PEDAGOGIKA OLIY TA’LIM MUASSALARIDA TA’LIM SIFATINI YAXSHILASH MAQSADIDA RAQAMLI TA’LIM USULLARIDAN FOYDALANISH

Аннотация

В данной статье описывается использование инновационных технологий и его положительное влияние на развитие образования в высших учебных заведениях. Kalit soʻzlar. Innovatsion ta’lim, ta’lim usullari, pedagogik innovatsiya, oʻqitish usullari, aqliy xujum, rolli oʻyin. Ключевые слова. Инновационное образование, методы обучения, педагогические инновации, методы обучения, ментальная сосредоточенность, ролевая игра. Xozirgi jadal rivojlanayotgan jamiyatda, davlat koʻplab mutaxassislar tayyorlashda eng faol buyurtmachi hisoblanadi. Shu bilan bir qatorda mavjud mutaxassislarni zamon sharotiga mos shartlarda qayta tayyorlashga toʻgʻri keladi. Shu sababli ta’lim tizimining pedagogik oliy ta’lim muassasalariga keng koʻlamli pedagogik innovatsiyalarni joriy qilish zaruriyati paydo boʻladi. Ta’lim jarayoniga oʻqituvchilar tomonidan yangi innovatsion oʻqitish usullaridan foydalanish quyidagi omillar tufayli yuzaga keladi:  Pedagogik oliy ta’lim bitiruvlariga ijtimoiy jamiyat xayotiga mos aniq talablarni rivojlantirish. Ular faqatgina nazariy bilimlarga ega boʻlibgina qolmay, balki koʻnikma va malakalarga murojaat qilmay, oʻz kasbiy faoliyatlarida taxlil, sintez va loyihalash orqali optimal va noan’anaviy qarorlar qabul qilishi kerak;  Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora- tadbirlari toʻgʻrisida”1 prezident qarorida belgilangan vazifalarni amalga oshirishning innovatsion rejimini shakllantirish;  Xozirgi raqobatbardosh mehnat bozorining talabi, pedagogik oliy ta’lim bitiruvchilari ta’lim jarayonining oʻzida kelajakdagi kasbiy ixtisosligini tanlash boʻyicha kasbiy kompetentsiyalarni oʻrganish, shakllantirish, rivojlantirish va ongli qaror qabul qilishga motivatsiyalar uygʻotish;  yangilangan pedagogik texnologiyalarni, jamiyatning xodimlarga qoʻyayotgan talablari bilan bogʻlanish usullari va uslublarini oʻzlashtirishning ajralmasligi, koʻrsatilayotgan ta’lim xizmatlarini modernizatsiya qilish va ta’lim tashkilotlarining raqobatbardoshligi. Kadrlar tayyorlashning turli innovatsion usullarini oʻzlashtirish doirasida chet ellik hamkasblar tajribasini hisobga olgan xolda milliy ta’limning jaxon standartlarini Oʻzbekiston ta’lim va tarbiya tizimi bilan oʻzaro bogʻliqligi, mavjud kadryatlarga asoslanib, oʻqitishning innovatson usullaridan foydalanishga e’tibor qaratilmoqda. 1 Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Олий таълим тизимини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2017 йил 20 апрелдаги ПҚ-2909-сон қарори 52 YOSH OLIMLAR ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/yo "Pedagogik innovatsiya" tushunchasi koʻpgina olimlarning bir qancha ta’riflari bilan ochib berilgan, masalan, bu shunday innovatsion ta’lim texnologiyalari va dasturlariki, unda pedagog innovatsion faoliyati natijasi boʻlib, oʻqitilaѐtganlar innovatsion gʻoyalarini yaratuvchisi (generatsiya) hisoblanadi [ 2, 9-b.]. Pedagogik innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish boʻyicha mutaxassislar tajribali olim va oʻqituvchilar boʻlib, ular orasida F. M Matmurodov, M. Kamoldinov, B. Vaxobjonov, M.B.Ortiqova, X.J.Xudoyqulov, K. Turgʻunboev va boshqalar bor. Raqamli oʻqitish va oʻqitish usullarining yagona tasnifi mavjud emasligini hisobga olib, ular faol oʻqitish usullarini va doimiy ravishda rivojlanayotgan kompyuter texnologiyalaridan foydalanishni oʻz ichiga oladi. Bugungi kunda ta’lim tizimida innovatsion texnologilarni qoʻllash tobora ommalashib borayotganini ta’kidlamoqchiman. Bugungi kunda Oʻzbekiston ta’lim tizimi turli xil elektron ta’lim va masofaviy ta’lim texnologiyalaridan foydalanishga qaratilgan. Ta’lim jarayonida imkon qadar kerakli natijalarga erishish uchun oʻqituvchilarning e’tibori innovatsion ta’limdan foydalanishga tobora koʻproq qaratilmoqda. Bu yoʻnalish turli usullar va texnologiyalardan foydalanishni oʻz ichiga oladi. Masalan, oʻqituvchi va talabalar oʻrtasidagi toʻgʻridan-toʻgʻri muloqotga ega vebinar; Internet ijtimoiy tarmoqlari (Twitter, Facebook, Telegramm, ...) yordamida ommaviy muhokamalar; oʻyinlar, an’anaviy oʻqish va mazmun bilan tanishish; interaktiv ustaxonada tajriba va boshqalar. Bunday aralash integratsiya ta’limni ochiq, moslashuvchan uzluksiz jarayon sifatida koʻrishga imkon beradi. Shu bilan birga uzliksiz oʻqishni (diskret emas) ta’minlaydi va bugungi talabalar tomonidan oʻquv ma’lumotlarini “klip” idrokida qabul qilishga erishiladi. Internet tizimining turli resurslaridan (yutube, google, masofaviy platformalar va boshqa.) foydalangan holda oʻrganishning yangi usuli ham inovatsion pedagogik ta’lim hisoblanadi. Bu vizual shakldagi amaliy vosita boʻlib, fikrlash va ma’lumotni tizimlashtirish jarayonlarini qayd etish imkonini beradi. Maxsus xizmatlardan foydalanib, oʻqituvchi kurs oxirida bilim yaratish vazifasini berishi mumkin va bu nafaqat ijodiy, balki talabaning intellektual salohiyatini ham eng foydali tarzda ochishga erishishi mumkin. aqliy hujum va oʻylab qaror qabul qilish jarayoni. Yoki vizual tarzda alohida mavzuni, blokni yoki intizomni