Эффективность некоторых кокцидиостатиков при эймериозе птиц и их влияния на интенсивности инвазии

Аннотация

В статье приведены о спецефической активности кокцидиостатиков сакокса и авотека при экспериментальном эймереиозе циплят а также и их влияния на интенсивности инвазии. Ключевые слова: цыплята, группы, консервация, кокцидиостатики, индекс эймериоза, сакокс, аватек, ооцит, фекалии. EFFECT OF EFFICIENCY AND INVASION INTENSITY OF SOME COXIDIOSTATICS IN CHICKEN EIMERIOSIS Annatation: The article presents the specific activity of coccidiostatics sakoxa and avotec in experimental eimeriosis ceiliata, as well as their influence on the intensity of invasion. Keywords: chicken, groups, preservation, coccidiostatics, Eimeriosis index, sacox, avatek, oocyte, feces. Mavzuning dolzaribligi. Bu kasallikga qarshi kurashish maqsadida bir necha xil veterinariya chora-tadbirlariga rioya qilish zarur. 358 Tashqi muxitdagi kasallik qo‘zg‘atuvchilari bilan kurashish uchun hech qanday dezinfektant ta’sir qilmaydi. Faqat +1000С li qaynoq suv, issiq par yoki gaz alangasi bilan kuydirilganda ijobiy natijaga erishish mumkin. Kasallikning endogen bosqichi bilan kurashish borasidagi koksidiostatiklar 2 guruhga bo‘linadi. Ulardan birinchisi tovuq organizmida kasallik qo‘zg‘atuvchilarining birinchi bosqichiga ta’sir qluvchi preparatlar. Bu turdagi koksidiostatiklar faqaigina broyler-go‘sht yo‘nalishidagi tovuqlar rasioniga bir kunligidan boshlab to so‘yishgacha 4-5 kun qolganiga qadar uzluksiz ravishda oziqasiga qo‘shib qo‘llanmasiga asosan beriladi. Ikkinchi guruhga ma’nsub bo‘lgan preparatlar kasallikning tovuq organizmidagi 2-chi bosqichiga ta’sir qiladi. Shuning uchun bu guruhdagi preparatlarni hali broyler ham nasildor xo‘jaliklarda vaqti vaqti bilan ishlatish tavsiya etiladi. Lekin kasalikka qarshi qo‘llaniladigan preparatlar eymeri qo‘zg‘atuvchilarining ichakning shilliq pardalaridagi o‘sish va rivojlanishini biroz to‘xtatadi.Yuqoridagi muammolarni inobatga olgan holda hamda qo‘llanilayotgan preparatlarga kasallik qo‘zg‘atuvchilari tezda o‘rganilib qolganligi sababli bu muammo bo‘yicha ilmiy izlanishlar uzluksiz olib borishni taqozo qiladi. Shuning uchun ham bu muammolar tovuqchilikda dolzarbligicha qolib kelmoqda. Tadqiqotning maqsadi va vazifalari: Jo‘jalarning eksperimental eymeriozida sakoks va avatek kaksidiostatiklarining samaradorligi va invaziya intensivligiga ta’sir doiralarini o‘rganishdan iborat. Materiallar va tadqiqot usullari. Tajribalar Samarqand veterinariya meditsinasi institutining “Hayvonlar fiziologiyasi, biokimyosi va patologik fiziologiya ” kafedrasining ilmiy laboratoriya olib borildi. Labaratoriya tajribalari uchun “Lomann-LSL-Klassik” zotiga ma’nsub bir kunlik jo‘jalar SP “Axaliq Loman Parranda” tovuqchilik korxonasidan 40 bosh jo‘jalar olib kelindi va tushamalar ustiga kasallik qo‘zg‘atuvchilaridan ozod toza joyga joylashtirildi. Ular toza oziqa bilan hamma oddiy vodoprovod suvi bilan ta’minlandi. Jo‘jalar 14 kunlik bo‘lganlarida ulardan analoglar qoidasiga rioya qilingan holda tirik vaznlari 10 boshdan oddiy tarozida o‘lchanib to‘rtta guruh tuzildi. Birinchi qiyosiy toza nazorat guruhi jo‘jalari tajriba davomida toza preparatsiz oziqa bilan boqildi. Ikkinchisi qiyosiy yuqtirilgan nazoratdagi jo‘jalar oldin o‘ldirish dozasi (LD50- 70) titrlangan, sporalangan oosistalar (E. aservulina-200 ming, E.maksima-20 ming, E.tenela-40 ming 1 ml3 suspenziyada) bilan shpris zond orqali jo‘jalarning zobiga jo‘natilib yuqtirildi va ular ham toza oziqalar bilan boqildi. 3 va 4 tajriba guruhi jo‘jalari yuqtirilishi bilanoq 12 kun davomida sakoks 60 mg/kg oziqa bilan (3-chi guruh) va avatek 500 mg/kg oziqa orqali (4-guruh) berildi. Qo‘llanilgan koksidiostatiklarning samaradorlik ko‘rsatkichlari jo‘jalarning saqlanuvchanlik, tajriba oxirida 1 bosh jo‘ja tirik vaznining o‘sishiga qarab hamda eymeriozga qarshi indeks (EQI) ko‘rsatkichlari bilan boqiladi va bu ko‘rsatkichlar M.V.Krilovning (1969) takommillashgan usulida aniqlandi. Invaziyaning intensivlig darajasini aniqlash maqsadida tajribaning 5,7,10,15 va 20 chi kunlari barcha guruhdan axlatlari olinib, ularning tarkibidagi Oosistalar 359 Goryayev sanoq to‘rida aniqlandi. “Meтоды лабараторной диагностики коксидиоза” ГOСT 25383-82 (СT СEВ 2547-80) qo‘llanmasiga asosan invaziya intensivligi aniqlandi. Tadqiqot natijalari: Laboratoriya tajribalarini o‘tkazish maqsadida SP “Axaliq Lomonn Parranda” korxonasidan “Lomonn LSL-Klassik” zotiga mansub bir kunlik jo‘jalar olib kelindi va kasallik qo‘zg‘atuvchilari bilan yuqishi ehtimolidan toza joyda to‘shamalar ustida umumiy gala qilib saqlanildi. Jo‘jalar 14 kunligidan oddiy torozida tirik vaznlari 10 boshdan o‘lchanganlaridan keyin 4 ta guruh tuzildi. Birinchisi qiyosiy toza nazorat guruhi, ikkinchisi ya’ni 10 bosh jo‘ja oldin O‘D50-70 dozasi titirlangan sporalangan eymerioz qo‘zg‘atuvchilari oosistalar bilan shpris zond orqali zobiga 1 ml dan jo‘natilib yuqtirildi va toza oziqa bilan preparatsiz boqildi. Uchinchi tajriba guruhi jo‘jalari koksidioz qo‘zg‘atuvchisi bilan yuqtirilgandan birdaniga 12 kunlik tajriba davomida sakoks kok