К содержанию
РецензированоRU2021

Паррандаларнинг ларинготрахеит ва колибактериоз касалликларининг патоморфологик диагностикаси

КАСАЛЛИКЛАРИНИНГ ПАТОМОРФОЛОГИК ДИАГНОСТИКАСИ · Муродов Х.У.

Перспективы развития ветеринарной науки и её роль в обеспечении пищевой безопасности · 2021

Аннотация

Ушбу мақолада паррандаларнинг лоренготрахеит касаллигини колибактериоз билан биргаликда битта организмда кечиши ва патоморфологик ўзгаришлари ёритилган. Калит сўзлар. Паррандалар, лоренготрахеит, патоморфлогия, ташхис қуйиш, дистрофия, неротик жараёнлар, яллигланиш ва бошқ. Кириш. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 14 июньдаги ПҚ–5146 сонли “Паррндачиликни ривожлантириш ва тармоқ озуқа базасини мустахкамлашга қаратилган қўшимча чора-тадбирлар” тўғрисидаги қарори паррандачиликни ривожлантиришда ва самарадорлигини оширишда давлат, фермер ҳамда хусусий хўжаликлардаги паррандалар бош сонини кўпайтириш, уларнинг маҳсулдорлигини ошириш, соғлом жўжа устириш, уларни тўғри парваришлаш, турли касалликлардан сақлаш каби омилларга боғлиқдир. Республикамиз иқтисодиётининг қишлоқ хўжалигида паррандачилик алоҳида ўринга эга ва бу соҳани ривожлантиришга катта аҳамият берилмоқда. Чорвачиликнинг асосий тармоғи бўлган паррандачиликни ривожлантиришда ва рентабеллигини оширишда давлат, фермер ҳамда хусусий хўжаликлардаги паррандалар бош сонини кўпайтириш, уларнинг маҳсулдорлигини ошириш, соғлом жўжа олиш, уларни тўғри парваришлаш, турли касалликлардан сақлаш каби омилларга боғлиқдир. Парранадларнинг турли касалликлари паррандачилик учун катта хавф бўлиб ҳисобланади. Паррандалар орасида содир бўладиган паррандаларнинг юқумли лоренготрахеит каби юқумли касалликларнинг катта иқтисодий зарар келтириши паррандачиликда катта муаммолардан бири эканлиги барчага маълум. Мазкур касалликни паррандалар организмида инфекция ҳолатида учраши муаммони янади мураккаблаштирмоқда. Ветеринария соҳасида биологик ва кимёвий препаратларнинг етишмаслиги муаммони янада мураккаблаштириб касалликларнинг кенгроқ тарқалишига ёрдам беради. Паррандачиликда айниқса товуқлар орасида касалликнинг кенг тарқалганлиги жуда куп паррандачилик билан шуғулланувчи фермерларнинг иқтисодиётига катта зарар келтирмоқда. Мазкур касалликни Паррандалар орасида юқорида номи келтирилган касаллик билан касалланган паррандаларнинг ўлиш даражаси 80-85% ни ташкил этади. Касал паррандаларни даволаш ва касалликка қарши курашиш тадбирлари учун катта маблағ сарфланади. Касалланиб тузалган жўжалар ўсиш ва ривожланишда тенгқурларига нисбатан ортда қолади ҳамда ушбу касаллик қўзғатувчисини ташувчиси бўлиб қолади. Мазкур касалликка ташхис қўйиш, даволаш ва олдини 66 олиш тадбирлари учун махсус комплексли усул ва воситалар ишлаб чиқилмаган. Чунки, ҳозирги вақтда. Республикамизда паррандачиликга жуда катта эътибор берилмоқда. Уларни касалликларини олдини олиш ва даволаш учун замонавий комплекс воситалар ишлаб чиқилмаган. Хорижий мамлакатларда ишлаб чиқарилган биопрепаратларни қўллаш учун кўп вақт ва валюта сарфланиши лозим. Юқоридаги муаммоларни ечиш мақсадида паррандаларнинг юқумли лоринготрахеит касалликни тарқалиш даражасини, ушбу касалликни келиб чиқиш сабабларини, эпизоотик ҳолатини аниқлаб, касалликка аниқ ташхис қўйиш услубини яратиш ва мазкур касалликнинг патоморфологик ўзгаришларини ўрганиш ҳозирги куннинг долзарб вазифаларидан биридир. Аралаш юқумли касалликларнинг патологоанатомик ўзгаришларини табиий шароитда ўрганиш мақсадида республикамиз паррандачилик хўжаликларидан келтирилган ва хўжаликларнинг ўзида ёриб кўрилган, жами 350 бош паррандалар органлари патологоанатомик ҳамда бактериологик ва вирусологик текширилди. Шундан, юқумли аралаш касалликлар билан касалланиб ўлган қўзилар 125 бошни ташкил этди. Мазкур паррандаларнинг ички аъзоларида содир бўлган ўзгаришлар ва уларнингкасалликларининг турига қараб, бир неча гуруҳга бўлиб ўрганилди (№1 жадвалга қаранг). 1-жадвал Табиий шароитда паррандалар орасида юқумли аралаш касалликларнинг тарқалиши Жами текширилган Гуруҳлар Касаллик турлари паррандалар сони I Ларинготрахеит билан касалланган 75 II Колибактериоз билан касалланган 150 III Аралаш холда касалланган 125 ЖАМИ: 350 Патологоанатомик ўзгаришларнинг оғирлиги ва муайян касалликка хослиги асосан қўзғатувчиларнинг тури ва вирулентлигига ҳамда паррандаларнинг ёшига боғлиқдир. Табиий шароитда касалланган ва ўлган бииринчи гурух товуқларнинг гавдаси ёриб текширилганда характерли патологоанатомик ўзгаришлар кузатилди. Мазкур паррандалар гавдаси жуда ҳам ориқ, барча шиллиқ ва сероз пардаларида нўқтали қон қуйилишлар, бурун ва оғиз бўшлиқларида эса кўпиксимон суюқлик тўпланган, коньюнктива гипермиялашган. Клоака тешик атрофи сариқ тусли ахлат билан ифлосланган, патлари хурпайган. Ёриб кўрилганда тери ости клетчаткаси қизарган, қон томирлар қонга тўлган, айрим жойларида қон йиғилган, ёғ тўқимаси ва мускуллар юпқалашиб, атрофияга учраган.Безли ошқозонда сариқ-қизил рангли 150 мл дан кўпроқ суюқлик тўпланган. Мускулли ошқозон ва ичакларнинг айрим жойлари доирасимон 67 шишиб, газ тўпланган. Айрим товуқларда мускулли ошқозоннинг кутикуляр қатлами осонлик билан кўчиш, қизариш, шилиқ ости қатламининг очилиши ва турли хил геморрагиялар кўринади. Талоқ бир оз катталашган, четларида нуқтали ва доғли қон қуйилишлар мавжуд, консистенцияси сўлғин, ранги қорамтир-олачасимон, қирмаси кўп а

Доказательный фрагмент

«Ушбу мақолада паррандаларнинг лоренготрахеит касаллигини колибактериоз билан биргаликда битта организмда кечиши ва патоморфологик ўзгаришлари ёритилган.»

Образец извлечения

Демо-превью

Ушбу мақолада паррандаларнинг лоренготрахеит касаллигини колибактериоз билан биргаликда битта организмда кечиши ва патоморфологик ўзгаришлари ёритилган. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
Паррандалар, лоренготрахеит, патоморфлогия, ташхис, яллигланиш ва бошқ, ташхис қуйиш, неротик жараёнлар, дистрофия
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники