Повышение грамотности письменной речи учащихся на уроках родного языка на основе передовых педагогических технологий

Аннотация

Ключевые слова: В данной статье проводится анализ и исследование письменная речь, методов развития речевых компетенций учащихся на речевая компетентность, уроках родного языка с применением педагогических языковая компетентность, технологий. Демонстрируется, как уроки родного языка составление абзаца, текст, могут быть сделаны интересными и эффективными через согласованность мысли, использование конкретных методов, направленных на метод, развитие письменной грамотности и лингвистических педагогическая навыков учащихся. Статья адресована учителям родного технология. языка, студентам, исследователям и всем заинтересованным лицам. Til darslari o‘quvchilarning nutqiy va lingvistik bilimlarini oshirish bilan bir qatorda boshqa sohaga oid ilmlarni o‘rganish eshiklarini ochib beradi. Til darslarida eng asosiy e’tiborni o‘quvchilarning ko‘nikmalarini shakllantirish va mavjud ko‘nikmalarni rivojlantirishga qaratish zarur. Ko‘nikmalarni shakllantirish mashqlarida oddiy mashqlardan murakkabroq tuzilmalarga, ya’ni pastdan yuqoriga yondashuvidan foydalaniladi. O‘rta va yuqori darajadagi o‘quvchilar uchun mo‘ljallangan ko‘nikmalarni rivojlantirishning ikkinchi qismida asosiy e’tiborni strukturani mexanik tarzda boshqarish va yozishning ijodiy faoliyatiga qaratadi. Yozish jarayoniga yondashish ko‘nikmani shakllantirishning asosiy tamoyillaridan farq qiladigan bir qator malakalarga asoslanadi. Ko‘nikmalarni shakllantirish mashqlari oddiydan murakkabga o‘tganda, yuqoridan pastga model bo‘lgan yozish jarayoni tushuncha yoki mavzudan boshlanadi va grammatik va semantik birliklarga qadar davom etadi. Ushbu yondashuvda har bir o‘quvchi guruhda yozma topshiriqni bajaradi. Guruhning boshqa a’zolari bilan fikr almashadi va jarayonning turli bosqichlarida o‘qituvchi tomonidan tahrirlanadi va bu tahrirning izohi beriladi. To‘g‘ri bajarilgan yozma mashq va topshiriq hamkorlikda o‘rganishning yorqin namunasidir. Yozuv ko‘nikmalarni shakllantirish mashqlari quyidagi tarzda uch toifaga bo‘lingan: I. So‘z va iboralardan gaplar tuzish; II. So‘z, ibora va gaplardan paragraflar yasash; III. Mavjud materialdan paragraflar yozish. Maqsad o‘quvchilarni mantiqiy ketma-ketlikda fikrlashga o‘rgatish va mazmunli ijodiy ish yaratishda til bilimlaridan maqsadli foydalanishni o‘rgatishdir. I. So‘z va iboralardan gaplar tuzish Bu bosqichda o‘quvchi asosiy sintaktik tuzilmalardan foydalanishni o‘rganadi. Bu bosqichda quyidagi mashqlardan foydalanish maqsadga muvofiq. Quyidagi so‘zlarga, mos qo‘shimchalar qo‘yib, birikmalar yasang. 1. Osmon___ rang__ 2. Aziz____ kompyuter 147 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 02 (2024) / ISSN 2181-1415 3. Maktab___ o‘ynadi 4. Tug‘ilgan kun tort___ 5. Pul___ yozmang 6. Doska___ tozalanglar Quyidagi so‘zlarni moslab gaplar tuzing. Kelishik qo‘shimchalaridan( -ning, -ni, -ga, -da- dan) foydalaning. 1. | u niyat qildi | borish| Samarqand | keyingi yil|. 2. |universitet | darslar | qiziqarli | shuning uchun| darslar| edi | xohlamas | qoldirish| edi. 3. Aziz | gitara | chunki | yaxshi ko‘radi| opasi| sotib oldi| musiqachi Quyidagi birikmalar ishtirokida gaplar tuzing. Yangi bo‘yalgan, qizil termos, issiq ovqat, bahor havosi, tezkor xabar, gavjum bozor, iste’dodli o‘quvchilar Tugallanmagan jumlalarga qo‘shimchalarni qo‘yish orqali gap tuzish o‘quvchilarni lug‘atlardan foydalanishga, grammatik, leksik bazani kengaytirishga undaydi. O‘quvchilar bo‘sh joyga to‘g‘ri so‘z qo‘yib, quyidagi gaplarni to‘ldiradilar. Ba'zi o‘rinlarda bir nechta javob mos bo‘lishi mumkin. Saida _____dan juda xursandman______ Jasurni ko‘rgan _______ u _______ sayohatiga qaytdi. ______ u _______ _______ vaqt uzoqda edi. 2. _____ sizga ______ baliq ovlashga borishni yoqtirasiz _______ ertalab _______ quyosh chiqadi______? II. So‘zlar, iboralar va jumlalardan paragraflar yozish Paragraf – og‘zaki nutqni yozma nutqdan ajratib turadigan narsadir. Paragraf odatda xat boshidan boshlanadi va bir nechta jumladan tashkil topadigan bir nechta iboralardan iborat bo‘lgan ijodiy ish qismidir. Paragrafning maqsadi bitta asosiy fikrni ifodalashdir. Albatta, o‘quvchilar o‘z fikrlarini dalillash uchun bir nechta misollar keltirishi mumkin. Paragrafda asosiy fikr uchta qismi orqali ifodalanadi: 1. Fikrni boshlash 2. Asosiy fikrni tushuntirish 3. Fikrni yakuniy jumlaga aylantirish va zarur bo‘lganda keyingi xatboshiga o‘tish Paragraflar matnning katta qismlarini ajratishga yordam beradi va o‘quvchilar matnni to‘liq va to‘g‘ri o‘zlashtirishlari uchun yoki fikrlarini bosqichma – bosqich ifodalash uchun xizmat qiladi. Yozish mashqlarining bu turi birinchi navbatda o‘quvchilarni so‘zlar, iboralar va jumlalarni to‘g‘ri tartibda joylashtirishda, mantiqiy fikrlashni o‘rgatishda, ikkinchidan, paragraflarning bir qismi sifatida jumlalarni to‘ldirish yoki tuzishda tasavvur va ijodkorlikdan foydalanishga qaratilgan. Bunda talabalar aralash tarzda berilgan paragraflarni mantiqiy ketma-ketlikda joylashtirishlari kerak. Masalan, A) – B