Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
ДОРИС ЛЕССИНГ ИЖОДИНИНГ ИНГЛИЗ АДАБИЁТИ РИВОЖИДАГИ ЎРНИ ВА АҲАМИЯТИ
Алижонова Оқила Алимовна
Теоретические аспекты становления педагогических наук · 12 · 1919
Аннотация
Мақолада Дорис Леcсингнинг таржимаи холи ва ижоди кўриб чиқилган. Лессинг машхур инглиз ёзувчиси ҳисобланади. Адабиёт йўналишида Нобел мукуфоти совриндори соҳибасидир. У асарларида асосий мавзу аёллар мавзуси эмас, шахснинг хуқуқларини ёритиб беришга харакат қилганлигини таъкидаб ўтган. Калит сўзлар: Дорис Лессинг, ХХ аср британия адабиёти, роман, наср, аёллар образи Аннотация: В статье просматривается биография и работы Дориса Лессинга. Она является известной британской писательницей. Дорис Лессинг лауреат Нобелевской премии по литературе. В её романах главная тема права личности в обществе, а вовсе не роль женщин в нём. Ключевые слова: Дорис Лессинг, британская литература ХХ века, роман, проза, образ женщины Annotation: The article reviews the biography and works of Doris Lessing. She is a famous British writer. Doris Lessing winner of the Nobel Prize in Literature. In her novels, the main theme is individual rights in society, and not at all the role of women in it. Key words: Doris Lessing, Britain literature of XX century, novel, prose, image of a woman Инглиз ёзувчиси Доррис Лессинг романлари билан ҳозирги замон инглиз адабиёти тараққиётига муносиб ҳисса қўшган адибалардан бири ҳисобланади. У нафақат инглиз прозасига, балки адабий танқид ва биография соҳасига ҳам салмоқли улуш қўшган ёзувчи ҳисобланади. Инглиз адибаси Дорис Мей Тейлор Лессинг (Doris May Lessing) 1919 йилнинг 22 октябрида Эрондаги Кирмон шаҳрида туғилган. 1925 йили ота-онаси билан Жанубий Родезия (ҳозирги Зимбабве)га кўчиб кетади. Бу мамлакат ўша вақтда Англиянинг мустамлакаси эди. Африканинг энг чекка, қолоқ ўлкасида ўтказилган болалик кейинчалик адиба учун битмас- туганмас илҳом манбаи бўлди. 1949 йили Дорис Лондонга кўчиб ўтди.[1] 1950 йили Лессингнинг биринчи романи «Майсалар куйлайди» босилди. 47 THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF PEDAGOGICAL SCIENCES International scientific-online conference Бу асар Т.С. Элиотнинг «Унумсиз ер» достонидан илҳом олиб ёзилган. Роман ирқчилик давридаги Родезия жамиятининг ўзига хос бадиий солномаси сифатида олқишга сазовор бўлди. Шундан сўнг адиба «Зўравонлик фарзандлари»[2] номли асарлар туркумини ёза бошлади. Бу туркумга «Марта Квест» (1952), «Муносиб никоҳ» (1954), «Пўртанадан кейинги мавж» (1958), «Қуруқлик қуршовида» (1966), «Тўрт дарвозали шаҳар» (1969) романлари кирган. «Олтин кундалик» (1962) романи ҳам адибага катта шуҳрат келтирди. Унинг энг кўп ўқилган ва энг кўп таржима қилинган «Олтин кундалик» романи аёллар ҳаракатининг тамал тошларидан бири сифатида кўрилади. «Жаҳаннам учун йўриқнома» (1971) ва «Кунботар олдидаги ёз» (1973) романлари ўқувчини инсон қалбининг теран нуқталарига бошлаб киради.[3] «Канопус Аргосда» туркуми келажак ҳақидаги мажозий асарлардан иборат. «Шикаста» (1979), «Учинчи, тўртинчи, бешинчи зоналар ўртасида никоҳ» (1980), «Сириусдаги тажрибалар» (1981), «Саккизинчи сайёра учун вакиллар қўмитасини яратиш» (1982), «Волиен империя-сидаги сентиментал агентларга тегишли ҳужжатлар» (1983) романлари киради. Адибанинг «Мулойим террорчи» (1985) романи лондонлик сиёсатбозлар ҳақида ҳикоя қилади. «Бешинчи фарзанд» (1988) ривожланишнинг ибтидоий даражасида турган бадбашара бола ҳақида. Ёзувчи саккиз йиллик танаффусдан кейин 1996 йилда «Яна муҳаббат», 1999 йилда «Мара ва Дэн» номли футурологик романларини эълон қилди. Дорис Лессинг «Яхши қўшни аёлнинг кундалиги» (1983) ва «Қарилик уддалай олса эди» (1984) романларини Жейн Сомерс тахаллуси остида чоп эттирди. Лессингнинг ҳикоялари, драмалари ва публицистик мақолалари ҳам машҳур. 1995 йилда Дорис Лессинг Гарвард университети доктори унвонига сазовор бўлди. 1999 йили унинг номи Фахрий кавалерлар орденига муносиб кишилар рўйхатига киритилди.[4] Дорис Лессингнинг романлари инглиз адабиётида аёллар образи силсиласини яратишга ўз ҳиссасини қўшди. Лессинг ўзининг кўплаб роман ва ҳикояларида 20-асрнинг ижтимоий ва сиёсий нотинчликларига дучор бўлган шахслар ҳаётини ёритади. Айтиш мумкинки, унинг асарларининг асосий мавзулари феминизм, жинслар ва яхлитликка интилаётган шахслар ўртасидаги урушдир. Лессинг асарларида, асосан, Африканинг жанубида ёки Британияда, ўз мустақиллиги учун чуқур фидойи бўлган социалистик ва 48 THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF PEDAGOGICAL SCIENCES International scientific-online conference феминистик қаҳрамонлар худди ўз ёзувчилари каби ўзлари яшаётган жамиятларнинг маданий чекловларига қарши исён кўтарадилар. [5] 2007 йили Дорис Лессинг Нобел мукофоти билан тақдирланди. Лессинг Нобел мукофотни қўлга киритган энг кекса адиба бўлиб тарихда қолди. Адабиётлар рўйхати: 1. https://ziyouz.uz/jahon-nasri/doris-lessing/ 2. Roberta Rubenstein. Literary half lives Doris Lessing, 2014. P.226 3. https://uz.wikipedia.org/wiki/Doris_Lessing 4. Jessica Hannah Ambivalent Intimacies: Literary character and the ethics of authorial authority in the post-war British novel. 2022, 214-248-p. 5. Shu Hung Ming Intersubjectivity in the Fiction of Doris Lessing, Durham, 2012. P.293 6. М.В. Миколайчик. Индивидуация героини в романе Д
Доказательный фрагмент
«Мақолада Дорис Леcсингнинг таржимаи холи ва ижоди кўриб чиқилган.»
Образец извлечения
Демо-превьюМақолада Дорис Леcсингнинг таржимаи холи ва ижоди кўриб чиқилган. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- Doris Lessing, Britain literature of XX century, novel, prose, аёллар образи, ХХ аср британия адабиёти, роман, наср, Дорис Лессинг
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Магистерские диссертацииЮлдашев Ж.Х2014
Журнал универсальных научных исследованийAND RESTORATION, Khatamov Orif Yusupovich2024