QISHLOQ XO‘JALIGI IQTISODIYOTIDA TEXNOLOGIK TARAQQIYOT

Аннотация

Qishloq xo'jaligi iqtisodiyotida texnologik taraqqiyot juda muhim rol o'ynaydi shu sabab bu sohadagi fan yutuqlarini sinchiklab o’rganish kerakligi keltirilgan. Kalit so’z: Texnologik taraqqiyot, oziq-ovqat, vaqt rejimi, iqtisodiy barqarorlik, ekologik barqarorlik. Qishloq xo'jaligi iqtisodiyoti mamlakatlar uchun muhim iqtisodiy faoliyatdir, chunki u oziq-ovqat xavfsizligi, iqtisodiy o'sish va qishloq hududlarining rivojlanishida muhim rol o'ynaydi. Texnologik taraqqiyot esa qishloq xo'jaligi sektorida samaradorlikni oshirish, resurslardan foydalanishni yaxshilash va ekologik muammolarni hal qilishda asosiy omil hisoblanadi. Texnologik taraqqiyot qishloq xo'jaligida ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish, yangi qishloq xo'jalik texnikalarini ishlab chiqish va joriy etish, biologik va kimyoviy innovatsiyalarni qo'llash orqali namoyon bo'ladi. Masalan, zamonaviy traktorlar va boshqa qishloq xo'jalik texnikalari ish samaradorligini sezilarli darajada oshirish imkonini beradi. Ushbu texnikalar yordamida fermerlar ish kuchidan samaraliroq foydalanishlari va vaqtni tejashlari mumkin. Shuningdek, genetik modifikatsiya, yuqori hosil beruvchi ekinlar va o'simliklarni o'stirish texnologiyalari, oziq-ovqat sifatini va ishlab chiqarish hajmini oshirishda muhim rol o'ynaydi. Buning natijasida qishloq xo'jaligi mahsulotlarining ishlab chiqarish xarajatlari kamayadi va bozor raqobatbardoshligi oshadi. Bugungi kunda raqamli texnologiyalar qishloq xo'jaligi sohasida inqilobiy o'zgarishlar kiritmoqda. IoT (Internet of Things) qurilmalari yordamida fermerlar er maydonlaridagi sharoitlarni real vaqt rejimida kuzatib borishi va muammolarni tezda hal etishi mumkin. Masalan, suv ta'minoti va o'g'itlarni boshqarish jarayonlarini avtomatlashtirish ekinlar hosilini sezilarli darajada oshirishi mumkin. Shuningdek, sun'iy intellekt va katta ma'lumotlar (Big Data) orqali fermerlar bozor tendentsiyalarini va iste'molchilarning ehtiyojlarini oldindan bilishlari, mahsulotlarini shu bilan birga narxlarini belgilashda yanada aqlli qarorlar qabul qilishlari mumkin. Bu esa, o'z navbatida, iqtisodiy barqarorlikni ta'minlaydi. 145 THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF PEDAGOGICAL SCIENCES International scientific-online conference Texnologik taraqqiyot qishloq xo'jaligida ekologik barqarorlikni saqlashga ham yordam beradi. Masalan, bioxilma-xillikni saqlash va tuproqni muhofaza qilishda innovatsion texnologiyalarning qo'llanilishi ekosistemalarni mustahkamlashga xizmat qiladi. Shuningdek, organik qishloq xo'jaligi, qayta tiklanadigan energiya manbalari va chiqindilarni qayta ishlash orqali qishloq xo'jaligi mahsulotlarining ekologik tozalik darajasini oshirish mumkin. Qishloq xo'jaligi iqtisodiyotida texnologik taraqqiyot juda muhim rol o'ynaydi. U nafaqat ishlab chiqarish jarayonlarini samarali tashkil etishga yordam beradi, balki ekologik barqarorlikni ta'minlashga, oziq-ovqat xavfsizligini oshirishga va qishloq hududlarining rivojlanishiga hissa qo'shadi. Shunday qilib, texnologik taraqqiyot qishloq xo'jaligida muvaffaqiyatli strategiyalarni amalga oshirish uchun asosiy shart hisoblanadi. Foydalanilgan adabiyotlar: 1. Samatov G ‘.A., Yodgorov J.Y., Rustamova I.В. «Qishloq xo'jaligi ishlab chiqarishini tashkil etish». Darslik. —Т.: «O'zbekiston milliy ensiklopediyasi*, 2005. 2 2. Попов H. А. «Экономика селского хозяйства». Учебник. «Дело и сервис», 2001. 3. Samatov G ‘.A., Yodgorov J.Y., Rustamova I.В. «Qishloq xo'jaligi ishlab chiqarishini tashkil etish». Darslik. —Т.: «O'zbekiston milliy ensiklopediyasi*, 2005. 2 146