Цифровая экономикаMARKETING STRATEGIES, Shadieva Madina Djaloliddin kizi2026
ПУТИ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ ПРАКТИКИ ФИНАНСИРОВАНИЯ ВЫСШИХ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ УЧРЕЖДЕНИЙ В УЗБЕКИСТАНЕ
АМАЛИЁТИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎЛЛАРИ · Валиев Шамсиддин Эшпулатович
Экономическое развитие и анализ · 2024
Аннотация
Ушбу тадқиқот ишида Ўзбекистонда олий таълим муассасаларини молиялаштириш амалиётида ҳисобга олиниши лозим бўлган омиллар илмий асосда таҳлил қилинган. Муайян таълим йўналишларини субсидиялашда тайёрланадиган мутахассисларнинг келажакда даромадлари ошиши, ушбу мутахассислар фаолиятидан жамиятда юзага келадиган билвосита ижобий таъсирлар ва мутахассисларни тайёрлашнинг иқтисодий сарфлари каби омиллар илмий асосда шарҳланган. Олинган илмий хулосалар асосида Ўзбекистонда олий таълим муассасаларини субсидиялашга тегишли субсидиялаш тартиблари (режимлари) таклиф этилган. Ишлаб чиқилган таклифларнинг давлат грантлари ажратиш амалиётида қўллаш истиқболлари асослаб берилган. Калит сўзлар: олий таълим муассасаларини субсидиялаш, даромадлар ошиши, олий таълимда билвосита ижобий таъсирлар, субсидиялаш режимлари, олий таълим сарфлари, муқобил сарфлар. ПУТИ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ ПРАКТИКИ ФИНАНСИРОВАНИЯ ВЫСШИХ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ УЧРЕЖДЕНИЙ В УЗБЕКИСТАНЕ Валиев Шамсиддин Эшпулатович Университет цифровой экономики и агротехнологий Аннотация. В данном исследовании на научной основе анализируются факторы, которые следует учитывать в практике финансирования высших учебных заведений Узбекистана. На научной основе объяснены такие факторы, как увеличение будущих доходов специалистов, подготовленных за счет субсидирования отдельных образовательных направлений, положительные экстерналитии от деятельности подготовленных специалистов в обществе в целом, экономические затраты на подготовку конкретных специалистов. На основе полученных научных выводов предложены режимы субсидирования, связанные с финансированием высших учебных заведений в Узбекистане. Обоснованы перспективы применения разработанных предложений в практике выделения государственных грантов в области высшего образования. Ключевые слова: субсидирование вузов, рост доходов, положительные экстерналитии в высшем образовании, режимы субсидирования, расходы на высшее образование, альтернативные расходы. I SON - YANVAR, 2024 318-332187 Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2024-yil, yanvar www.e-itt.uz IMPROVEMENT THE PRACTICE OF FINANCING HIGHER EDUCATIONAL INSTITUTIONS IN UZBEKISTAN Valiev Shamsiddin Eshpulatovich University of Digital Economics and Agrotechnologies, Annotation. The study analyzes on a scientific basis factors that should be taken into account in the practice of financing higher educational institutions in Uzbekistan. Factors such as an increase in the future income of specialists prepared by subsidizing certain academic programs, positive externalities from the specialists in society as a whole, and the economic costs of prepared specific specialists are explained on a scientific basis. Based on the scientific findings, subsidy regimes have been proposed related to the financing of higher educational institutions in Uzbekistan. The prospects for applying the developed proposals are substantiated in the practice of allocating state grants in the field of higher education. Key words: subsidizing of HEI, income growth, positive externalities in higher education, subsidy regimes, costs of higher education, opportunity costs. Кириш. Бутун дунёда олий таълим муассасаларини молиялаштириш давлат молиясининг ажралмас қисми ҳисобланади. Мамлакатда олий маълумотли мутахассисларни тизимли тайёрлаш ва инсон капиталини шакллантириш сиёсати ушбу молиялаштириш талабларини доимий равишда тақазо этади. Олий таълим харажатларини тўлиқ талабалар ва ҳомийлар томонидан молиялаштириш жаҳон тажрибасида деярли учрамайди. Аксарият давлатларда у ёки бу даражада олий таълим сарфларини молиялаштириш давлат молиясининг зиммасига тушади. Давлатлар ўртасида ушбу молиялаштириш миқдорлари нисбатан кўп ёки камлиги билан фарқланади. Мисол учун Скандинавия яримороли ва континентал Европа давлатларида давлат олий таълим сарфларини 90 фоизгача молиялаштирса, АҚШ ва Япония каби давлатларда ушбу кўрсаткич 30 фоизгачани ташкил этади. Ўзбекистонда ҳам олий таълимнинг оммавийлашув даврида давлат молиясининг иштироки сезилари даражада ошганлигини гувоҳи бўлишимиз мумкин. Давлат грантлари ва давлат буюртмалари институтлари нафақат давлат олий таълим муассасалари учун балким нодавлат олий таълим ташкилотлари учун ҳам тизимли жорий этилаётганлигини кўришимиз мумкин. Айнан мана шу жараёнлар замирида давлатнинг муайян таълим йўналишлари учун молиялаштириш тартибларини илмий асосда ташкил этиш ва тегишли таҳлиллар билан бойитиш долзарб аҳамият касб этади. Зеро, мамлакатда давлат бюджетига олий таълимни молиялаштириш масаласида фискал босимнинг кучайиши натижасида молиявий ресурсларни оқилона ўйланган дастурларга йўналтириш муҳимдир. Шу мақсадда таълим жараёнини молиялаштиришда ҳисобга олиниши лозим бўлган мутахассисларнинг муайян соҳа бўйича ишлаши натижасида уларнинг даромадлари ошиш имкониятлари, молиялаштирилган олий таълим йўналишларидан жамият учун билвосита ижобий таъсирлар самараси қандайлиги ҳамда таълим йўналишлари бўйича иқтисодий сарфлар миқдорлари бўйича илмий хулосаларни олиш ҳамда молиялаштириш сиёсатида қў
Доказательный фрагмент
«Ушбу тадқиқот ишида Ўзбекистонда олий таълим муассасаларини молиялаштириш амалиётида ҳисобга олиниши лозим бўлган омиллар илмий асосда таҳлил қилинган.»
Образец извлечения
Демо-превьюУшбу тадқиқот ишида Ўзбекистонда олий таълим муассасаларини молиялаштириш амалиётида ҳисобга олиниши лозим бўлган омиллар илмий асосда таҳлил қилинган. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- subsidizing of HEI, income growth, positive externalities in higher education, subsidy regimes, costs of higher education, олий таълим муассасаларини субсидиялаш, олий таълим сарфлари, субсидиялаш режимлари, субсидирование вузов, даромадлар ошиши, режимы субсидирования, расходы на высшее образование, олий таълимда билвосита ижобий таъсирлар, положительные экстерналитии в высшем образовании, рост доходов
Смежные источники
Авторефераты диссертацийYavmutov Dilshod ShoyimardonkulovichНомер УДК:330.332.1(575.146)2026
Лучшие интеллектуальные исследованияMuxammadjonov Asadbek Dilshodjon o‘g‘li2025
Медицина и инновацииМ Сабиров, О Скосырева +12021