Государственный долг как важное звено государственных финансов

Аннотация

В этой статье описывается классификация государственного долга, характер и текущее состояние государственного долга, а также способы его управления и способы управления государственным долгом. Ключевые слова: орган государственного долга, кредитор, сумма долга, денежные выплаты, государственные расходы, критерии Маастрихта, рефинансирование долга, государственные кредитные отношения. Annotation. This article describes the classification of public debt, the nature and current state of public debt, as well as how to manage it and how to manage public debt. Keywords: public debt authority, creditor, debt amount, cash payments, government spending, Maastricht criteria, debt refinancing, government credit relations. Davlat qarzi hokimiyat va boshqaruv organ- ning tashqi va ichki kredit operatsiyalari bo’yicha lari orqali, bir tomondan, davlat va ikkinchi tomon- qarzdorlik summasi. Davlat zayomlari – kredit mu- dan, jismoniy va yuridik shaxslar o’rtasida vujudga nosabatlarining bir turi bo’lib, unda davlat (yoki keladigan iqtisodiy munosabatlar majmuidan ibo- uning mahalliy organlari) qarz oluvchi yoki qarz rat bo’lib, unda davlat qarz oluvchi, kreditor (qarz beruvchi sifatida amal qiladi. beruvchi) va kafil sifatlarida maydonga chiqadi. Hozirgi sharoitda davlat qarzining zarurligi Bunday iqtisodiy (kredit) munosabatlar(i)ning davlat xarajatlarining davlat o’z daromadlari ba- mumtoz (klassik) shaklida davlat, odatda, mab- zasini kengaytirish imkoniyatlariga nisbatan yuqori lag’larni qarz oluvchi bo’lib hisoblanadi. sur’atlarda o’sishi bilan bog’liq bo’lib, bu narsa Davlatning kreditor sifatidagi operatsiyalari, byudjet defitsiti sharoitida rejalashtirilgan byudjet ya’ni davlat yuridik va jismoniy shaxslarga ssudalar xarajatlarining qoplanishini ta’minlaydi. Bozor iqti- taqdim qilganda yoki kafil bo’lganda, ancha tor sodiyoti sharoitida pul-kredit va moliyaviy siyo- doiradadir. Shunday bo’lishiga qaramasdan, bozor satlarning bir-biri bilan o’zaro bog’liq holda amalga iqtisodiyoti sharoitida byudjetdan moliyalashtirish oshirilishi moliya tizimining “Davlat moliyasi va ham qaytariluvchanlik va to’lovlilik (haq asosida) mahalliy moliya” bo’g’ini to’g’risidagi an’anaviy sharti bilan amalga oshirilsa, keng rivoj topishi tasavvurlar kengayishi va keng ma’noda hamda uni mumkin. zamonaviy tushunishga muvofiq ravishda Markaziy Profеssor A.M.Babichning fikriga ko’ra, dav- bank tizimini ham o’z tarkibiga qo’shmog’i lozim. lat qarzi - bu davlat tomonidan qarz olishdan kelib Shu bilan birga, byudjet faoliyati amaliyotida chiqadigan majburiyat, uchinchi shaxslar majbu- byudjetga daromadlarni tushish vaqti bilan xara- riyatlari bo'yicha kafolatlar, Rossiya Federatsiyasi jatlarni amalga oshirish vaqti o’rtasidagi farq kassa Byudjet kodeksida belgilangan qarz majburiyatlari uzilishi ko’rinishida vujudga kelishi mumkin. Xara- turlariga muvofiq boshqa majburiyatlaridir[1]. jatlarni o’z vaqtida va to’liq amalga oshirish maqsa- Rus olimi B.I. Alexin davlat qarzini to'plan- dida davlat zayomlar va moliya bozoridan mablag’- gan byudjet taqchilligi bilan aniqlaydi. “Davlat larni jalb etishni amalga oshiradi. tomonidan qarz olish uchun kontekst soliq-byudjet Bozor munosabatlari sharoitida davlat siyosati bilan yaratilgan. Agar davlat xarajatlari moliya bozorining ishtirokchisi sifatida qarz oladi, uning daromadlaridan oshsa (byudjet kam), unda pul mablag’larini qarzga beradi yoki qarz oluvchi- qarz olishga ehtiyoj paydo bo'ladi dеgan fikrni olga larning majburiyatlari bo’yicha kafolat beradi, ya’ni suradi[2]. ularning to’lovga qobiliyatsizligi uchun moliyaviy Profеssor Lеbеda K.ning fikricha, davlat javobgar hisoblanadi. Pul mablag’larini jalb qilish qarzi iqtisodiy rivojlanishning eng yaxshi stimul- davlatning moliya bozoridagi faoliyatining passiv yatori emas va inflyatsiyaning tezlashishiga olib ke- shakli sifatida tavsiflanishi mumkin. Davlat o’z ladi, ya'ni ular defitsit byudjetlarini himoya qiladi ixtiyoriga omonatchilarning vaqtinchalik bo’sh tur- va ortiqcha byudjet tanqisligi va davlat qarzining gan pul mablag’larini olish bilan ularni shartnoma oshishi xavotirini tug'diradi[3]. shartlari bo’yicha belgilangan muddatda qaytarish Bizning fikrimizcha, davlat qarzi – davlat- va foizlarni to’lash majburiyatlarini oladi. Davlat Иқтисодиёт ва таълим / 2020 № 3 149 МОЛИЯ ВА С ОЛИҚЛАР pul mablag’larini qarzga berishi uning moliya bozo- larni belgilangan muddatda qaytarish va shu mab- ridagi harakatining faol shakli sifatida qaralishi lag’lardan foydalanganlik evaziga to’lovni amalga mumkin. Chunki davlat qarz oluvchilarga mablag’- oshirish (foiz to’lash) shartlari bilan beradi. DAVLAT QARZI moliya tizimi “Davlat moliyasi va mahalliy moliya” sohasining o’ziga xos bo’g’ini hisoblanadi ...ning o’ziga xosligi davlatning markazlashtirilgan fondlariga mablag’larni jalb qilish bo’yicha moliya-kredit munosabatlarining alohida shakllari bilan belgilanadi davlat, yuridik va jismoniy shaxslar o’rtasidagi pul munosabatlarining o’ziga xos alohida shak