O‘QUVCHILAR BILIMINI BAHOLASHDA SINF-DARS TIZIMINING AHAMIYATI

Аннотация

Darslar odamni biror konsepsiyaga, fan yoki mavzuga oid bilimlarni o‘rgatish uchun o‘tkaziladi. O‘quvchilar o‘qituvchilar tomonidan o‘qitilgan materiallarni o‘rganish, savollar yechish, munozara qilish va amaliy mashqlarni bajarish uchun darslarga qatnashadi. Darslar, maktablar, litsey va kollejlarda, o‘quv markazlarida, universitetlarda va boshqa ta’lim muassasalarida o‘quv jarayonini tashkil etishda ishlatiladi. Odatda darslar guruhlar shaklida o‘tkaziladi va o‘qituvchi tomonidan belgilangan dars rejasi asosida amalga oshiriladi. Ushbu maqolada yuqoridagi fikrlar yuzasidan so‘z yuritiladi Kalit so‘zlar: ta’lim, tarbiya, taqdimotlar, elektron, vosita, interaktiv, amaliyotchi, online, dinamik, nazariy, maktab daftari, texnologiya, ilova, internet. “Dars” so‘zi turli ma’noni anglatadi, ammo u odatda rasmiy ta’lim muhitida o‘quv jarayonini ifodalovchi bir terminologiyadir. Dars, o‘quvchi va o‘qituvchilar o‘rtasida bilimlarni o‘rgatish uchun tashkil etilgan vaqt va joydir. Bu, fanlarni o‘rganish, ma‘lumotlarni taqdim etish, savollar yechish va mashqni amalga oshirishning o‘rganish jarayonidagi muhim qismidir. Darslarda qo‘llaniladigan o‘quv vositalari turli xil bo‘lishi mumkin, shu jumladan: 1. Darslik kitoblari: Bu klassik o‘quv vositalari, matematika, fizika, kimyo, tarix, adabiyot va boshqa fanlarni o‘rganishda keng ishlatiladi. 2. Maktab daftari: Bu har bir o‘quvchi uchun zarur bo‘lgan asosiy vosita hisoblanadi. Uni qalam, ruchka, qalamchalar va boshqa jihozlarni o‘rganish uchun ishlatish mumkin. 3. Taqdimotlar va slaydlar: O‘qituvchilar tez-tez ma'lumotlarni o‘quvchilarga yetkazish uchun slaydlardan foydalanishadi. Bu, ma'lumotlarni vizual ravishda tasvirlashga yordam beradi. 4. Internet va kompyuterlar: Texnologiya o‘z rivojlanishiga kuzatib borayotgan holda, kompyuterlar va internet darslarda o‘rganishni yanada qulaylashtiradi. O‘qituvchilar va o‘quvchilar internetdan foydalanib, ma'lumotlarni izlash, 165 THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF PEDAGOGICAL SCIENCES International scientific-online conference taqdimotlar tayyorlash va ma'lumot almashish uchun kompyuterlardan foydalanishadi. 5. Laboratoriya qurilmalari: Kimyo, biologiya, fizika va boshqa ilmiy fanlarni o‘rganishda laboratoriya qurilmalari keng qo‘llaniladi. Bu qurilmalar orqali o‘quvchilar teoritik bilimlarini amaliyotga aylantirishlari mumkin. 6. O‘quv dasturlari va ilovalar: O‘quv dasturlari va ilovalar o‘quvchilarga fanlarni o‘rganishda yordam beradi. Masalan, matematika darslarida ko‘p qo‘llaniladigan ilovalar hisoblanadi. 7. Ma’lumotlar bazasi va elektron kutubxonalar: O‘quvchilar o‘zlarining fanlarida mustaqil izlash uchun ma’lumotlar bazasidan foydalanishadi. Elektron kutubxonalar, elektron kitoblar, ilmiy jurnallar va boshqa manbalar o‘quvchi uchun foydali ma’lumotlar manbalaridir. Bu o‘quv vositalari faqat ba’zi namunalar hisoblanadi va o‘rganish jarayonida qo‘llaniladigan turli vositalar bo‘lishi mumkin. O‘rganish usul va tarzlariga qarab, qo‘llaniladigan vositalar o‘zgaradi. O‘quvchilar bilimini baholash metodikasi xilma-xil va boydir. Har bir metodning o‘z afzallik va kamchiliklari mavjud bo‘lib, ularni to‘g‘ri tanlash va kombinatsiyalash orqali ta'lim jarayonini samarali tashkil etish mumkin. O‘qituvchilar ushbu metodlardan foydalanib, o‘quvchilarning bilimlarini to‘g‘ri va adolatli baholashlari, shuningdek, ularni o‘zlashtirish jarayonini yaxshilashlari mumkin. Dars samaradorligini oshirishga yordam beruvchi har bir metodning o‘quvchilar va o‘qituvchilar uchun foydali bo‘lishi mumkin. Bu metodlarning ba’zilari quyidagilardir: 1. Interaktiv darslar: O‘quvchilarni dars davomida faol qatnashishga chaqirish uchun interaktiv usullardan foydalaning. Guruh shaklidagi ishlar, ijodiy dasturlar, masalalar yoki online vazifalar orqali o‘quvchilarning o‘zlashtirilgan bilimini oshirishga yordam beradi. 2. Amaliyotchi ta’lim: Nazariy bilimni amaliyotga o‘tkazishning juda muhimligini tushunib, o‘quvchilarga amaliyotchi darslar tashkil eting. O‘quvchilarga bilimlarini amaliyotga o‘tkazib ko‘rish, tadqiqot qilish va muammolar yechish uchun imkoniyat berish. 3. Fikrlash va maslahatlashish: O‘quvchilarni o‘qish va o‘rganish jarayonida fikrlashga tez-tez chaqiring. Savol va maslahatlashishning o‘quvchilarning fikrlarini rivojlantirish, o‘rganishni o‘zlashtirish, va darsdan o‘zlariga ko‘proq foyda olishini ta’minlaydi. 166 THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF PEDAGOGICAL SCIENCES International scientific-online conference 4. O‘yinlar va simulatsiyalar: O‘quvchilarni qiziqtirish va o‘rganish motivatsiyasini oshirish uchun o‘yinlar va simulatsiyalar ishlatish. Masalan, onlayn o‘yinlar, simulatsiya dasturlar, va rollar oynashni joriy etish o‘quvchilarning darsda qatnashishini va o‘rganishini oshirishi mumkin. 5. O‘quv tadbirlari va ko‘rgazmalar: O‘quvchilarni darsda qiziqarli va qatnashuvchi tadbirlar bilan motivatsiyalash. Muzey turlari, kasb-hunar ko‘rgazmalari, mehnatlar va dastlabki foydali tadbirlar o‘quvchilarga nazariy bilimlarini amaliyot