Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
YANGI DAVR O‘ZBEK NASRIDA FOLKLORIZM
ILM-FAN VA INNOVATSIYA · ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI · BADIIY ASARLARDA FOLKLORIZM (in-academy.uz/index.php/si) · Zaripova Shukurjon Otajon qizi (in-academy.uz/index.php/si)
Молодые ученые · 2026
Аннотация
This study analyzes the interaction between works of art and folklore. Folklorism is the process of infusing elements of folk traditions, customs and oral creativity into works of art. This phenomenon is important for the strengthening of national identity in artistic creation, preservation of cultural heritage and transmission to generations. The research examines expressions of folklore in modern works of art, their aesthetic value and influence on the artistic environment. Also, how folklore motifs and images acquire new layers of meaning, the place of artistic works in the world culture is also analyzed. it is concluded that it is possible. Through this research, it is possible to see how elements of folklore are revived in the artistic process and the aesthetic value of the works created as a result. Абстрактный: В данном исследовании анализируется взаимодействие произведений искусства и фольклора. Фольклоризм – это процесс внедрения в произведения искусства элементов народных традиций, обычаев и устного творчества. Это явление имеет важное значение для укрепления национального самосознания в художественном творчестве, сохранения культурного наследия и передачи его поколениям. В исследовании рассматриваются проявления фольклора в современных произведениях искусства, их эстетическая ценность и влияние на художественную среду. Также анализируется, как фольклорные мотивы и образы приобретают новые смысловые пласты, место художественных произведений в мировой культуре. Благодаря данному исследованию можно увидеть, как элементы фольклора возрождаются в художественном процессе и эстетическую ценность созданных в результате произведений. Kalit so'zlar: folklorizm, badiiy asarlar, xalq ijodi, madaniy meros, estetik qiymat. Key words: folklorism, artistic works, folk creativity, cultural heritage, aesthetic value. Ключевые слова: фольклоризм, художественные произведения, народное творчество, культурное наследие, эстетическая ценность. 4 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/si Badiiy asrlarda folklorizm – bu xalq og'zaki ijodining, an'anaviy qoidalar va motivlarining badiiy asarlarga ko'chirilishi jarayonidir. Folklorizm, odatda, xalqning madaniyati, tarixi va urf- odatlari bilan chambarchas bog'langan bo'lib, u badiiy asarlarning mazmuni va shaklida aks etishi mumkin. Folklorizmning ahamiyati 1. Madaniy meros: Folklorizm orqali xalq og'zaki ijodi badiiy adabiyotga kirib, uning madaniy merosini saqlashga yordam beradi. Bu jarayon xalqning tarixiy xotirasini mustahkamlashda muhim rol o'ynaydi. 2. Identitetni mustahkamlash: Folklor elementlari badiiy asarlarda ishlatilganda, ular o'z xalqining identitetini yuksaltirishda yordam beradi. Bu orqali muallif o'z fikrlarini va qarashlarini yanada kuchliroq ifoda etishi mumkin. 3. Estetik qimmat: Folklor motivlari badiiy asarlarga estetik chuqurlik va rang-baranglik kiritmoqda. An'anaviy elementlar zamonaviy san'atkorlar tomonidan yangi kontekstlarda qayta talqin qilinishi mumkin. Badiiyatda folklorizmning ko'plab namunalari mavjud. Masalan: - Navoiy asarlarida: Alisher Navoiy "Xamsa"si ichida ko'plab xalq og'zaki ijodidan olingan motivlar va qahramonlarni uchratamiz. - Shayx Sufiyning "Dastoni Iroqi": Bu asarda folklor elementlari keng qo'llanilgan bo'lib, unda xalq qahramonliklari va qadriyatlari aks ettirilgan. - O'zbek kino san'atida: O'zbek filmlarida ham folklor unsurlari ko'p uchraydi. Masalan, "Maftuning dilbari" filmidagi sahnalar an'anaviy urf-odatlarni aks ettiradi. Folklorizm badiiyatda muhim o'rin tutuvchi jarayon bo'lib, u xalq madaniyatini saqlash va rivojlantirishda katta ahamiyatga ega. Badiy asrlar davomida ushbu jarayon davom etib kelmoqda va kelajakda ham davom etishi kutilmoqda. Shunday qilib, folklor orqali biz o'z tariximizni va madaniyatimizni anglab yetamiz hamda uni avlodlarga etkazamiz. Adabiyot — xalq mulki. U inson hayotida alohida ahamiyatga ega. Inson bor ekan, adabiyot ham bo‘ladi. Adabiyotning о‘lmasligini ta ’minlovchi ikkita qudratli omil bor. Ularning biri adabiyotning g ‘oyat buyuk tarbiyaviy - ma ’rifiy ahamiyati bo‘lsa, ikkinchisi, uning insonlarga zavq-shavq berish xususiyatiga egaligidir. Zero, inson har qanday davrda, har qanday sharoitda ham busiz yasholmaydi: u— doimo tarbiyaga, doimo mа ’rifatga va badiiy zavq olishga muhtoj. Ana shunga kо‘ra, tarbiyaviy-estetik ahamiyatga ega bo ‘lgan yetuk asarlarga aslo zavol yo ‘q. Bunga qarama-qarshi holda quruq zamonasozlik ruhida yozilgan hamda hukmron mafkura va siyosatning istagi bilan maydonga kelgan, badiiyati bo‘sh asarlarning umri qisqa bo‘ladi. Bunday asarlar davr sinovlariga bardosh berolmay, tezda unutiladi. Afsuski, XX asrda yaratilgan asarlar orasida ana shunday «mahsulot»lar oz emas. Xayriyatki, adabiyotimizda davr sinovlaridan muvaffaqiyat bilan о ‘tgan, inchunin, hozirgi kunlarda ham kitobxonlar tomonidan sevib о ‘qilib kelinayotgan ajoyib asarlar kо‘p. Sodda qilib aytganda, XX asrda yaratilgan o'zbek adabiyoti namunalarining nuqsonida
Доказательный фрагмент
«This study analyzes the interaction between works of art and folklore.»
Образец извлечения
Демо-превьюThis study analyzes the interaction between works of art and folklore. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- folklorism, artistic works, folk creativity, cultural heritage, aesthetic value, Oybek, o‘zbek nasri, Said Ahmad., Abdulla Qodiriy, folklorizm, Cho‘lpon, milliy qadriyatlar, xalq og‘zaki ijodi
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026