MUSTAQILLIK DAVRIDA O'ZBEKISTONDA MAKTABGACHA VA MAKTAB TA'LIMI MUASSASALARINING MODDIY-TEXNIK BAZASINI MUSTAHKAMLASH: YUTUQLAR VA MUAMMOLAR

Аннотация

This article explores the achievements and problems of the development of the material and technical base of preschool and general secondary educational institutions after the independence of Uzbekistan. Research methods included literature analysis, statistical data analysis, and interviews with industry experts. The results show that, despite significant state funding, further improvement of the material and technical base remains an 183 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference urgent issue, especially in rural areas. The conclusion emphasizes the importance of strengthening the material and technical base for improving the quality of Education. Keywords: education, preschool education, general secondary education, material and technical base, Uzbekistan Mustaqillik yillarida O'zbekistonda ta'lim tizimini isloh qilish va rivojlantirish ustuvor vazifalardan biri bo'lib kelmoqda. Buning uchun davlat tomonidan katta hajmdagi mablag'lar ajratilmoqda va bir qator islohotlar amalga oshirilmoqda [1]. Xususan, maktabgacha va umumiy o'rta ta'lim muassasalarining moddiy-texnik bazasini mustahkamlash alohida e'tibor qaratilayotgan yo'nalishlardan biridir. Moddiy-texnik baza ta'lim sifatini belgilovchi muhim omillardan biri hisoblanadi. Zamonaviy o'quv binolari, jihozlar, texnologiyalar va o'quv qo'llanmalari mavjudligi o'quvchilarning bilim olishi uchun qulay sharoitlarni yaratadi [2]. Shu bois, mazkur yo'nalishda erishilgan yutuqlar va mavjud muammolarni o'rganish dolzarb ahamiyat kasb etadi. Ushbu maqolada mustaqillik yillarida O'zbekistonda maktabgacha va umumiy o'rta ta'lim muassasalarining moddiy-texnik bazasini mustahkamlash borasidagi ishlar tahlil qilinadi. Shuningdek, bu boradagi mavjud muammolar va ularni bartaraf etish yo'llari xususida fikr yuritiladi. USULLAR VA ADABIYOTLAR TAHLILI Mavzuga oid ilmiy manbalar, me'yoriy hujjatlar, statistik ma'lumotlar va hisobotlar tahlil qilindi. Jumladan, O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining ta'lim muassasalari faoliyatiga oid qarorlari, Xalq ta'limi vazirligi va Maktabgacha ta'lim vazirligi ma'lumotlari o'rganilib chiqildi. Bir qator maktabgacha ta'lim muassasalari va maktablar rahbarlari hamda o'qituvchilari bilan intervyular o'tkazildi. Intervyu savollari moddiy-texnik bazani rivojlantirish, shu yo'nalishda erishilgan yutuqlar va mavjud muammolarga qaratildi. Tadqiqot mavzusiga oid xorijiy mamlakatlar tajribasi o'rganildi va tahlil qilindi. Rivojlangan davlatlarda ta'lim muassasalarining moddiy-texnik ta'minoti qay darajada ekanligi va qanday yondashuvlar qo'llanilishi xususida ma'lumotlar to'plandi. Mavzuga oid adabiyotlar shuni ko'rsatadiki, ta'lim sifatini oshirishda moddiy-texnik omil muhim rol o'ynaydi. Zamonaviy sharoitlar yaratilishi o'quvchilarning o'quv materiallarini o'zlashtirishini yengillashtiradi, darslarni yanada qiziqarli va samarali tashkil etish imkonini beradi [3]. Shu bilan birga, bu 184 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference borada bir qator muammolar ham mavjudligi ta'kidlanadi, xususan, moddiy- texnik bazani barpo etish va yangilashda moliyaviy resurslar yetishmasligi, ayrim hududlardagi ta'lim muassasalarining eskirganligi va ta'mirtalabligi kabi masalalar ko'rsatib o'tiladi [4]. NATIJALAR Mustaqillik yillarida O'zbekistonda maktabgacha va umumiy o'rta ta'lim muassasalarining moddiy-texnik bazasini rivojlantirish uchun sezilarli ishlar amalga oshirildi. Davlat byudjeti mablag'lari hisobidan minglab yangi o'quv binolari, sport zaллари qurildi, mavjud binolar ta'mirlanib, zamonaviy jihozlar bilan ta'minlandi. 2017-2021-yillarda bu maqsadlar uchun 17 trillion so'mdan ortiq mablag' yo'naltirildi [5]. Ta'lim muassasalarini kompyuter texnikalari, laboratoriya uskunalari, o'quv qo'llanmalari bilan ta'minlash sezilarli darajada yaxshilandi. Barcha umumta'lim maktablari kompyuter sinflari va Internet tarmog'iga ulandi. Darsliklar va o'quv qo'llanmalari yangi avlodini yaratish bo'yicha keng ko'lamli ishlar olib borildi [6]. Shu bilan birga, ayrim muammolar saqlanib qolmoqda. Xususan:  Qishloq va olis hududlardagi ta'lim muassasalarining aksariyati biroz eskirgan, kapital ta'mirlashga muhtoj. Ularni jihozlash va yangilash ishlari hali to'liq yakunlanmagan.  Zamonaviy o'quv qo'llanmalari bilan ta'minlash darajasi yetarli emas. Ko'plab maktablarda darsliklarda yetishmovchilik kuzatilmoqda.  Malakali texnik xodimlar, jumladan, kompyuterlar va boshqa o'quv jihozlarini sozlash hamda ta'mirlash bo'yicha mutaxassislar yetishmaydi [7]. MUHOKAМA VA TAHLIL Moddiy-texnik bazani mustahkamlash bo'yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar maktabgacha va maktab ta'limi sifatiga ijobiy ta'sir ko'rsatmoqda. Yangi o'quv binolarining foydalanishga topshirilishi, mavjud maktablarni zamonaviy talablar asosida jihozlanishi tufayli o'quvchilar soni ko'payib, ta'lim olish imkoniyatlari kengaydi. Maktablarda yaratilgan kompyuter va laboratoriya sinflari o'quvchilarga nazariy bilimlarni