STOMATOLOGIYADA BOLALARDA UCHRAYDIGAN KASALLIKLAR

Аннотация

Bolalarda kechadigon kasalliklarni oldini olish va unga qarshi kurashish,og`riqsiz va samarali davolash bu shifokorlarning hozirgi kundagi eng oliy madsadi desaam adashmagan bo`laman. Eng katta hozirgi kunda maqsadlardan biri bolajonlarni shifokor xuzurida bo`lganda uni qo`rquvini yengish, tish davolanayotgan paytda uni og`riqni unitish uchun chalg`itish va samarali ishlash xisoblanadi. Kalitso‘zlari; Stomatologiya, karies, argenat, ftorid, qarashlar, gigena, antiseptik, sterilni, so`lak, yumshoq to`qimalar, dentin qavat, argenat nitrat tuzi, gidroxinonaskarbin, psixologiya, noin`eksion, in`eksion, aplikatsion, palpatsiya, perkusiya, zondlaash, EOD, pulpa, roentgen, kasallik, ildiz, analizlar. Bugungi kunda, bolalar stomatologiyasida sut tishlariga kariesni ayniqsa, sirqulyar kariesni davolashda dolzarb muammo xisoblanadi.Argenat va ftorid pereparatlarining bakteriaga qarshi kurashadi va oldini ham oladi.Hozirgi kunda stomatologlarda katta qiziqish uyg`otgan bu pereparatlarga katta qiziqish bildirishmoqdalar. Boshlang`ich kariesni davosi;Boshlang`ich yoki dog`,yuza,shakldagi karieslarni tish to`qimasiga tig` tekkizmasdan davollash hozirgi kunda keng tarqalgan.1yoshdan 3yoshgacha bo`lgan bolalarda tig` tekkizmasdan davolash usuli bu argenatlash va fotidlash yo`llari bilan davolanadi. Bunday tishlar yuzasida yumshoq qarashlar,paydo bo`ladi.Bular asosan og`iz bo`shlig`i gigeniyasi rioya qilmaslmaslik va tishlarni toza va to`g`ri tish cho`tka tanlamaslik sabab bo`ladi. Bunda tishlar barcha qismlarida qarashlar, yaxshilab tozalanadi.Va antiseptiklar yordamida yuvib quritiladi,davolanayotgan sut tishlar paxta va sterilni bolishchalar yordamida ishlab chiqilayotgan so`lak va yumshoq to`qimalardan ajratiladi. 156 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference Argenat pereparati shilliq qavatga tegib ketsa qavatni kuydirib qo`yish extimoli katta. Shikastlangan tishlarda dentin qavati yumshoq bo`lib qolgan bo`lsa argenatlash usuli qo`llanilmaydi, argenat perepratini qo`llash yo`li bilan davolashda 20-30%li Argenat Nitrat tuzini suvdagi eritmasi ishlatiladi va yumsho qavatlar shikastlanishi oldi olinadi.Bundagi argenatni keng qaytaruvchi moddalaridan foydalanamiz. 4%Gidroxinonaskarbin kislota eritmasi. Argenat pereparatini ishlatish vaqti 3 marta 2 -3 kunda 1 marta o`tkaziladi va natijasi argenatning sut tish yuzasida qalin qora qavat hosil qiladi va bu dentin qavatni zararlanishi va zararlanayotgan joyni to`xtatib qo`yadi. Endigi navbatni bolalar stomatologiyasida og`riqsiz va qo`rquvlarsiz bolalarning psixologiyasiga ta`sir etmasdan tashqi omil tufayli bolada kechayotgan og`riqni unitish; Og`riqsizlantirish usullari bir necha xil bo`lib ulardan; 1) Ignasiz(noin`eeksion) terminal anesteziya 2) Igna va shiptist yordamida (in`eksion) og`riqsizlantirish 3) ignasiz maxsus asboblar yordamida katta bosim ostida dori moddalarni purkash orqali amalga oshiriladi ya`ni og`riqsizlantirish 4) Bolalarning ruhiy holatini barqarorlashtirish yo`li bilan amalga oshiriladigon mahalliy og`riqsizlantirish. Aplikatsion og`riqsizlantirish Bu og`riqsizlantirish bolalar uchun ko`p va eng keng tarqalgan usul bo`lib bunda surtma surtish orqali og`riqsizlantiriladi,bu yuzaki og`riqsizlantirish deb ataladi.Anestetikal to`qimalarning sirt qatlamlariga singib, ushbu qatlamlarda joylashgan retseptorlarni va periferik asab tolalarning terminal qismlarini bloklab qo`yadi. Bolalarda tekshirish usullari extiyotkorlik bilan amalga oshiriladi, chunki ular tek o`zi mustaqil kamdan kam holatlarda o`tirishadilar. Ular uchun maxsus tekshirish usullari va maxsus asboblar tayyorlanmagan.Ularga mumkun bo`lgan tekshirish usullari 1)palpatsiya 2)perkusiya 3)zondlash 4)umumiy analiz topshirish 5)EOD pulpaning sezuvchanligi 6)juda zarur bo`lganida Rentgen Shu usullardan foydalanamiz bu usullar bolalar uchun xafli bo`lmagan tekshirish usullari xisoblanadi. 157 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference 1)Birinch usulga qaytsek bu usulda asosan yumshoq to`qimalarning holati va tish ildizlarining holati darajada ekanligini,va tishlar olingandan so`ng milklar atrafiyasi nechanchi darajadaligi aniqlemiz. 2)bu tekshirish usulida asosan kasallangan tishning holati va qayerda kasallik kechayotganini, qanchalik tarqoqligi aniqlanadi. 3)Zondlash usulida kovak qandayligi,nechanchi darajadaligi, kariesning qay bosqishdaligi va pulpaga kovak chuqurligi etib borgan va bormaaganligi aniqlanadi. 4)Umumiy analizlar asosan shifokor uchun kerak bo`ladi. Shifokor to`g`ri tashxis qo`yish, xatolarsiz xafsiz ish olib borish uchun kerak bo`ladi. 5)EOD bu pulpa sezuvchanligini qandayligi va tishning qaysi darajada sog`lomligi aniqlanadi. 6)Rentgen bu kamdan kam holatlarda ishlatiladi bu asosan suyaklarning holati va kasallikka chalingan tishlarning ildiz qismini ko`rish,kasallik qayerda rivojlanyotgan tekshiriladi. Bulardan xulosa shuki asosan bolani stomatologlarga qo`rquvini pasaytirish, og`riqsiz davolash, uni chalg`it