BO‘LAJAK MUHANDISLARNING AXBOROT-KOMMUNIKATIV KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISH TEXNOLOGIYALARI

Аннотация

This article describes the theoretical and practical foundations for the development of professional competence of future engineers through the information and educational environment, the formation of education based on the use of electronic educational resources in the information and educational environment. Keywords: information-educational environment, future engineers, e-learning resources, information and communication technologies, competence, social competence, communication competence, information competence, organizational competence. ТЕХНОЛОГИИ РАЗВИТИЯ ИНФОРМАЦИОННО-КОММУНИКАТИВНОЙ КОМПЕТЕНТНОСТИ БУДУЩИХ ИНЖЕНЕРОВ Аннотация. В данной статье описаны теоретические и практические основы развития профессиональной компетентности будущих инженеров через информационно- образовательную среду, формирования образования на основе использования электронных образовательных ресурсов в информационно-образовательной среде. Ключевые слова: информационно-образовательная среда, будущие инженеры, ресурсы электронного обучения, информационно-коммуникационные технологии, компетентность, социальная компетентность, коммуникативная компетентность, информационная компетентность, организационная компетентность. 668 ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 8 ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2 Mamlakatimizning jahon miqyosida ustuvor yo‘nalishlarini belgilab beruvchi yuqori malakali zamonaviy mutaxassislarni tayyorlash ta’lim jarayonini takomillashtirish muammosini dolzarblashtirmoqda. Ta’lim oluvchilarning kasbiy va shaxsiy kompetensiyalarini shakllantirish borasidagi muammolarni bartaraf etish uchun bo‘lajak muhandislarning shaxsiy ta’lim trayektoriyasini belgilashga shart-sharoitlar yaratish, ta’limni individuallashtirish, ta’lim jarayoniga o‘qitishning zamonaviy pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalari vositalarini joriy etish, hamda ilg‘or xorijiy tajribani qo‘llagan holda o‘quv jarayonini tashkil qilish muhim ahamiyat kasb etadi. Tajribalardan shuni ko‘rish mumkunki, bo‘lajak muhandislarning kasbiy faoliyatida mutaxasisslikka tegishli yangi axborotlarni izlab topish va ularga ishlov berish hamda ta’lim jarayonida zamonaviy axborot va pedagogik texnologiyalaridan samarali foydalanish orqali kommunikativlik, loyihalash, konstruksiyalash, boshqaruv, tadqiqotchilik kabi kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirishni, o‘z-o‘zini faollashtirish, o‘z-o‘zini boshqarish va baholash, butun hayoti davomida ta’lim olishga qaratilgan innovatsion ta’lim texnologiyalari asosida ularda mustaqil ta’lim olishni, xorijiy tillarni o‘zlashtirishni, faoliyatni tanqidiy tahlil qilish va jamoaviy ishlash, qaror qabul qilish, doimiy ravishda yangi g‘oya, texnologiyalarni izlash asosida pedagogik faoliyatda uzluksiz axborot-kommunikativ kompetentligini rivojlantirishni taqazo etmoqda. Ta’lim va o‘quv resurslarini, dasturiy mahsulotlarni, statistik ma’lumotlarni, elektron hujjat aylanishini, ya’ni axborot-ta’lim muhitini birlashtirgan ko‘p maqsadli, yaxlit tizimsiz zamonaviy mutaxassisni tayyorlash mumkin emas. Axborot-ta’lim muhiti (ATM) mazmunini aniqlashga oid ishlarni tahlil qilib, bir qator tadqiqotchilar (V.A.Yasvin, G.Yu.Belyaev, A. X. Ardeevva boshqalar) axborot ta’lim muhitini 669 ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 8 ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2 murakkab tuzilishga ega bo‘lgan “tizimli ob’ekt” sifatida belgilaydilar va quyidagi kometentlarga ajratadi: – ijtimoiy kompetent (oliy ta’lim muassasasining turli ish beruvchilar va tadbirkorlik sub’ektlari tomonidan taqdim etilgan davlat, mintaqa kabi tashqi talablarni amalga oshirishdagi faoliyat strukturasini, shuningdek, bo‘lajak mutaxassislar tomonidan ichki faoliyatni belgilaydi); – aloqa kompetenti (Axborot ta’lim muhiti sub’ektlari o‘rtasidagi o‘zaro ta’sir qanday amalga oshirilishini aks ettiradi); – axborot kompetenti (atrof-muhitning ta’lim resurslari, shu jumladan texnik va texnologik kompenentlar bilan muvofiqligini ko‘rsatadi). I.V.Robert fan mazmunini qurishda atrof-muhitning tarkibiy qismlarini (ko‘rgazmali o‘qitish vositalari, dasturiy ta’minot, o‘qitish tizimlari, kompyuter yordamida qayta ishlab chiqariladigan o‘quv va ko‘rgazmali uskunalar va boshqalar) mavzu mazmuni bilan to‘ldirish zarurligini ko‘rsatadi. - tashkiliy kompetent (ta’lim jarayonini boshqarish tamoyillari, o‘qitishda qo‘llaniladigan shakl va usullar, qadriyatlar tizimi, tashabbuskor guruhlarni tashkil etish va boshqalarni ko‘rish mumkin). Mavzuga oid adabiyotlar tahlili. Ilmiy izlanishlar va tadqiqot tahlillari shuni ko‘rsatadiki, mamlakatimizda ta’limda axborot-texnologiyalarini joriy etish, bo‘lajak mutaxassislar kasbiy faoliyatining axborot-dasturiy ta’minotini takomillashtirish bo‘yicha tadqiqotlar R.X.Djurayev, A.A.Abduqodirov, M.M.Aripov, U.Sh.Begimqulov, Z.K.Ismailova, F.M.Zakirova, N.A.Muslimov, N.I.Tayloqov, M.Fayziyeva, Sh.S.Sharipov, O.X.Turakulov T.T.Shoymardonov, S.S.G‘ulomov kabi olimlar tomonidan amalga oshirilgan. Mustaqil Davlatlar Hamd