Развитие малого бизнеса и частного предпринимательства в Республике Узбекистан и значение инвестиций в него

Аннотация

Ушбу мақолада кичик бизнесни ривожлантиришда фаол инвестиция сиёсатини жорий этиш ҳолати ёритилган. Шунингдек, республикада кичик бизнес ва тадбиркорликни янада ривожлантириш йўллари таҳлил этилиб, таклиф ва тавсиялар берилган. Калит сўзлар: кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик, инновация, сармоя, технология, ресурс, инвестор, ҳудуд, тармоқ. Аннотация. В данной статье описывается процесс введения активной инвестиционной политики при развитии малого бизнеса. Также были проанализированы пути дальнейшего развития малого бизнеса и предпринимательства в стране, даны предложения и рекомендации. Ключевые слова: малый бизнес и частное предпринимательство, инновации, инвестиции, технология, ресурс, инвестор, регион, сеть. Annotation. This article describes the process of introduction an active investment policy in the development of small businesses. The ways of further development of small business and entrepreneurship in the country were also analyzed, suggestions and recommendations were given. Keywords: small business and private entrepreneurship, innovation, investment, technology, resource, investor, region, network. Бугунги кунда давлатимиз томонидан доргир маҳсулотга айлантиришгача бўлган бу- иқтисодиётни модернизациялаш ва диверсифи- тун тизимни такомиллаштириш каби масала- кациялаш жараёнида йирик ишлаб чиқариш ларни ҳал қилишнинг илмий-амалий асослари- корхоналари қошида кичик бизнес субъектлари ни ишлаб чиқиш муҳим аҳамият касб этади. фаолиятини ташкил қилишда уларнинг респуб- Шу жиҳатдан, ҳудудларда кичик бизнес лика ялпи ички махсулотидаги улушининг субъектлари маҳсулотларининг ташқи бозор- ортиб боришини таъминлашга кўмаклашувчи ларда рақобатбардошлигини ошириш, экспорт илмий-услубий асосларини ишлаб чиқиш му- қилувчи кичик корхоналар томонидан янги ҳим масала ҳисобланади. товарлар турларини сотиш ҳажмларини кен- Ҳозирги глобаллашув шароитларида меҳ- гайтириш ҳамда маҳсулот сотишнинг янги нат тақсимоти иқтисодий фаолиятнинг асосий истиқболли бозорларини ўзлаштиришда инно- шартларидан бирига айланган. Меҳнат тақси- вацион маркетинг технологияларидан самара- моти бирорбир маҳсулот ишлаб чиқаришда ли фойдаланиш юзасидан илмий асосланган юксак самарадорликка эришишни кўзлар экан, таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқиш бугунги мантиқий равишда кооперация алоқаларини куннинг муҳим ва долзарб масалаларидан бири ривожлантириш заруратини юзага келтиради. ҳисобланади. Глобаллашув жараёнлари шиддатли кеча- 2020 йилнинг январь-июнида кичик тад- ётган ҳозирги пайтда мамлакат ўртасида чек- биркорликнинг ЯИМдаги улуши 51,3%ни таш- ланган ресурсларни тақсимлаш ва қайта тақ- кил қилди (2019 йилнинг январь-июнида 51,5 симлаш бўйича кураш кетмоқда. Бунга юқори %). ЯИМ таркибида кичик тадбиркорлик улу- мавқега эга бўлиш, аҳоли турмуш тарзини кўта- шининг пасайиши йирик корхоналар улуши- риш учун билимлар иқтисодиётини ривожлан- нинг ошиши билан изоҳланади. тириш, фан-техника ютуқлари ҳисобига кам ха- Иқтисодиётнинг ривожланиши ва бозор ражат қилиш усуллари ривожланган мамлакат- ислоҳотларини амалга оширилишини таъмин- ларнинг асосий стратегияси ҳисобланади. лаш мамлакатимизда кичик бизнесни ва тад- Вилоятларда мазкур муаммоларни ҳал биркорликни ривожлантириш даражасига боғ- этишда иқтисодиётнинг етакчи тармоқларида лиқлиги кўриниб турибди. Республикамизда келгусида кичик бизнес экспорт фаолиятини кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик соҳасига истиқболли ривожлантириш стратегияларини илғор технологияларни кенг жорий этиш, иш- ишлаб чиқиш, ташқи бозорларга қилинадиган билармонларга янада эркинлик бериш мақса- экспортга таъсир қилиши мумкин бўлган сиё- дида изчил ислоҳотлар амалга оширилмоқда. сий, иқтисодий ва маданий омилларни тадқиқ Бу борада Президентимиз Ш.Мирзиёев, “…тад- қилиш юзасидан амалий тавсиялар ишлаб чи- биркорлар сафини кенгайтириш, жумладан, қиш, истиқболда бозорда рақобатбардош ва юқори технологиялар, илм-фаннинг энг сўнгги экспортбоп товарга айланадиган ғояни хари- ютуқларига асосланган техника ва асбоб- Иқтисодиёт ва таълим / 2020 № 5 136 КИЧИК БИЗНЕС ВА ХУС УСИЙ ТАДБИРКОРЛИК у скуналарни мамлакатимизга олиб келиш ва Барча ҳудудларда тадбиркорлар мурожа- жорий этиш учун уларга муносиб шароитлар атларини қабул қилиб, ҳал этишга кўмаклаша- яратиш бизнинг биринчи галдаги вазифамиз диган Бош вазир қабулхоналари ташкил этил- бўлиши шарт. Керак бўлса, хориждаги етакчи ди. Вазирлар Маҳкамаси ҳузурида Тадбиркор- компания ва ташкилотларда тажриба орттири- лик фаолиятини ривожлантиришни қўллаб- ши, ўзаро манфаатли ҳамкорлик қилиши учун қувватлаш давлат жамғармаси фаолияти йўлга уларга ҳар томонлама имконият туғдириб бе- қўйилиб, унга 200 миллиард сўм ва 50 миллион ришимиз лозим”[1] деб таъкидлайдилар. доллар маблағ ажратилди. Дарҳақиқат, кичик бизнес ва хусусий Олиб борилган ишлар натижасида рақам- тадбиркорлик иқтисодиётни ривожлантириш, ларни сезиларли даражада ўсганлигини кўриш аҳоли бандлиги ва даромадларини оширишда мумкин. Бундай амалий чоралар ўз натижасини муҳим омилдир. Ушбу соҳа вакилларини ҳар бермоқда. Кичик б