaliy mashg‘ulotlar orqali chuqur tushuncha hosil qilishni talab qiladi. Maktablarda o’tilgan har bir o’quv fanining mazmuni o’quvchilar bilishi kerak bo’lgan bilimlar, o’zlashtirishi kerak bo’lgan o’quv ko’nikmalar, malakalar yig’indisini ifoda qiluvchi hujjat-o’quv dasturi hisoblanadi. [3]. O’quv dasturi o’quv fanini o’qitishdan maqsad, vazifalar, o’quvchilar o’zlashtirishi kerak bo’lgan bilimlar, ko’nikmalar kompleksini o’zida mujassamlashtiradi. Biologiya fanidan o‘quv ishlarini tashkil etish, yillik taqvim va yillik reja tuzish o‘quv jarayonining samarali va tizimli bo‘lishini ta'minlash uchun zarur. Quyida biologiya fanidan o‘quv ishlarini tashkil etish, yillik taqvim va yillik reja tuzish bo‘yicha umumiy tavsiyalar berilgan.[4] 1.O‘quv ishlarini tashkil etish: Biologiya fanidan o‘quv ishlarini samarali tashkil etish uchun o‘quvchi va o‘qituvchining aktiv ishtiroki, zamonaviy ta’lim metodlari va usullaridan foydalanish va o‘quvchilarning bilimlarini tizimli ravishda rivojlantirish zarur. Biologiya 113 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/si fanining o‘ziga xosligi, ilmiy kuzatishlar, tajribalar va amaliy mashg‘ulotlar orqali chuqur tushuncha hosil qilishni talab qiladi. Dars rejalari: har bir dars mavzusiga doir reja tuzish. Bu rejalar orqali yangi mavzuni tushuntirish, laboratoriya ishlarini bajarish, o‘quvchilarga mustahkamlovchi mashqlar va savollar berish, tarqatma materiallaridan foydalanish kiradi. O’quv ishlarini tashkil etishda differensiyatsiya usuli ya’ni o‘quvchilarning bilim darajasiga qarab turli yondoshuvlar va vazifalarni taqdim etish yo’lidir. Faollashtirish esa o‘quvchilarni darsda faol ishtirok etishga undash, turli didaktik savollar tayyorlash, savollarni o‘z vaqtida berish va ularga mulohazalarini bildirish imkonini yaratishdn iborat. 2. Yillik taqvim tuzish. Yillik taqvim, o‘quv yilida biologiya fanini o‘rganish uchun zarur bo‘lgan barcha darslarni, laboratoriya ishlarini, amaliy mashg‘ulotlarni va tekshiruvlarni belgilab beradi. Yillik taqvimda quyidagilarni inobatga olish zarur: mavzular bo‘yicha taqvim tuzish, har bir darsni o‘z vaqtida o‘qitishni rejalashtirish, taqvimda dam olish kunlari va bayram kunlarini hisobga olish, darslarni shu kungacha xos ravishda rejalashtirish; Imtihon va testlar: yilning o‘rtalarida va oxirida imtihonlar yoki testlar (Og’zaki, yozma, test shaklida) o’tkazish va shu kabi muhim xususiyatlarini inobatga olgan holda yillik taqvim tuzish muhim hisoblanadi. 3. Yillik reja tuzish. Yillik reja biologiya fanining barcha mavzularini o‘qish va ularni maqsadga muvofiq tarzda o‘rganish uchun tuziladi. Yillik reja biologiya fanining har bir bo‘limini o‘z ichiga olishi kerak. Masalan: 1. Biologiya fan sifatida 2. Tirik organizmlarning kimyoviy tarkibi 3. Uglevod va lipidlar 4. Oqsillar 4. Yillik rejaning tarkibi: mavzu va maqsadlar: Har bir darsning asosiy maqsadi va yondoshuvlarini belgilash. Darsning har bir mavzusini asosiy maqsadini belgilab olish kerak, yondoshuvini aniqlab shunga yarasha tayyorgarlik ko’rishi lozim. O‘qitish metodlari: Darslarda foydalaniladigan metodlar (davomiylik, darsliklardan foydalanish, amaliy mashg‘ulotlar, laboratoriya ishlari, multimediyali materiallar). Har bir darsga o’ziga yarasha yondashish slayd, video ro’liklar tayyorlash, labaratoriya mashg’ulotiga munosib tayyorgarlik ko’rish. Baholash mezonlari: O‘quvchilarning bilimlarini baholash asosan, o’qituvchi bilan o’quvchilar o’rtasida mutonosib vazifalar ya’ni yig‘ma testlar, yozma ishlar, amaliy topshiriqlar orqali o’quvchi bilimlarini baholash lozim. Tashkiliy masalalar esa darsning tartibi, joylashuvi, vaqti va o