Эпизоотология заболевания тропилалепсозом в пчеловодческих хозяйствах.

Аннотация

В статье в развитии пчеловодства, считающегося высокорентабельной отраслью сельского хозяйства в нашей республике, продукты пчеловодства: мед, пыльца- считаются пищевыми, лекарственными и косметическими продуктами по своим характеристикам, прополис, пчелиный яд, пчелиное молоко.–лекарственное средство и трактуется как натуральный продукт, действующий как мощный биостимулятор, широко используемый в косметологии. Кроме того, в качестве основы показаны принятые нашим Правительством решения по регулированию отрасли для развития отрасли пчеловодства, внедрения современных и инновационных методов производства меда и медовых продуктов в последующие годы. Однако факторами, влияющими на развитие отрасли пчеловодства, на сегодняшний день является актуальная проблема тропилалепсиоза у пчел. При этом особое внимание было уделено изучению эпизоотологической ситуации и оказанию научно- практической помощи пчеловодческим хозяйствам Кашкадарьинской области. Annotation. In the article in the development of beekeeping, which is considered a highly profitable branch of agriculture in our republic, bee products: honey, pollen - are considered food, medicinal and cosmetic products by their characteristics, propolis, bee venom, bee milk. - a medicine and is interpreted as a natural product acting as a powerful biostimulant, widely used in cosmetology. In addition, as a basis, the decisions taken by our Government to regulate the industry for the development of the beekeeping industry, the introduction of modern and 20 1-noyabr 2024-yil. 5 Veterinariya sohasidagi dolzarb muammolar yechimi yosh tadqiqotchilar talqinida | TO‘PLAM – 2/24 innovative methods of producing honey and honey products in the coming years are shown. However, the factors influencing the development of the beekeeping industry today is the urgent problem of tropilalepsiosis in bees. At the same time, special attention was paid to the study of the epizootological situation and the provision of scientific and practical assistance to beekeeping farms in the Kashkadarya region. Kalit so‘zlar. Asalari, kasallik, kana, tropilelapsoz, xo‘jalik, qo‘zg‘atuvchi, tropilylaps clareae, asal, gul changi, asalari zaxri, ona ari suti. Mavzuning dolzarbligi. Respublikamizda asalarichilik qishloq xo‘jaligining yuqori daromadli tarmog‘idir. Asalari mahsulotlari: asal, gul changi – o‘z xususiyatlari bo‘yicha oziq-ovqat, dorivor va kosmetologik mahsulotlari hisoblanadi; propolis, asalari zaxri, ona ari suti – tibbiyot va kosmetologiyada keng tarmoqda ishlatiladigan kuchli biostimulyator vazifasini bajaradi. O‘zbekiston asalarilarni ko‘paytirish va boqish bo‘yicha tarixiy markazlardan biri bo‘lib, quyoshli tabiati asalarichilikni rivojlantirishda katta ahamiyatga ega. Keyingi yilllarda asalarichilik sohasini rivojlantirish, asal va asal mahsulotlari ishlab chiqarishning zamonaviy va innovatsion uslublarini joriy etish uchun sohani tartibga solish bo‘yicha Respublikamiz Prezidenti tomonidan bir qator qarorlar qonun hujjatlari qabul qilinib, ularning ijrosini ta’minlash choralari ko‘rilmoqda. Jumladan, Respublikamizda asalarichilik tarmog‘ini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risidagi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 16 oktyabrdagi PQ-3327-son qarori, hamda Vazirlar Mahkamasining 12.06.2023 yildagi asalarichilik tarmog‘ini qullab-quvvatlash va qishloq xo‘jalik ekinlarini asalari bilan changlatishga doir qushimcha chora-tadbirlar to‘g‘risidagi qarorlari asalarichilik tarmog‘ini yanada takomillashtirishda xizmat qiladi. Asalari bejizga etti xazinaning biri deyilmaydi. Uning asali, zahri, suti propolisi, gulchangi ko‘pgina xastaliklarga davo, mumi esa sanoatimizda muhim xomashyo hisoblanadi. Asalarilar o‘simlik gulini chetdan changlantirishi natijasida, ularning turlarini sog‘lomlashtirish va yuqori mahsuldor navlarni vujudga keltirishga sharoit yaratadi va ularning hosilini ma’lum darajada oshiradi. Er yuzida insoniyatga ma’lum bo‘lgan o‘simliklarning 80% ga yaqini oraliq changlanish natijasida tugun tugadi, meva, urug‘, hosil kiladi. Oraliq changlanishga muhtoj barcha o‘simliklarni beshdan to‘rt qismi hasharotlar yordamida changlanadi umuman asalarilarning insoniyatga foydasi beqiyosdir. Biroq xozirgi kunda bu noyob hashoratga salbiy ta’sir ko‘rsatuvchi omillardan asrash dolzarb mummolardan biri hisoblanadi. Jumladan asalarilar orasida hozirgi kunda ko‘p uchrayotgan parazit kana chaqiruvchi Tropilelapsoz kasalligi asalarichilikka katta iqtisodiy zarar keltirishi dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. Tropilelapsoz: qo‘zg‘atuvchisi (Tropilaelaps clareae) kanasi och sariq jigarrang, o‘lchami (0,9-1) x (0,5-0,6) mm. Ust qismi qisqa qattiq to‘plamlar bilan qoplangan; orqa chekka to‘plamlar uzun va elastik. Og‘iz apparati ari nasli bilan oziqlanishiga imkon beradi katta asalarilarning segmentlararo bo‘laklarini teshishga qodir emas. Urug‘langan urg‘ochi lichinka bilan hujayra devoriga 3-4 tuxum qo‘yadi. 24 soatdan keyin tuxumdan protonimfa chiqib keyin deytonimfaga