YANGI KONSTITUTSIYA – TARAQQIYOT QOMUSI

Аннотация

This article focuses on the adoption of the new version of the Constitution of the Republic of Uzbekistan in the referendum held in our country on April 30, 2023. That is, the Constitution of independent Uzbekistan, as the President noted, is a new document according to its essence, philosophy, and idea. Its ideas and principles are used as a basis for the formation 87 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/si of a civil society and a legal state. In addition, this article shows the real factors of the people's power included in our main dictionary. Because, as we all know, all the political, economic, social and cultural reforms carried out in our country serve to improve the people, human interests, and their way of life. It is the basis of our happy day, our table is full, and our house is bright. In fact, this article also provides brief information about the articles contained in the newly revised Constitution of the Republic of Uzbekistan. Key words: constitution, democracy, society, state, citizenship, sovereignty, referendum, norm, law, constitutional system, declaration, secular state. Konstitutsiya jahon tajribasida yozilgan, ilg’or va takomillashgan qomusdir. U huquqiy – demokratik davlatning eng asosiy qonuni hisoblanadi. Demokratlashtirish jarayoni davlat hokimiyatining shunday tashkil etilishini nazarda tutadiki, u hokimiyatdagi barcha bo’g’inlarning uyg’un faoliyati bilan ajralib turadi. Qonunning ustunligi, fuqarolarning jamiyat va davlat ishlarini hal etishdagi faol ishtiroki orqali ularning huquq va erkinliklari kafolatini ta’minlaydi. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev ta’kidlaganlaridek: ,,Konstitutsiyamiz asosida mamlakatimizda milliy qonunchilik tizimi, davlat organlari, fuqarolik jamiyati institutlari shakllandi. Bugungi kunda barcha jabhalarda keng ko’lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Ijtimoiy – iqtisodiy, siyosiy va harbiy salohiyatimiz yuksalib, fuqarolarimizning dunyo qarashi tobora o’sib bormoqda. Bularning barchasi, eng avvalo, Bosh Qomusimizning hayotbaxsh kuch- qudrati natijasidir’’. Darhaqiqat, yangi tahrirdagi Konstitutsiya Yangi O’zbekiston strategiyasini amalga oshirishning siyosiy – huquqiy asoslarini yaratib, milliy davlatchilik taraqqiyotini tarixiy muhim bosqichda davlat va jamiyatni yanada rivojlantirishning ustuvor yo’nalishlarini belgilab beradi. Jumladan, Konstitutsiyaning 1-moddasida O’zbekiston – boshqaruvning respublika shakliga ega bo’lgan suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlatdir. Davlatning ,,O’zbekiston Respublikasi’’ va ,, O’zbekiston’’ degan nomlari bir ma’noni anglatishi belgilab qo’yilgan. Mazkur normaning mantiqiy davomi va kafolati sifatida referendum ko’p millatli buyuk xalqimizning birdamligi va hamjihatliligi, suveren, demokratik, huquqiy , ijtimoiy va dunyoviy davlat qurishga qat’iy qaror qilganligining ishonchli ifodasi bo’ldi. Xususan, Konstitutsiyada davlat qurilishining yangi strategik maqsadi - ijtimoiy davlat qurish ekanligi belgilab berildi. ijtimoiy adolat va birdamlik prinsiplari joriy etildi, inson huquq va erkinliklarini himoya qilishning mutlaqo yangi mexanizmlarini nazarda tutuvchi konstitutsiyaviy asoslar mustahkamlandi. Bu O’zbekiston Respublikasi 14-moddasi: ,, Davlat o’z faoliyatini inson farovonligini va jamiyatning barqaror rivojlanishini ta’minlash maqsadida qonuniylik, ijtimoiy adolat va birdamlik prinsiplari asosida amalga oshiradi’’. Konstitutsiyaning 11-moddasiga muvofiq hokimiyatlar bo’linishi prinsipi hamda o’zaro tiyib turish va manfaatlar muvozanati tizimining zamonaviy konsepsiyasini hisobga olgan holda, Oliy Majlis, O’zbekiston Respublikasi Prezidenti va Hukumati o’rtasida vakolatlar qayta taqsimlandi. Joylarda hokimlar va xalq deputatlari Kengashlari vakolatlari taqsimlanishiga asoslangan davlat hokimiyatini tashkil etishning yangi modeli nazarda tutildi. Yangi Ozbekistonda inson huquqlari ta’minlash bo’yicha ham islohotlarning keng ko’lami amalga oshirildi. Inson huquqlari bo’yicha O’zbekiston Respublikasining milliy strategiyasi to’g’risidagi Prezident Shavkat Mirziyoyev Miromonovichning 2020 –yil 22-iyundagi 6012-son farmoniga ko’ra O’zbekiston inson huquqlarini rahbatlantirish, himoya qilish va ularga rioya 88 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/si qilish masalalari davlar siyosatining ustuvor yo’nalishlaridan biri hisoblanib, 2017-2021- yillarda O’zbekiston rivojlanishining 5 ta ustuvor yo’nalishi bo’yicha harakatlar strategiyasi shaxsiy, siyosiy, iqtisodiy va madaniy huquqlarini ta’minlash sohasida aniq maqsadga yo’naltirilgan chora tadbirlar amalga oshirilmoqda. Inson huquqlari bo’yicha xalqaro standartlar milliy qonunchilikka va huquqni ta’minlash amaliyotiga tizimli hamda impelatsiya qo’llanmoqda. Shuni ta’kidlab o’tish lozimki, inson huquqlarini ta’minlash borasida 1948-yil 10- dekabrda qabul qilingan, Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi‘’ ning O’zbekiston parlamenti tomonidan tasdiqlanganligi istiqlolning il