Некоторые соображения о правовой природе принципа правовой определённости

Аннотация

Калит сўзлар: Ушбу мақолада ҳуқуқий аниқлик принципининг ҳуқуқий ҳуқуқ принциплари, табиати ва аҳамияти юзасидан фикрлар билдирилган. Шу ҳуқуқий аниқлик билан бирга, қонун устуворлигининг асосий елементларидан принципи, бири сифатида ҳуқуқий аниқлик принципининг аҳамияти суд ҳокимияти, суд ҳужжати, ҳақида сўз юритилади. Ҳуқуқий аниқлик принципи ҳар ҳуқуқ субъектлари, қандай низода кучга кирган суд қарорини шубҳа остига қонунчиликка риоя этиш, қўйиб бўлмаслигини таъминлайди. Бугунги кунда ҳуқуқий ҳуқуқни қўллаш. аниқлик принципи суд ҳокимияти ва судлар муҳим рол ўйнайдиган ҳуқуқий муносабатлар ва тизимларни барқарорлаштириш учун зарур бўлган қонун устуворлигининг таркибий елементи сифатида қаралмоқда. Ҳуқуқий аниқлик қонун ижодкорлиги ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш жараёнларида тобора муҳим омилга айланиб бормоқда. Жумладан, ҳуқуқий аниқлик суд ҳужжатларининг матнлари ва талқинларидан келиб чиққан ҳолда, ҳуқуқий стандартнинг аниқлиги, равшанлиги ва мавжудлигини англатади. Ушбу мақоланинг мақсади ҳуқуқий категория сифатида ҳуқуқий аниқлик принципини тўла жорий этилиши орқали амалдаги қонунчиликка риоя қилиш самарасини оширилишига эришилиши, хусусан, ҳуқуқий аниқлик принципини ҳуқуқ субъектлари ўртасидаги ўзаро муносабатларни тартибга солиш учун зарур бўлган ҳуқуқ барқарорлигини таъминлашнинг воситаси эканлигини таҳлил қилишдир. Некоторые соображения о правовой природе принципа правовой определённости АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В данной статье рассматриваются правовая природа и принципы права, значение принципа юридической точности. В то же время принцип правовой отмечается важность принципа юридической точности как определенности, одного из основных элементов верховенства права. судебная власть, судебный документ, Принцип правовой определенности гарантирует, что субъекты права, вступившее в законную силу судебное решение по любому соблюдение спору не может быть поставлено под сомнение. Сегодня законодательства, принцип правовой определенности рассматривается как применение закона. структурный элемент верховенства права, необходимый для стабилизации правовых отношений и систем, в которых судебная власть и суды играют важную роль. Юридическая точность становится все более важным фактором в процессах законотворчества и правоприменения. В частности, юридическая точность 135 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 04 (2024) / ISSN 2181-1415 означает точность, ясность и доступность правового стандарта, в зависимости от текстов и толкований судебных документов. Целью данной статьи является анализ того факта, что за счет полноценного внедрения принципа юридической точности как правовой категории достигается эффективность соблюдения действующего законодательства, в частности, принцип юридической точности является средством обеспечения стабильности права, которое необходимо регулировать взаимодействие между субъектами права. КИРИШ Ҳуқуқ назарияси шуни кўрсатадики, ҳуқуқий аниқлик принципи одамларнинг адолатли умидларини ҳимоя қилиш ва сақлашга қаратилган. Бироқ, аксарият мамлакатларда ушбу принцип мустақил ҳуқуқ принципи сифатида емас, балки қонун устуворлиги принципининг ажралмас қисми сифатида ўрганилади. Хусусан, ҳуқуқий аниқлик принципи Ўзбекистон Республикасининг амалдаги қонунчилигида киритилмаган янги принцип ҳисобланади. Ҳуқуқий аниқлик принципининг долзарблиги ҳақида сўз юритганда, қуйидаги фикрни таъкидлашимиз мумкин: ҳуқуқий аниқлик принципи ҳуқуқий муносабатлар барқарорлиги ва ҳуқуқ устиворлигининг кафолати ҳисобланади. Дунё миқёсида ушбу масалага жиддий эътибор қаратилмоқда. Жумладан, БМТ Тараққиёт Дастурининг жаҳон мамлакатларида демократик бошқарувни қўллаб-қувватлаш бўйича фаолияти бу борадаги ҳуқуқий асосларни мустаҳкамлаш зарурлигини қайд этади [1]. Бундан ташқари, Венеция комиссияси томонидан 2011 йилда тасдиқлаган Ҳуқуқ устуворлиги бўйича ҳисоботида ҳам ҳуқуқий аниқлик принципи ҳуқуқ устуворлигининг ажралмас ва муҳим бир қисми эканлиги [2] ва бошқа шу каби долзарб ёндашувлар, мамлакатимиз ҳуқуқий аниқлик принципи бўйича мақбул назарий-ҳуқуқий ечимларни ишлаб чиқиш ҳамда илмий-назарий тадқиқотларни олиб боришни тақозо этмоқда. Мамлакатимизда сўнги йилларда ижтимоий ҳаётнинг турли соҳаларида олиб борилаётган ислоҳотларда юқорида келтириб ўтилган масалаларга ҳам алоҳида эътибор қаратилмоқда. Хусусан, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 11 сентябрдаги “Ўзбекистон – 2030” стратегияси тўғрисида”ги Фармонида халқимизнинг эркин ва фаровон, қудратли Янги Ўзбекистонни барпо этиш бўйича хоҳиш-иродасини рўёбга чиқариш, ҳар бир фуқарога ўз салоҳиятини ривожлантириш учун барча имкониятларни яратиш, соғлом, билимли ва маънавий баркамол авлодни тарбиялаш, глобал ишлаб чиқаришнинг муҳим бўғинига айланган кучли иқтисодиётни шакллантириш, адолат, қонун устуворлиги, хавфсизлик ва барқарорликни кафолатли таъминлаш мақсадида бир-қанча вазифалар белгилаб қўйилди. Шундан келиб чиқиб, қонун устиворлигига эришишда ҳуқуқий аниқлик принципининг аҳамияти тобора долзарб бўлиб