Корпоратив дастурий таъминот тизимларида маълумотларни интеграциялаш схемасини моделлаштириш

Аннотация

чет адабиѐтларини ўқиб у олимлар томидан қилинган ишларни юзасидан қисқача фикримни баѐн этим корпорати дастурий таъминот тизимларида маълумотлар боғланишлари ҳақида қисқача фикирлар қилинди. Калит сўзлар: Корпоратив дастурий мажмуа, Маълумотлар мадели (ММ), NET виртуал машиналар, маълумотлар объекти (МО), метамаълумотлар объекти (М)МО. 21 Семантик тармоқлар чекли методлар асосида корпоратив дастурий таъминот тизимларида ҳетерожен маълумотлар объектларини интеграциялаш моделлари тузилган. кетма-кетликлар тоифалар ва мавҳум машиналар шунингдек концептуал дизайн[1]. Биринчи бўлимда бундай моделларнинг назарий асосларини ишлаб чиқишнинг асосий тенденциялари кўриб чиқилади. Иккинчи бўлимда тақсимланган ҳетерожен КДМ – корпоратив дастурий мажмуаларда маълумотларни интеграциялашнинг математик аппарати хусусиятлари кўриб чиқилади. Учинчи бўлимда ҳетерожен КДМ ларни концептуал моделлаштириш учун ўзгарувчан маълумотлар объектларидан фойдаланиш имкониятлари муҳокама қилинади. Тўртинчи бўлимда маълумотлар объекти моделларини визуал қуриш учун рамка белгиларидан фойдаланиш тартиби келтирилган. Бешинчи бўлимда Интернет КДМ-да маълумотлар объектларини бошқариш учун тоифалар назарияси аппарати ва семантик тармоқлар назариясидан фойдаланиш хусусиятлари кўрсатилган. Олтинчи бўлимда глобал муҳитда фаолият юритувчи АХ учун маълумотларнинг объектли тасвирини моделлаштириш усуллари ўрганилади. Еттинчи бўлим семантик доменлар ва мавҳум ҳолат машиналарига асосланган КДМ контентини бошқариш моделини тақдим этади. Ушбу бобда олинган натижалар да чоп этилган. 1. Амалдаги моделлаштириш воситаларининг назарий асослари Функцияларга асосланган объект ҳисобининг асослари М. Шеинфинкел томонидан оддий функциялар назарияси кўринишида асос солинган ва А. Черчем томонидан тўпламлар назариясини (λ-ҳисоби) [165] ва Х. Барендрегт томонидан ишлаб чиқилган. синтаксис ва семантиканинг қурилиши , шунингдек, Х. Карри (ўзгарувчисиз функсияларга асосланган комбинатсион мантиқ)[2]. Ҳисоблаш семантикасининг назарий асосларини ишлаб чиқишда энг самарали йўналиш Д. Скоттнинг доменларга (рекурсив ҳисоблашларни қўллаб-қувватлаш учун классик тўпламларнинг кенгайтмаси) ва юқори тартибли мантиққа асосланган денотатсион ѐндашуви бўлди. Ушбу ѐндашув синтактик жиҳатдан тўғи тил конструктсиялари - денотатсияларнинг ҳисоблаш имкониятини махсус функтсиялар ѐрдамида таҳлил қилишни ўз ичига олади ва ахборот оқимлари "каналлари" нинг ўзгарувчан ―ўзгариши‖ билан дастурларнинг ―давомлари‖ асосида ифодаларни ҳисоблашнинг динамик воситаларини ўз ичига олади. Ҳисоблаш семантикасининг муқобил ѐндашувлари объектлар устидаги операцияларни (операцион), объектлар ўртасидаги муносабатларни (аксиоматик) ва объектлар алгебрасини (алгебраик) рганади. Денотатсион ѐндашув доирасида М. Гордон дастурий тизимларнинг моделларини тузди ва уларнинг формал семантикаси Д. Скотт томонидан тўлиқ ва узлюксиз панжаралар (қисман тартиб муносабати билан) асосида. Дастур ўзгаришлари ва семантикасини ўрганиш йўналиши бўйича уларнинг бажарилиши (ҳолатларнинг ўзгариши асосида) П. Лендином томонидан мавҳум машина шаклида амалий натижалар олинган. Семантикага оператив ѐндашиш Р.Флойдом томонидан ишлаб чиқилган (индуктив баѐнотлар усули) дастурий тизимлар компонентлари ўртасидаги алоқа ва сабаб-таъсир муносабатларини моделлаштириш, Ч.Хоаре аксиоматик усулининг пайдо бўлишига олиб келди.) блок-схема кўринишидаги график иллюстрацияга эга дастурдаги ахборотлар оқими учун форма хисобланади. Р.Хиндлининг типлар (тартиблар) ва тип ҳосиласи (type inference- муҳит контекстига кўра турни яширин белгилаш), шунингдек, полиморф типлаш тизимлари бўлган назариялари, уларнинг амалга оширилиши Р.Милнером томонидан олинган. (тил ML - λ-ҳисобга асосланган), ва кейинчалик ОЙД учун У. Куком, П. Кэннингом, В. Хиллом ва бошқалар (C++ тили) . 22 ММ асосида дастурий таъминот тизимларини моделлаштириш йўналиши бўйича натижалар A. Марков (нормал алгоритмлар), A. Туринг ва Е. Пост (ММ) томонидан олинган ва Д. Тѐрнер томонидан ишлаб чиқилган (комбинаторлик мантиқи "паст даражадаги код" сифатида.‖), П. Лендин (ISWIM тили учун кенгайтирилган λ-ҳисобига асосланган давлатлар билан SECD-AM) ва П. Кюрьеном бошчилигидаги INRIA (Франция) олимлари гуруҳи (CаМL тилига асосланган тоифали ММ). комбинацион мантиқ бўйича). Дастурлаш тизимларининг замонавий асослари қаторида Ю.Ш.Гуревичнинг ASМ ѐндашувига асосланган (ҳолатлар бўйича семантика) .NET виртуал машиналарини (Microsoft) таъкидлаш лозим[3]. АТ дизайнини автоматлаштириш йўналишида параметрларни узатиш Г.Плоткиным томонидан ўрганилди ва Д. Тернером ва бошқалар томонидан графикларни қисқартириш асосида визуализация билан талаб бўйича ҳисоблаш учун ишлаб чиқилган . П.Кюриенов ва Р.Хьюс дастурий таъминот тизимларини оптималлаштирилган лойиҳалаш (КAМ коди ва суперкомбинаторлар асосида) усуллари ва моделларини яратдилар. Н. Русопоулос ва бошқалар ((вазиятли) МО моделлаштириш учун рамкалар ва ISA- иерархияси) ва Д.Скотт (панжара назарияси)[4]. Ушбу тадқиқотда муҳим рол иккала таърифни (математик