КУРСАНТЛАРГА ИНГЛИЗ ТИЛИ ЎРГАТИШ УСУЛЛАРИ

Аннотация

Статья освещает формирование навыков курсантов в процессе обучения английскому языку. Отмечена роль формирование навыков в процессе обучения английскому языкук и разработаны упражнения по военной сфере. Указанный методический приём способствует формированию навыков курсантов в процессе обучения английскому языку. Ключевые слова: формирование навыков, эффективность упражнений в процессе обучения английскому языка, специализированное обучение, повышение интереса курсантов. Айни кунда Республикамизда чет тилларни ўрганишга эҳтиёж кучайди. Хорижий тилларни билган инсонларга зиёли шахс сифатида қаралган. Мамлакатнинг ҳам иқтисодий ҳам ижтимоий тараққиёти ҳам айнан шундай шахслар билан узвий боғлиқдир. Шунинг учун ҳам, ҳозирги кунда тил ўрганишга бўлган талаб кундан кунга кучаймоқда. Шундай экан, инглиз тили дарсларини тўғри ташкил қилиш муаммоси чет тил ўқитиш методикасининг долзарб муаммоларидан бири бўлиб, ўқитишнинг асосий воситаларини замон талаби даражасида ишлаб чиқиш ва замонавий ёрдамчи воситалардан ўринли фойдалана олиш вазифаси қўйилмоқда. Асосий воситалардан бири саналмиш дарслик ҳам айнан ихтисосий тарзда ўқитиш мақсадларини ўз ичига олиши ва шу асосда ундаги ўқув материали ишлаб чиқилиши зарур. Чунки, бўлажак касб эгалари инглиз тилида фикр баён қилиш ва уни тинглаб тушуна олиш билан чекланмасдан, тилдан касбий мақсадларда ҳам эркин ва ижодий фойдалана олишлари зарур. Фақат шундагина, биз ҳар томонлама ривожланган, ўз соҳасининг етук билимдони ва ҳақиқий мутахассис етиштиришга ўз ҳиссамизни қўшишимиз мумкин. Бу эса ўқитувчидан катта маҳорат талаб қилади[2]. Ҳар бир ўқитувчи ўқув материалини таништириши, машқ қилдириши ва қўлланилишини таъминлаши зарур. Масалан, ҳарбий олий ўқув юртларида «Are you in the Army», «Military Professions» мавзулари билан таништираётганда дарс жараёнини фаоллаштириш мақсадида баъзи бир анъанавий методлардан воз кечишимизга тўғри келади. Масалан, ҳозирги кунда 61 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/si таржимасиз методдан фойдаланиш, яъни сўз, сўз бирикмалари ҳатто матндаги жумлаларни ҳам таржимада эмас, балки изоҳлаш ёки синоним ва антонимларни бериш каби усуллардан фойдалансак бўлади. Бундай жараёнда курсантларнинг хотирада сақлаши ва ўзлаштиришида қийинчилик туғдирмайди[1]. Масалан: Label the pictures. Choose from these words[3]. Аirman, doctor, engineer, interpreter, police officer, sailor, soldier, journalists Now complete the sentences. 1.Tao's in the army. He's a........................ 2.Jane is in the navy, she's a...................... 3.Tim is in the air force. He's an................. 4.Rayna's an............................... 5.Max and Barbara are............................ Машқ қилиш босқичида берилган материал мустаҳкамланиб, у бўйича кўникма ҳосил қилинади. Масалан қуйидаги машқлардан фойдаланса бўлади: Complete the sentences[3]. А:Is Tim a soldier? В:No, he's an...................... А:Is Jane a police officer? В:No, she isn't. She's a...................... А:Are Barbara and Max in the army? В:No, they're not. They're....................... Now write answers. 1.Are you a soldier? 2.Are you from France? 3.Are your classmates British? 4.Is your teacher in the army? 5.Is his / her name Smith? Ҳосил қилинган билимни амалда қўллаш энг муҳим босқич ҳисобланади. Қўллаш орқали курсантлар материални янада чуқурроқ ўзлаштиришлари, яъни малака ҳосил қилишларида муҳим аҳамият касб этади. Қўллаш босқичи нафақат инглиз тилидаги сўзларни билиш, балки ижодий, эркин ва мустақил ишлаш имкониятини яратади, яъни бир сўз билан айтганда,ижодий фаоллик юзага келади. Ушбу босқичда курсантлар таққослаш, умумлаштириш ва хулоса чиқариш амалларини бажаришади. Масалан: 1. Advantages and disadvantages of being a soldier. 2. Now work in pairs. Ask and answer the questions. Дарс жараёнида курсантлар фаол, ўқитувчи эса пассив тингловчи вазифасини бажаради. Маълум бўлишича, Европа мамлакатлари университетларида талабалар ўз қизиқишларига қараб, дарс мақсад ва вазифаларини ўзлари белгилашади ва у мавзу бўйича баҳслашиб, хулосалар чиқаришади. Курсантлар мустақиллигини таъминлаш уларнинг тилни пухта эгаллаши ва эркин нутқ юрита олиши билан белгиланади. 62 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/si Бундан кўриниб турибдики, чет тил ўқитиш мақсадларини рўёбга чиқаришда курсантлар фаол иштирок этса, яъни методларни танлашда ҳамкорлик қилса, шу билан бирга эгаллаган билимларини бошқаларга ҳам етказа олиш малакаси билан таъминланса, ўзлаштиришнинг юқори кўрсаткичларига эришиш мумкин.