Психологические особенности формирования правовой культуры в семье

Аннотация

Ключевые слова: В данной статье представлены психологические аспекты семейная забота, формирования правовой культуры в семье. Особое внимание гражданский брак, уделено роли семьи в воспитании молодежи и поддержании важнейшие социальные священности семейных ценностей. Большое внимание функции семьи, семейные отношения, уделяется значению воспитания морально и духовно нормы семейного права, здорового, а также всесторонне развитого индивида. усыновление, семейные правоотношения, семейное законодательство, имеющее персональную характеристику. Globallashuv va ma’naviy tahdidlar kuchaygan bir davrda yoshlar tarbiyasi, ularni barkamol shaxs sifatida tarbiyalash va jamiyatda o‘z o‘rniga ega shaxs sifatida shakllantirish muhim ahamiyat kasb etayotgani hech birimizga sir emas. Zero, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M. Mirziyoyev BMTning 72-sessiyasida so‘zlagan nutqida: “Sayyoramizning ertangi kuni, farovonligi farzandlarimiz qanday inson bo‘lib kamolga yetishi bilan bog‘liq. Bizning asosiy vazifamiz – yoshlarning o‘z salohiyatini namoyon qilishi uchun zarur sharoitlar yaratishdan iborat”, deb bejiz ta’kidlamagan. Jamiyatda mavjud ma’naviy meʼyorlar yoshlarimizni jamiyatda o‘z o‘rinlarini topishlarida, intiluvchan, vatanparvar qilib tarbiyalashda muhim ahamiyat kasb etadi. Yoshlarda xulq og‘ishini oldini oluvchi ijtimoiy va psixologik omillarni o‘rganar ekanmiz, hozirgi kun uchun muhim hisoblangan ilmiy gipoteza(faraz)larni, bu sohaga doir nazariy ma’lumotlarni amaliy faoliyatda qo‘llash mavzumizni yortishdagi ustuvor vazifa bo‘lib qolaveradi. Yoshlar o‘rtasida xulq og‘ishini barvaqt oldini olish to‘g‘risida nafaqat profilaktika idoralari, Ichki ishlar va Sog‘liqni saqlash, ta’lim, sport va turizm, madaniyat vazirliklari tomonidan rioya qilingan ijtimoiy nazorat va cheklovlar pozitsiyasidan kelib chiqib qarash noo‘rin. Biz tomonimizdan yoshlar o‘rtasida o‘tkazilgan “Yoshlarda xulq og‘ishini oldini olish omillari sifatida nimalarni nazarda tutasiz?” nomli ijtimoiy-psixologik so‘rovnomamizda Oliy ta’lim muassasalari talabalari, Probatsiya xizmati nazoratidagi xulqi og‘ishgan yoshlar faol ishtirok etdi. Jamiyat va davlatning oilaga g‘amxo‘rligi bizning ijtimoiy siyosatimizning muhim yo‘nalishiga aylangan. Oila masalalariga O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev alohida e’tibor berib kelmoqda. Shavkat Mirziyoyevning 2020-yil 29-dekabrdagi Oliy Majlisga Murojaatnomasida so‘zlagan nutqida yoshlarning huquqiy tushunchalarini shakllantirish va ta’lim-tarbiya olish jarayonlariga alohida to‘xtalib o‘tdi: – “Bir so‘z bilan aytganda, bola tug‘ilganidan boshlab 30 yoshgacha bo‘lgan davrda uni har tomonlama qo‘llab-quvvatlaydigan, hayotda munosib o‘rin topishi uchun ko‘mak beradigan, yaxlit va uzluksiz tizim yaratiladi. Dunyo tajribasi shuni ko‘rsatadiki, yosh avlodni har tomonlama barkamol etib voyaga yetkazish uchun sarflangan sarmoya jamiyatga o‘n, yuz barobar ko‘p foyda keltiradi. 205 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 01 (2024) / ISSN 2181-1415 Buyuk bobokalonimiz Abu Ali ibn Sino bundan ming yil oldin “Dovyurak va botir insonlar kelajakda sodir bo‘ladigan qiyinchiliklardan qo‘rqmaydi”, deb bejiz aytmagan. Yaqinda Qashqadaryo, Xorazm viloyatlarida va Toshkent shahrining Chilonzor tumanida bo‘lib o‘tgan uchrashuvlarda yoshlarimiz tomonidan bildirilgan dadil fikr va tashabbuslar juda quvonarli. Agar katta avlodning bilimi va tajribasini, uzoqni ko‘ra olish fazilatlarini, yoshlarimizdagi g‘ayrat-shijoat, mardlik va fidoyilik bilan birlashtira olsak, ko‘zlagan marralarga albatta yetamiz. Yangi O‘zbekistonni ana shunday bilimli va bunyodkor yoshlarimiz bilan birgalikda barpo etamiz. Shuni ta’kidlash joizki, oilaning muqaddas tushunchasi ko‘plab muammolari bilan hamisha tadqiqotchilar aql-u zakovatini to‘lqinlantirib kelgan. Chunonchi, sotsiologlar oilani yaratish uchun er va xotinning bo‘lishi kifoya qiladimi yoki erkak va ayol ittifoqi oila deb nomlanishi uchun farzandlarning ham bo‘lishi shartmi, degan muammo ustida bahslashib keladilar. Yuridik jihatdan buning uncha ahamiyati yo‘q. Yuristlar esa, boshqa masala xususida – ya’ni, er va xotinning qonunda ko‘zda tutilgan tartib va shartlarga rioya etmay tuzgan ittifoqlarini oila deb hisoblash mumkinmi? degan ma’noda bahs yuritadilar. Bunda gap hatto ular birgalikda ro‘zg‘or yuritib, o‘z farzandlarini tarbiyalayotgan bo‘lsalar ham qonuniy asosdagi nikohda ro‘yxatdan o‘tmasdan uzoq vaqt davomida oshkora ravishda erkak va ayolning birgalikda yashab kelishlari haqida ketayapti. Jiddiy gapiradigan bo‘lsak, bunday ittifoq nikoh bo‘lolmaydi hamda ota- onalarning bolalarga nisbatan huquq va majburiyatlarini istisno etganda, hech qanday yuridik oqibatlarni keltirib chiqarmaydi. Shuning uchun ham fuqarolik nikohi yoki cherkov (masjid) nikohi deb atalgan nikoh yuridik ma’noda oilani dunyoga keltirolmaydi. U faqat onalik va otalik munosabatlarini, ya’ni huquqlarning muayyan hajmi (masalan, ota-onaning istalgan har biri