TISH EMALINING YEMIRILISHI HAQIDA

Аннотация

In this thesis, we provide detailed information about the causes and symptoms of tooth enamel decay and what measures can be taken against it, the structure of tooth enamel and factors leading to its decay, the formation of apatite crystals in tooth enamel, the role of fluorine in the enamel remineralization process. Key words: tooth enamel, decay, symptoms, factors, health. О РАЗРУШЕНИИ ЗУБНОЙ ЭМАЛИ Аннотация. В данной диссертационной работе мы даем подробную информацию о причинах и симптомах разрушения зубной эмали и мерах борьбы с ним, строении зубной эмали и факторах, приводящих к ее разрушению, образовании кристаллов апатита в зубной эмали. показана роль фтора в процессе реминерализации эмали. Ключевые слова: зубная эмаль, кариес, симптомы, факторы, здоровье. Tish emali – bu tishning tashqi qatlamini tashkil etuvchi eng qattiq va mustahkam to'qima bo'lib, tishlarni himoya qilishda asosiy rol o'ynaydi. Ammo ba'zi holatlarda emal yemirilishi yoki shikastlanishi mumkin. Tish emali yemirilishi, odatda, uzoq muddatli va natijada tishning yomonlashishiga olib keladigan holatlardir. Tish emali yemirilishining sabablari Tish emali yemirilishining bir nechta sabablari mavjud. Ular orasida: 1. Noto'g'ri ovqatlanish: Tish emali yemirilishining asosiy sabablari orasida kislotali va shakarli ovqatlar va ichimliklar iste'moli ko'rib chiqiladi. Shakarli mahsulotlar bakteriyalarni ozuqa sifatida ishlatadi, bu esa kislotalar hosil bo'lishiga olib keladi va tish emalini yemiradi. Kislotali ichimliklar (masalan, gazli ichimliklar) ham emalni yomonlashtiradi. 2. Og'iz gigiya va gigiena muammolari: Tishlarni muntazam ravishda tozalamaslik, yallig'lanishlar va bakteriyalarni ko'paytiradi, bu esa tish emalining yemirilishiga sabab bo'ladi. 3. Tishlarning mexanik shikastlanishi: Tishlarni qattiq yuvish, tishni mustahkam ishlatish (masalan, tishlarga narsalarni tishlash), yoki juda qattiq tish pastasidan foydalanish tish emalini zararli ta'sir qiladi. 4. Genetik omillar: Ba'zida tish emali yemirilishi genetik omillar bilan bog'liq bo'lishi mumkin. Bunday holatda, odamning tish emali tabiatan nozik yoki zaif bo'lishi mumkin. 5. Kislotalar va kasalliklar: Tish emali yemirilishi kislotalar yoki tishlarning turli kasalliklari (masalan, GERB yoki gastrit) natijasida ham yuzaga kelishi mumkin. Ushbu kasalliklar oshqozondan kislotalarning tishlarga kirishiga olib keladi. 5 4 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ 6. Yosh omillari: Yoshga bog'liq ravishda tish emali tabiiy ravishda yupqalashishi mumkin. Shu bilan birga, qariyalar ko'proq tish emali yemirilishiga duchor bo'lishadi. Tish emali yemirilishining alomatlari Tish emali yemirilishining dastlabki alomatlari quyidagicha bo'lishi mumkin:  Tishlar sezgir bo'lishi: Odamlar issiq yoki sovuq oziq-ovqatlarga qarshi sezgirlikni sezishadi.  Tishlarning rangining o'zgarishi: Tish emali yemirilganda, tishlar oddiyda oq bo'lib ko'rinmaydi, balki sariq yoki qahvayigacha bo'lishi mumkin.  Tishlarning sirpanishi: Yemirilgan emal tishlarning sirpanishini, shikastlanishini va sindirishini osonlashtiradi.  Tishlarning og'riq bilan javob berishi: Emal yemirilganda, tishning ichki qatlamlari ochiladi va bu og'riqni keltirib chiqarishi mumkin. Tish emali yemirilishining oldini olish Tish emali yemirilishining oldini olish uchun bir nechta muhim choralar mavjud: 1. Tishlarni to'g'ri va muntazam tozalash: Tishlarni ertalab va kechqurun, shuningdek ovqatdan keyin tozalash juda muhimdir. Buning uchun o'rtacha qattiqlikdagi tish cho'tkasidan va floridli tish pastasidan foydalanish tavsiya etiladi. 2. Sog'lom ovqatlanish: Shakarli va kislotali oziq-ovqatlarni iste'mol qilishni cheklash kerak. Buning o'rniga, vitaminlar va minerallarga boy bo'lgan oziq-ovqatlarni tanlash tavsiya etiladi. 3. Tishlarni qattiq yuvmaslik: Tishlarni juda qattiq yuvmaslik va qattiq cho'tkalar ishlatmaslik zarur, chunki bu emalni zararli ta'sir qiladi. 4. Tish pastasini tanlash: Floridli tish pastalarini tanlash, emalni mustahkamlashga yordam beradi va kariesdan saqlanishga yordam beradi. 5. Doimiy stomatologga tashrif buyurish: Tishlarni tekshirish va profilaktik davolashlar uchun stomatologga muntazam ravishda tashrif buyurish zarur. Tish emali yemirilganida qanday davolash usullari mavjud? Agar tish emali yemirilgan bo'lsa, turli davolash usullari mavjud: 1. Fluorid terapiyasi: Fluorid emalini mustahkamlashga yordam beradi va tishlarning shikastlanishini kamaytiradi. 2. Kompozit plomba: Emali yemirilgan tishlarni tiklash uchun kompozit plomba qo'yish mumkin. 3. Tishlarni ta'mirlash: Emal to'liq yo'qolgan taqdirda, tishni to'liq tiklash va boshqa muolajalar amalga oshirilishi mumkin. 4. Kappe yoki qorovul: Ba'zi hollarda, tishlarni himoya qilish uchun maxsus qorovul yoki kappe ishlatilishi mumkin. Tish minerallashgan va mineralizatsiyalanmagan to'qimalardan iborat. Birinchisiga emal, dentin va sement kiradi. Umuman olganda, inson