ЖУРНАЛ АГРО ПРОЦЕССИНГSagit Kurbanbaev, Zakir Turlibaev2022
Микоплазмоз и сальмонеллез домашней птицы патоморфология заболеваний
КАСАЛЛИКЛАРИНИНГ ПАТОМОРФОЛОГИЯСИ · З.Н. Киямова
Перспективы развития ветеринарной науки и её роль в обеспечении пищевой безопасности · 2026
Аннотация
В статье описывается течение, клинические признаки и патоморфологические изменения микаплазмоза и сальмонеллёза птиц. Приведены сведения о патологических изменениях в организме птиц и их дифференциальной диагностики. Аннотация. Мақолада паррандаларнинг микоплазмоз ва сальмонеллёз касалликларининг кечиши, клиник белгилари ва патоморфологик ўзгаришлари ёритилган. Паррандалар организмида кечадиган патологик ўзгаришлар ва уларни дифференциал диагностикаси бўйича маълумотлар келтирилган. Калит сўзлар. Паррандалар, микоплазмоз, сальмонеллёз, патоморфлогия, бактериология, пассаж, ташхис қуйиш, дистрофия, некротик жараёнлар, яллиғланиш. Ключевые слова. Домашняя птица, микоплазмоз, сальмонеллез, патоморфология, бактериология, пассаж, диагностика, дистрофия, некротические процессы, воспаление. Keywords. Poultry, mycoplasmosis, salmonellosis, pathomorphology, bacteriology, passage, diagnostics, dystrophy, necrotic processes, inflammation. Мавзунинг долзарблиги: Паррандалар, айниқса жўжалар, орасида юқумли сальмонеллёз ва микоплазмоз касалликларининг биргаликда учраши ветеринария фани ва амалиёти олдида турган муаммолардан биридир. Чунки, уларга ташҳис қўйиш анча мураккаб, сўйилган ёки ўлган паррандаларни патологоанатомик текширишлар давомида уларнинг ташқи кўриниши ва ички аьзоларида касалликка хос бўлган белги ва ўзгаришлар аниқланади. Бу эса, ўз навбатида, касалликка аниқ диагноз қўйишда жиддий қийинчиликлар туғдиради. Паррандаларда сальмонеллёз ва микоплазмоз касалликларига аниқ ташхис қўйиш учун патоморфологик диагностикасини ишлаб чиқиш хозирги куннинг долзарб масалларидан бири ҳисобланади. Паррандачилик соҳасининг тараққиёти учун жўжалар орасида учраб турадиган юқумли касалликлар билан самарали курашиш бўйича чора тадбирларнинг янгиларини яратиш ва тадбиқ этиш лозимдир. Ветеринария фани олдида турган энг муҳим муаммолардан бири – паррандалар, айниқса жўжалар, орасида учрайдиган ва катта иқтисодий зарар етказадиган юқумли касалликларга ташҳис қўйиш, олдини олиш ва қарши кураш чора-тадбирларини ишлаб чиқиш, такомиллаштириш ҳамда амалиётга жорий этишдир. Юқорида кўрсатилган 236 муаммоларни бартараф этиш учун ветеринария – санитария талабларига риоя қилишдан ташқари юзага келган вазиятни чуқурроқ ва атрофлича илмий талқин қилиш лозим. Паррандаларнинг респиратор микоплазмоз ва салмонеллёз касалликлари юқумли касаллик бўлиб, жўжаларда септицемия ва ичак фаолиятининг бузилиши, товуқларда эса яширин бактерия ташувчанлик шаклида юзага келади. Ушбу касаллик билан барча турдаги қушлар зарар кўради. Асосий манбалар касал ва тузалган паррандалар, шунингдек ёввойи қушлардир, инкубаторларда эса –кемирувчилар, қон сўрувчи ҳашаротлар ва бошқ. Касаллик қўзғатувчиси паррандаларнинг тумшуғидан оқмалар билан ва ахлатидан ажратилади. Касалликнинг клиник белгилари инфекциянинг юқиш йўналишига қараб, инкубация даври бир кундан бир ҳафтагача бўлиши мумкин. Бунда паррандаларда жуда хам мураккаб, хар бир касалликнинг ўзига хос клиник белгилари намоён бўлади. Масалан ўткир шаклда кечганда – нафас қисилиши, умумий заифлик, уйқучанлик, иштаҳанинг йўқолиши, асабий ҳолатлар, катарал- йирингли ёки фибриноз конъюнктивит, кўз шох пардасининг хиралашиши, диарея кузатилади. Ўлим даражаси 70-80% ни ташкил этади. Касалликлар аралаш холда кечганда баъзан оқсоқланиш, бўғимларнинг шишиши, катта товуқларда ўпканинг шикастланиш белгилари қайд этилади. Табиий шароитда сальмонеллёз ва микоплазмоз билан касалланиб ўлган паррандаларнинг ички аъзолари патоморфологик текширилганда товуқларнинг ёшига ва касалликнинг намоён бўлиш шаклига боғлиқ холда патоморфологик ўзгаришлар аниқланди. Товуқлар сальмонеллёз билан касалланганда жигар, буйраклар ва юракда гемодинамик бузилишлар, дегенератив ўзгаришлар ва некроз, кейинчалик грануломаларнинг шаклланиши, ўпкада гиперемия ва шиш, катарал энтерит кузатилди, микоплазмоз билан биргаликда касалланган товуқларда қўшимча кутикулит, катарал-фибриноз колит, талоқ гиперплазияси, мияда – гиперемия, асаб ҳужайраларининг дегенерацияси ривожлангшан. Катта товуқларда тухумдонлар ва тухум йўлларининг шикастланиши, перитонит, клоацит, кулранг-оқ некроз ўчоқларининг мавжудлиги, дистрофик ўзгаришлар ривожланиши кузатилди. Касалликларга ташхис бактериологик, микробиологик, серологик хамда ИФА, ПЗР тест натижалари ва биопроба усуллари асосида қуйилди. Паррандаларнинг респиратор микоплазмоз касаллигига қарши инактивация қилинган вакцина билан ўз вақтида эмлаш тадбирларини ўтказиш натижасида ушбу касалликнинг олди олинди. Касалликни даволаш ёки олдини олишда микоплазма учун энг паст МИКга эга бўлган антибактериал воситалардан фойдаланиш (Пневмотил, Тиалонг 45%, Энронит ОР, ва Лехофлон ОР ларни қўллаш) яхши самара бериши аниқланган. Хулосалар. Паррандалар орасида микоплазмоз ва сальмонеллёз касалликларининг биргаликда бир организмда учраши натижасида уларда муракаб килиник, патоморфологик ўзгаришлар кузатилиши аниқланди. Шунингдек касалликларни ўз вақтида эмлаш мақсадга мувофиқдир. Касалликларни даволагандан кўра олдини олган маъқул. 237 Фо
Доказательный фрагмент
«В статье описывается течение, клинические признаки и патоморфологические изменения микаплазмоза и сальмонеллёза птиц.»
Образец извлечения
Демо-превьюВ статье описывается течение, клинические признаки и патоморфологические изменения микаплазмоза и сальмонеллёза птиц. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- Poultry, mycoplasmosis, salmonellosis, pathomorphology, патоморфология, diagnostics, dystrophy, некротические процессы, микоплазмоз, bacteriology, Паррандалар, дистрофия, сальмонеллёз, некротик жараёнлар, passage, патоморфлогия, бактериология, диагностика, пассаж, inflammation, воспаление, necrotic processes, ташхис қуйиш, яллиғланиш, сальмонеллез, Домашняя птица
Смежные источники
Медицина и инновацииМ Сабиров, О Скосырева +12021
Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025