РАЗВИТИЕ СЕКТОРА УСЛУГ В УЗБЕКИСТАНЕ, ЕГО ЭКОНОМИЧЕСКОЕ ЗНАЧЕНИЕ, СТАТИСТИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ И ПЕРСПЕКТИВЫ

Аннотация

Мақолада Ўзбекистон миллий иқтисодиётнинг энг муҳим тармоқларидан бири ҳисобланган хизмат кўрсатиш соҳасининг аҳамияти ва унинг ривожланиши статистик кузатувлар асосида ўрганилиб чиқилган ва унинг мазмун- моҳияти атрофлича очиб берилган. Шунингдек, ушбу соҳанинг Ўзбекистон Республикаси миллий иқтисодиётда тутган ўрни, аҳамияти ва ЯИМдаги улуши ҳамда унинг ривожланиш динамикаси статистик таҳлил қилинган. Калит сўзлар: хизмат кўрсатиш соҳси, аҳолига сифатли хизмат кўрсатиш, ижтимоий соҳа, консалтинг хизматлари, уй-жой коммунал хўжалиги, аҳоли турмуш шароити, соғлиқни сақлаш ва ижтимоий хизматлар, аҳоли жон бошига кўрсатилган хизматлар, халқаро тажриба, хусусий сектор. РАЗВИТИЕ СЕКТОРА УСЛУГ В УЗБЕКИСТАНЕ, ЕГО ЭКОНОМИЧЕСКОЕ ЗНАЧЕНИЕ, СТАТИСТИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ И ПЕРСПЕКТИВЫ PhD Эрназаров Гулам Бекбаевич "Московский энергетический институт" в Ташкенте Национальный исследовательский университет" Федерального государственного бюджетного образовательного учреждения высшего образования Аннотация. в статье на основе статистических наблюдений была изучена важность сферы услуг и ее развитие, которая считается одной из важнейших отраслей национальной экономики Узбекистана, и всесторонне раскрыто ее содержание. Также был проведен статистический анализ роли, значения и доли данной сферы в национальной экономике Республики Узбекистан в ВВП и динамики ее развития. Ключевые слова: сфера услуг, качественное обслуживание населения, социальный сектор, консультационные услуги, жилищно-коммунальное хозяйство, условия жизни населения, медицинские и социальные услуги, услуги, предоставляемые на душу населения, международный опыт, частный сектор. II SON - FEVRAL, 2024 708-771048 Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2024-yil, fevral www.e-itt.uz DEVELOPMENT OF THE SERVICE SECTOR IN UZBEKISTAN, ITS ECONOMIC SIGNIFICANCE, STATISTICAL ANALYSIS AND PROSPECTS PhD Ernazarov Gulam Bekbaevich "Moscow Energy Institute" in Tashkent “National Research University" federal state budgetary institution of Higher Education, candidate of Economic Sciences Annotation. in the article, the importance of the service sector and its development, which is considered one of the most important sectors of the national economy of Uzbekistan, was studied on the basis of statistical observations and its content was comprehensively revealed. Also, a statistical analysis of the role, importance and share of this sphere in the national economy of the Republic of Uzbekistan in GDP and the dynamics of its development was carried out. Key words: service sector, quality service to the population, social sector, consulting services, housing and communal services, living conditions of the population, health and social services, services provided per capita, international experience, private sector. Кириш. Ҳозирги вақтда иқтисодиётнинг энг муҳим секторлари сифатида кўплаб йўналишлар жамланган хизматларнинг ўрни жуда катта ва долзарбдир. Бу, аввало ишлаб чиқаришнинг мураккаблашиши, бозорнинг товарлар билан тўйинганлиги, жамият ҳаётига янгиликлар киритувчи фан-техника тараққиёти билан боғлиқ. Буларнинг барчаси ахборот, молиявий, транспорт, консалтинг хизматлари ва бошқа турдаги хизматлар мавжудлигини тақозо этади. 2022–2026 йилларда Янги Ўзбекистон тараққиёт стратегиясида хизматлар соҳасини ривожлантириш борасида аниқ чора-тадбирлар белгиланиб, бунда «....арзон уй-жойлар барпо этиш, йўл-транспорт, муҳандислик – коммуникация ва ижтимоий инфратузилмаларни ривожлантириш ҳамда модернизация қилиш бўйича мақсадли дастурларни амалга ошириш, ... » (Фармон, 2022) юзасидан муҳим вазифалар белгилаб олинди. Шундай экан, иқтисодиётни ривожлантиришнинг асосий йўналишлари орасида хизматлар соҳаси устунлик қилади. Илғор мамлакатларнинг замонавий ривожланиш даражаси турли хил хизматлар ишлаб чиқш ва уларнинг бозорини жадал ривожланишини кўрсатмоқда. Шу билан бирга, хизмат кўрсатиш соҳасини ривожлантириш даражаси жамият шаклланишининг асосий мезонидир. Бугунги кунда хизматлар соҳаси аҳолининг барча қатламларини кенг қамраб олади ва жамиятда содир бўлаётган деярли барча ижтимоий-иқтисодий жараёнларга таъсир кўрсатади, бу эса мазкур масаланинг қанчалик муҳим ва аҳамиятли эканлигини кўрсатиб беради. Ўзбекистон Республикаси Президенти “Хизматлар соҳасини ривожлантиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғриси”да 27 май 2022 йилдаги ПФ-104-сонли қарорида “2021- 2023 йилларда Ўзбекистон Республикасида хизматлар соҳасини ривожлантириш дастурини амалга ошириш натижасида 2021 йилда хизматлар кўрсатиш ҳажми қарийб 20 фоизга ўсди. Шу билан бирга, хизматлар соҳасини ривожлантиришга янгича ёндашувларни жорий этиш орқали бозор хизматлари ҳажмини 2022 йилда 1,5 бараварга ошириш ҳамда қўшимча 1,5 миллион янги иш ўринларини яратиш имкониятлари мавжуд, деб таъкидлаб ўтди” (Қарор, 2022). Белгилаб берилган ушбу вазифалардан келиб сиққан ҳолда, хизмат кўрсатиш соҳасининг иқтисодий самарадорлигини ошириш, республикамиз аҳолисига сифатли хизмат кўрсатишнинг аниқ чора-тадбирларини ишлаб чиқиш, статистик кўрсаткичлар тизимини тако