PEDAGOGIK TA’LIM TEXNOLOGIYALARINI QO’LLASHNING MAZMUN-MOHIYATI

Аннотация

В статье раскрыты сущность, содержание, способы ее применения, важные особенности педагогической технологии, уровни понятия педагогической технологии, причины ее выделения, критерии, составляющие сущность педагогической технологии. Ключевые слова: современная дидактика, педагогические технологии, образовательные технологии, диагностические цели, комплексная педагогическая система, методы объективной оценки, методы обучения, цели обучения. Annotation: The article discusses the essence and content of the concept of pedagogical educational technologies, the methods of applying them, the important features characteristic of pedagogical educational technologies, the levels of the concept of pedagogical technology, the reasons for its distinction, and the criteria that constitute the essence of pedagogical technology. Keywords: modern didactics, pedagogical technologies, educational technologies, diagnostic objectives, complex pedagogical system, objective assessment methods, teaching methods, teaching objectives. Mustaqil O’zbekiston ta'limni modernizatsiya qilish kontseptsiyasi ustuvor maqsad va vazifalarni belgilaydi, ularning yechimi ta'lim sifatining yuqori darajasini talab qiladi. Bugungi kunda jamiyat o'z-o'zini rivojlantirish va o'zini o'zi anglashga qaratilgan, olgan bilimlarini tizimli, samarali hamda maqsadli qo’llashga, zamonaviy axborot makonida harakat qilishga, samarali faoliyat olib borishga, samarali hamkorlik qilishga, o'zini va yutuqlarini munosib baholash layoqatiga ega, bilimga bo’lgan chuqur ehtiyojlari mavjudligini anglagan har tomonlama yetuk bitiruvchilardan manfaatdor. O'zgaruvchan dunyoda ta'lim tizimi professional moslashuvchanlik – faoliyat sohalari va usullarini o'zgartira olish qobiliyati kabi sifatni shakllantirishi kerak. Hozirgi vaqtda rivojlangan jamiyat o'z ustuvorliklarini o'zgartirdi, postindustrial jamiyat (axborot jamiyati) tushunchasi paydo bo'ldi. Uning fuqarolari mustaqil ravishda, faol harakat 87 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/si qilishlari, qarorlar qabul qilishlari va o'zgaruvchan yashash sharoitlariga moslashuvchan bo'lishlari jamiyat manfaatiga xizmat qiladi. Zamonaviy axborot jamiyati barcha turdagi ta'lim muassasalari oldida bitiruvchilarni tayyorlash vazifasini qo'yadi: - o'zgaruvchan hayotiy vaziyatlarda harakat qilish, zarur bilimlarni mustaqil ravishda olish, ularni turli xil muammolarni hal qilish uchun amalda qo'llash; - mustaqil ravishda tanqidiy fikrlash, yuzaga keladigan muammolarni ko'rish va zamonaviy texnologiyalardan foydalangan holda ularni oqilona hal qilish yo'llarini izlash; ular olgan bilimlarni qayerda va qanday qo'llash mumkinligini aniq bilish; yangi g'oyalarni yaratishga, ijodiy fikrlashga qodir bo'lish; - ma'lumotlar bilan to'g'ri ishlash (ma'lum bir muammoni hal qilish uchun zarur bo'lgan faktlarni to'plash, ularni tahlil qilish, zarur umumlashtirish va asosli xulosalar chiqarish, yangi muammolarni aniqlash va hal qilish uchun olingan tajribani qo'llash); - turli xil ijtimoiy guruhlarda muloqot qilish, aloqa qilish, turli sohalarda, turli vaziyatlarda birgalikda ishlash, har qanday ziddiyatli vaziyatlarning oldini olish yoki mohirona chiqish; - aql, madaniy darajani rivojlantirish ustida mustaqil ishlash. Zamonaviy didaktikaning rivojlanishidagi turli xil innovatsion yo'nalishlar ichida pedagogik texnologiyalar - ta'lim texnologiyalari ajralib turadi. Buning sababi sifatida quyudagilarni ko’rsatish mumkin: - mavjud sinf-dars tizimida pedagogik texnologiyalar o'quv jarayoniga mos kelibgina qolmay, ta'lim standartlari bilan belgilanadigan va har qanday jiddiy o'zgarishlarga duch kelmaydigan ta'lim mazmuniga o’z ta’sirini ko’rsatmaydi; - ta'lim texnologiyalari haqiqiy ta'lim jarayoni bilan uyg’unlashib, ma'lum bir o'quv predmeti uchun dastur va ta'lim standartidan ko’zlangan maqsadga erishishga sabab bo’ladi; - ta'lim texnologiyalari pedagogik strategiyaning asosiy yo'nalishlarini - ta'limni insonparvarlashtirish va shaxsga yo'naltirilgan yondashuvni joriy etishni ta'minlaydi; - ta’lim texnologiyalari bolalarning intellektual kamol topishini, mustaqilligini ta'minlaydi; - o'qituvchiga va ularning bir-biriga nisbatan xayrixohlikni ta'minlaydi; - ko'pgina texnologiyalarning o'ziga xos xususiyati insonning individualligiga, uning shaxsiyatiga, ijodiy faoliyatni rivojlantirishga e’tibor qaratadi. "Texnologiya" so'zi yunoncha so'zdan kelib chiqqan bo’lib " techne "- san'at, mahorat, mahorat va" logos " - fan, qonun ma’nolarini anglatadi. So'zma - so'z tarjima qiladigan bo’lsak " texnologiya " - bu mahorat haqidagi fandir. Ilmiy va pedagogik adabiyotlarda "Pedagogik texnologiya" va "ta'lim texnologiyasi" tushunchalari mavjud bo’lib, mahalliy fanlarda "pedagogik texnologiya" atamasi ostida ta'lim muammolari bo'yicha ishlar ko’rib chiqiladi. Bundan kelib chiqib "Ta'lim texnologiyasi" atamasi shuni ko’rsatadiki, u ko'pincha "ta'lim texnologiyasi" kontekstida qo'llaniladi. "Pedagogik ta'lim texnologiyalari" tu