К содержанию
РецензированоRU2024

КОРРУПЦИЯГА ҚАРШИ КУРАШИШ БЎЙИЧА ХАЛҚАРО СТАНДАРТЛАР ВА УЛАРНИ АМАЛГА ОШИРИШ МАСАЛАЛАРИ

Назаров Рахим Тоштемирович

Современная наука и исследования · 3 · 2024

Аннотация

This article examines international standards for combating corruption and their implementation into national legislation. In particular, the content of the UN Convention against Corruption, the laws of the European Union against corruption and other international documents, their goals and objectives have been analyzed. The issues of implementing international standards in national legislation and their solutions were also discussed. The article emphasizes the importance of international cooperation in the effective fight against corruption. Keywords: anti-corruption, international standards, legislation, implementation, UN Convention against Corruption, international cooperation, national legislation. БОРЬБА С КОРРУПЦИЕЙ ПОСРЕДСТВОМ ОБЩЕСТВЕННЫХ СТАНДАРТОВ И ВОПРОСЫ ИХ ВНЕДРЕНИЯ Аннотация. В данной статье рассматриваются вопросы международных стандартов по борьбе с коррупцией и их имплементации в национальное законодательство. В частности, проанализировано содержание Конвенции ООН по борьбе с коррупцией, антикоррупционного законодательства Европейского Союза и других международных документов, их цели и задачи. Также были обсуждены проблемы в процессе применения международных стандартов в национальное законодательство и пути их решения. В статье подчеркивается важность международного сотрудничества для эффективной борьбы с коррупцией. Ключевые слова: борьба с коррупцией, международные стандарты, законодательство, реализация, Конвенция ООН против коррупции, международное сотрудничество, национальное законодательство. 8 1 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 11 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ КИРИШ Коррупцияга қарши курашиш бугунги кунда халқаро ҳамжамият олдида турган энг муҳим муаммолардан биридир. Коррупциянинг салбий таъсири нафақат миллий иқтисодиёт ва давлат бошқарув тизимига, балки жамиятнинг ижтимоий ҳаётига ҳам зиён етказади. Шу боис, бу иллатга қарши самарали кураш олиб бориш учун бир қатор халқаро стандартлар ишлаб чиқилган ва улар давлатларнинг қонунчилик тизимларига имплементация қилинишини талаб қилади. Ушбу мавзу коррупцияга қарши халқаро стандартларнинг мазмуни, уларни миллий қонунчиликка татбиқ этиш жараёни ва мазкур жараёнда юзага келадиган муаммоларни таҳлил қилишга бағишланган. Халқаро ҳужжатларда биринчи бор коррупция тушунчасига БМТ Бош Ассамблеясининг Резолюцияси билан 1979 йил 17 декабрда қабул қилинган “Ҳуқуқий тартиботни сақлаш бўйича мансабдор шахсларнинг хулқ-атвор кодекси”да тўхталган бўлиб, унда коррупция деганда “... мансабдор шахснинг ҳар қандай шаклдаги мукофот эвазига ўз мансаб ваколатлари доирасида мазкур мукофотни берувчи шахс манфаатларини кўзлаб, лавозим йўриқномаси қоидаларини бузган ҳолда ёки бузмасдан муайян ҳаракатларни бажариши ёки ҳаракатсизлиги” тушунилади дейилган. БМТ Бош Ассамблеясининг 1990 йил Гаванада коррупция муаммоларига бағишлаб ўтказилган минтақалараро семинарида қабул қилинган Давлат хизматчилари учун халқаро хулқ-атвор кодексида “коррупция бу мансабдор шахсларнинг шахсий ёки гуруҳ манфаатини кўзлаб мансабини суиистеъмол қилиш, шунингдек давлат хизматчилари томонидан ўзлари эгаллаб турган хизмат вазифаларидан ғайриқонуний фойдаланиш кўринишларидир”, дейилади. Ушбу таърифда коррупциянинг ўзагини мансаб ваколатларидан ғайриқонуний фойдаланиш ташкил этиши кўрсатилган. Манфаатлар тўқнашуви деганда давлат хизматчисининг шахсий манфаатдорлиги бўлиб, ушбу манфаатдорлик учинчи шахслар томонидан манфаатларига салбий таъсир ўтказиши тушунилади. Европа Кенгаши гуруҳининг коррупция муаммолари бўйича 1995 йил 22-24 февралда Страсбургда ўтказилган биринчи сессиясида “коррупция давлат ёки хусусий тизим мансабдор шахсларини уларнинг мансаб ваколатлари доирасида ўзларининг вазифаларини бузиб бажаришлари учун уларни пора эвазига оғдириб олинишидир”, деб таъриф берилган. Аммо, коррупция тушунчаси пора эвазига оғдириш, порахўрлик билангина чекланиб қолмайди, ундан бошқа мансабдорлик жиноятларини ҳам қамраб олади. БМТнинг Коррупцияга қарши конвенциясида коррупцияга энг қисқа, лекин, кенг қамровли таъриф қуйидагича берилган: “Коррупция – бу шахсий наф кўриш мақсадида давлат ҳокимиятини суиистеъмол қилишдир”. Г.Блэкнинг юридик луғатида коррупция қуйидагича тавсифланади: 1) мансабдор шахснинг расмий вазифалари ва ўзга шахсларнинг ҳуқуқлари билан мувофиқ бўлмаган муайян имтиёз бериш ниятида содир этиладиган қилмиш; 2) мансабдор шахснинг ўз хизмат лавозими ёки мақомидан ўзга шахсларнинг вазифалари ва ҳуқуқларига зид бўлган мақсадларда ўзи ёки ўзга шахс учун бирон-бир 8 2 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 11 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ устунликни қўлга киритиш учун қонунга хилоф равишда фойдаланишидан иборат бўлган қилмиш. Н.Ф.Кузнецова коррупция деганда, давлат аппарати ва нодавлат тузилмаларининг ходимларини пора эвазига оғдиришдан иборат бўлган ижтимоий хавфли ҳодисани тушунади. Аммо, ижтимоий ҳодиса сифатидаги коррупция тушунчасининг пора эвазига о

Доказательный фрагмент

«This article examines international standards for combating corruption and their implementation into national legislation.»

Образец извлечения

Демо-превью

This article examines international standards for combating corruption and their implementation into national legislation. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
anti-corruption, international standards, legislation, implementation
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники