FOND BOZORIDA SAVDO TIZIMLARINI AVTOMATLASHTIRISH VA UNING SAMARADORLIGI OSHIRISH

Аннотация

This article considers the importance of automation of trading systems in the stock market and ways to increase its efficiency. Advantages of automated trading systems (ATS) such as speed of market operations, reduced costs, improved market liquidity and risk management are highlighted. Also, problems of ATS such as technical failures and market volatility are analyzed. The article offers suggestions on issues such as security, algorithm optimization, and legal regulations to improve automated systems. Keywords: stock market, automated trading systems (ATS), algorithmic trading, market liquidity, risk management, technological innovation, stock market automation, efficiency improvement. АВТОМАТИЗАЦИЯ ТОРГОВЫХ СИСТЕМ НА ФОНДОВОМ РЫНКЕ И ПОВЫШЕНИЕ ЕЕ ЭФФЕКТИВНОСТИ Аннотация. В данной статье рассматривается значение автоматизации торговых систем на фондовом рынке и методы повышения ее эффективности. Выделены такие преимущества автоматизированных торговых систем (АТС), как скорость рыночных операций, снижение затрат, повышение ликвидности рынка и управление рисками. Также анализируются такие проблемы АТС, как технические сбои и 227 NEW RENAISSANCE 2024 OCTOBER INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE VOLUME 1 | ISSUE 8 волатильность рынка. В статье предлагаются предложения по таким вопросам, как безопасность, оптимизация алгоритмов и правовые нормы по совершенствованию автоматизированных систем. Ключевые слова: фондовый рынок, автоматизированные торговые системы (АТС), алгоритмическая торговля, ликвидность рынка, управление рисками, технологические инновации, автоматизация фондового рынка, повышение эффективности. Kirish. Texnologik rivojlanish hozirgi zamon fond bozorlarini tubdan o‘zgartirib, moliyaviy tizimlarning raqobatbardoshligini oshirishga katta hissa qo‘shmoqda. Raqamli transformatsiyalar natijasida fond bozorlari yanada murakkab va hajmi katta savdo tizimlariga aylanmoqda. Buning asosiy yo‘nalishlaridan biri – avtomatlashtirilgan savdo tizimlarini (ATS) joriy etishdir. Ushbu tizimlar algoritmik yondashuvlardan foydalangan holda real vaqt rejimida katta hajmdagi operatsiyalarni amalga oshiradi, bozorni tezroq va samaraliroq qiladi. Savdo tizimlarining avtomatlashtirilishi investorlar va moliyaviy muassasalar uchun ko'plab afzalliklar yaratadi. Birinchidan, ATS'lar inson aralashuvisiz tranzaksiyalarni amalga oshirish imkonini berib, operatsiyalarni sezilarli darajada tezlashtiradi va har qanday kechikishni yo'q qiladi. Bu savdo jarayonini soddalashtirib, bozor ishtirokchilari uchun qulaylik yaratadi. Ikkinchidan, tranzaksiya xarajatlarini kamaytiradi, chunki ATS’lar qo‘lda amalga oshiriladigan jarayonlarga nisbatan kamroq inson resurslarini talab qiladi va jarayonni optimallashtirish imkonini beradi. Bundan tashqari, bozorning likvidligi oshadi va katta hajmdagi operatsiyalarni samarali amalga oshirish imkonini beradi. Shu bilan birga, avtomatlashtirilgan savdo tizimlari muayyan xavflarni ham keltirib chiqarishi mumkin. Masalan, bozor volatilligining oshishi va texnik nosozliklar sababli kutilmagan yo'qotishlar yuzaga kelishi ehtimoldan holi emas. ATS'larning keng tarqalishi bozorning texnik infratuzilmasiga bo‘lgan talablarni yanada oshiradi va bozor nazoratini kuchaytirish zaruratini tug‘diradi. Maqolaning maqsadi fond bozorlarida avtomatlashtirilgan savdo tizimlarini qo‘llash orqali bozor samaradorligini oshirish usullarini ko‘rib chiqish, bu tizimlar orqali qanday afzalliklar va xavflar kelib chiqishini tahlil qilishdir. Shu bilan birga, avtomatlashtirilgan savdo tizimlarining bozor barqarorligi va uzoq muddatli rivojlanishiga ta'sirini o'rganish ushbu izlanishlarning asosiy vazifasi hisoblanadi. XXI asrda texnologik taraqqiyotning fond bozorlari faoliyatiga ta'siri mislsiz darajada bo‘ldi. Savdo jarayonlarini avtomatlashtirish zamonaviy iqtisodiyotda eng samarali 228 NEW RENAISSANCE 2024 OCTOBER INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE VOLUME 1 | ISSUE 8 mexanizmlardan biri sifatida ko‘rilmoqda. Ushbu avtomatlashtirish jarayonlari fond bozorlari samaradorligini oshirish, xarajatlarni kamaytirish va investorlar uchun qulaylik yaratishning muhim vositasiga aylandi. Avtomatlashtirilgan savdo tizimlari (ATS) ayni damda moliyaviy bozorlarning asosiy elementiga aylangan bo‘lib, ushbu tizimlar orqali amalga oshiriladigan savdo hajmi yildan yilga o‘sib bormoqda. Dunyo bo‘ylab ATS orqali amalga oshiriladigan savdo hajmi 2010-yildan beri sezilarli darajada o‘sdi. Xalqaro moliyaviy bozorlarda algoritmik savdoning ulushi, 2010-yilda taxminan 30% bo‘lgan bo‘lsa, bugungi kunda bu ko'rsatkich 60-70% gacha ko‘tarildi. Ayniqsa, rivojlangan davlatlarda ATS’ning jadal rivojlanishi bozorning samaradorligiga sezilarli ijobiy ta'sir ko'rsatmoqda. Masalan, AQSh fond bozorida amalga oshiriladigan savdolarining 65 foizdan ko‘prog‘i avtomatlashtirilgan tizimlar orqali amalga oshiriladi. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, 2023-yilda algoritmik savdoning global bozordagi hajmi 18 trillion AQSh dollaridan oshdi