Возможности и меры по развитию экотуризма

Аннотация

the article presents the theoretical concepts of eco-tourism, the problems of tourism development in the regions and the work being done to eliminate them, and provides recommendations for its further development. Keywords: tourism, ecotourism of tourism, tourist infrastructure, marketing strategy, tourist routes, tourist potential. Иқтисодиётни модернизациялаш ша- бўйича Ҳаракатлар стратегиясида[2,7.] роитида ҳудудларни жадал ривожланти- туризм индустриясини жадал ривожланти- риш, валюта тушумларини кўпайтириш, риш, иқтисодиётда унинг роли ва улушини янги иш ўринлари яратиш орқали аҳоли- ошириш, туристик хизматларни диверсифи- нинг турмуш даражасини яхшилаш, хори- кация қилиш ва сифатини яхшилаш, туризм жий туристларни жалб қилиш, юртимизни инфратузилмасини кенгайтиришга алоҳида дунёга танитиш, қадимий шаҳарлар ва тари- эътибор қаратилган. хий ёдгорликларимизни асраб авайлашда Мазкур тушунчанинг иқтисодий моҳия- туризмни инновацион ривожлантиришнинг ти турлича таърифлар орқали ифодаланади. ўрни беқиёс. Мазкур соҳанинг аҳамияти ва Жумладан “Экологик туризм” атамаси [3.37] устувор вазифалари хақида Ўзбекистон ёки “экотуризм” инглизча “экологик туризм” Республикаси Президенти таъкидлаганидек ва “экотуризм” атамаларининг таржимаси. [1,2.] “...туризмни иқтисодиётнинг страте- Улар билан бир қаторда, хорижий адабиёт- гик тармоғига айлантириш биз учун устувор ларда “яшил туризм”, “юмшоқ туризм”, вазифа бўлиб қолади. Ҳукумат олдидаги энг “сокин туризм”, “тинч туризм” каби бошқа муҳим вазифалардан бири – жорий йилда тушунчаларни топишингиз мумкин. Баъзида юртимизга келадиган туристлар сонини 7,5 “биотуризм”, “табиат туризми”, “ландшафт миллионга етказишдан иборат. Маълумки, туризми” ва бошқа атамалар қўлланилади, қатор нуфузли хорижий оммавий ахборот ўз навбатида, экологик туризм транспорт воситалари 2020 йилда Ўзбекистонни саё- турига қараб ички таснифга эга. ҳатга албатта бориш тавсия этилган мамла- Ўзбекистонда экотуризмни ривожлан- катлар қаторига киритди. Биз бундай имко- тириш концепциясида таъкидланишича ниятдан унумли фойдаланишимиз керак. [4.10.] “экологик туризм ёки экотуризм та- Жорий йилда янги замонавий меҳмонхона- биат муҳитига нисбатан масъулият билан ларни қуришга давлат бюджетидан 200 мил- саёҳат қилишга, ҳудудларни табиатига зиён лиард сўм субсидия ажратиб, туризм инфра- етказмаган ҳолда ўрганиш ҳамда бетакрор, тузилмасини жадал ривожлантириш зарур”. гўзал жойларидан завқ олиш мақсадида та- Бундан ташқари мазкур вазифанинг иж- биатни муҳофаза қилишга кўмаклашади, роси сифатида экологик туризмни ривож- атроф-муҳитга “юмшоқ” таъсир этади, ма- лантириш борасида қулай иқтисодий ва ҳаллий аҳолининг ижтимоий-иқтисодий ташкилий-ҳуқуқий шарт-шароитларни яра- шароитини фаоллаштиради ва шу фаолият- тиш долзарб аҳамият касб этади. 2017-2021 дан уларнинг имтиёзлар олишини таъмин- йилларда Ўзбекистон Республикасини ри- лайди”. вожлантиришнинг бешта устувор йўналиши Иқтисодиёт ва таълим / 2020 № 2 216 РЕКРЕАЦИЯ ВА ТУРИЗМ Иқтисодчи олимларнинг фикрича Иқтисодчи олим О.Х.Хамидовнинг [5.22.] “Ўзбекистонга туристик ёки хусусий эътироф этишича “Экологик туризм мамла- йўналиш бўйича ташриф буюрувчи шахслар- катимиз табиатининг хилма-хил ва бой рек- дан камида 10 % ўз сайёҳатларининг эколо- реация ресурслари салоҳияти имкониятла- гик жиҳатлари билан қизиқишади. Улар ридан самарали фойдаланишга, табиат ва ёки табиий ҳудудлар (боғлар, тоғлар, ўрмон- маданият меросларини асраш ва муҳофаза лар, кўллар)га ташриф буюришади, ёки, қилишга, маҳаллий аҳолини иш билан таъ- яқинроқ қишлоқ жойларга бир кунлик минлаш ва уларнинг фаровонлигини оши- экскурсия қилишади. Уларнинг камида 60 % ришга салмоқли ҳисса қўшади, хизмат ва и аралаш турга эҳтиёж сезишади, хусусан, маҳсулотлар ишлаб чиқариш бирлиги ҳи- этнография билан экологияга қизиқиша- собига энг кам табиий ва моддий ресурслар ди”. Туризмни ривожлантириш борасида сарфлайди. Шунингдек, туризм иқтисодиёт- бир қатор муаммоларнинг илмий-амалий нинг асосий тармоқлари ривожланишига ечимини таъминлаш юзасидан мақсадли мультипликатив самара воситасида сезилар- илмий изланишлар амалга оширилган. ли таъсир кўрсатади” [6.59.] Шу нуқтаи-назардан қараганда, мамла- Экотуризм йилига 25-30 %га ўсиб, яна- катимизда ҳам туризм тизимига инновация- да ривожланиш учун муҳим салоҳиятга эга ларни татбиқ этиш, экологик туризмни [7.55]. Туризм соҳасида маркетинг амали- ривожлантиришда инновацион маркетинг- ётини мувофиқлаштириш асосида ривож- нинг ривожланиши ва ҳудудларда туризмни лантириш ҳудудларнинг сайёҳлик имко- бошқариш самарадорлигини ошириш нуқ- ниятларини ўрганиш, кенг тарғиб қилиш таи назаридан мазкур тадқиқот ишининг асосида ички туристик имкониятларни долзарблиги ифодаланади. Шунингдек, ҳу- ошириш ҳисобланади. Бу борада сайёҳлик дудларда ижтимоий инфратузилмани ри- хизматининг қуйидаги вазифаларни тадқиқ вожлантиришдаги камчиликлар, зиёрат ту- этиш мақсадга мувофиқ: ҳудудларнинг ризми объектларида банкомат ва терминал- сайёҳлик соҳасидаги умумий маълумотлар- лар, турникетлар сингари восита