Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
МАҲАЛЛИЙ ХОМ АШЁДАН ТАЙЁРЛАНГАН ТАРКИБИДА МИКРОЭЛЕМЕНТИ БЎЛГАН ГРАНУЛАЛИ ВА СУЮҚ АЗОТ ЎҒИТИ ҒЎЗАДА ҚЎЛЛАНИЛГАНДА ЎСИМЛИК ТАРКИБИДА ТЎПЛАНГАН УМУМИЙ N,P,K МИҚДОРЛАРИГА ТАЪСИРИ.
Ниязалиев Бегали Ирисалиевич · Турғунов Бехруз Шерали ўғли · Норқуватов Сардор Хусниддин ўғли (Тошкент давлат аграр университети талабаси.) · Жўраев Хасанбой Эркин ўғли (Тошкент давлат аграр университети талабаси.)
Современная наука и исследования · 3 · 2024
Аннотация
In conditions of old-irrigated typical gray soils, the use of ammonium nitrate (N200 kg / ha) containing calcium and calcium, magnesium and liquid nitrogen calcium (N200 kg / ha) containing trace elements (copper, zinc and molybdenum) against the background of P140 K100 kg / ha improves the accumulation of total nitrogen , phosphorus and potassium in the organs of cotton. Keywords: Typical sierozem soils, cotton, mineral fertilizers, total and exchangeable form, copper, zinc, molybdenum, calcium, magnesium. ВЛИЯНИЕ НАКОПЛЕНИЕ ПИТАТЕЛЬНЫХ ВЕЩЕСТВ (NРК) А ОРГАНАХ РАСТЕНИЙ ПРИ ВНЕСЕНИИ ПОД ХЛОПЧАТНИК ГРАНУЛИРОВАННОГО И ЖИДКОГО АЗОТНОГО УДОБРЕНИЙ ПРИГОТОВЛЕННЫХ ИЗ МЕСТНОГО СЫРЬЁ СОДЕРЖАЮЩИХ МИКРОЭЛЕМЕНТОВ. Аннотация. В условиях староорошаемых типичных сероземов применение аммиачную селитру (N кг/га) содержащего кальций и кальций магний и жидкого азота 200 кальция(N кг/га) содержащего микроэлементы (медь, цинк и молибден) на фоне Р К 200 140 100 кг/га способствует улучшению накопление общего азота,фосфора и калия в органах хлопчатника. Ключевые слова: плодородие почвы, хлопок, минеральные удобрения, общие и подвижные формы, медь, цинк, молибден, кальций, магний. 4 85 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 9 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Долзарблиги. Жаҳон миқёсида қишлоқ хўжалигининг маҳсулдорлигини ошириш аҳоли жон бошига йил сайин камайиб бораётган экин майдонларини кенгайтириш эвазига эмас, балки ҳосилдорликни кўпайтириш ҳисобига амалга ошириш лозимдир. Шунинг учун бутун дунёда қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришини жадаллаштириш йўналиши танланган. Ҳозирги замонавий шароитларда , ўғитларни ташиш ва тупроққа солиш харажатлари доимий ортиши пайтида барча типдаги тупроқ ва қишлоқ хўжалиги экинларида қўлланилиб келинаётган концентрланган маркадаги NP- ва NPK ўғитларни таркибига микроэлементларни қўшиб ишлаб чиқаришни кўпайтириш ниҳоятда муҳим аҳамият касб этади. Ўсимлик организмининг нормал ишлаши учун фақат азот, фосфор ва калийнинг бўлиши етарли эмас. Ўсимликларни озиқланишида микроэлементлар муҳим роль ўйнайди. Улар оқсиллар, углеводлар, витаминларни синтезида иштирок этади. Уларни таъсирида фотосинтез яхшиланади, қурғоқчиликка чидамлилиги ортади, касалликлар келтириб чиқарувчиларга қарши иммунитети ортади, натижада буғдойнинг ҳосилдорлиги 5-12% га ортади ва унинг сифати яхшиланади[1-3]. Маълумки тупроқдан маълум миқдор микроэлементлар ўсимликларга ўзлаштирилиши натижасида ёки бошқа сабабларга кўра чиқиб кетади, бугунги кунда уларнинг ўрни тўлдирилмаяпти. Бу эса микроэлементларнинг ўзлаштирилиши мумкин бўлган шаклларининг тўлдириб туришнинг асосий манбаи бўлган ўғитларни тупроққа киритилмаслиги билан боғлиқдир. Шуни таъкидлаш лозимки, айнан микроэлементларни мавжудлиги ва ўсимликлар томонидан ўзлаштирилиши улар томонидан тупроқ энергиясини, сувни, ўғитлардаги ва тупроқдаги озуқа моддалардан самарали фойдаланиш имконини берувчи ферментларни синтез қилади [4]. Ушбу масалаларни ҳал этишда ЎзР ФА Умумий ва ноорганик кимё институти олимлари билан хамкорликда олиб борилаётган тадқиқотнинг мақсади маҳаллий хом ашё ва саноат чиқиндиларини қайта ишлаб таркибида микроэлементи бўлган (мис, руҳ, молибден ва бошқа) янги турдаги оддий ва мураккаб суюқ, гранулали ва суспензиялаштирилган ўғитлар олишнинг рационал технологиясини ишлаб чиқиш ҳамда типик бўз тупроқ шароитида қўлланилганда ғўзани ўсиши ва ривожланишига, ғўза органлари таркибида тўпланган умумий озиқа миқдорларга (N,P,K) таъсирини аниқлашдан иборат. Услублар ва кузатиш объекти. Дала тажрибаларини ўтказиш ва фенологик кузатувлар ЎзПИТИ услублари (2007) бўйича олиб борилди. Дала тажрибаларидан олинган тупроқ ва ўсимлик намуналарини агрокимёвий тахлили “Методы агрохимических, агрофизических и микробиологических исследований в поливных хлопковых районах”(1963) ва “Методы агрохимических анализов почв и растений Средней Азии” (1977) усулномалари бўйича аниқланди. Дала тажрибаси ПСУЕАИТИ тажриба участкасини типик бўз тупроқ шароитида ўтказилди. Бу тупроқ қадимдан суғорилиб келинган бўлиб, механик таркиби ўрта кумоқли, ер ости сувлари чуқур(18-20 м) жойлашган. Типик бўз тупроқнинг дастлабки агрокимёвий тафсилоти бўйича ҳайдов (0- 30см) ва остки (30-50см) қатламларида гумус 0,967 ва 0,825% ни ташкил этиб, нитратли азот (1,65 ва 1,51 мг/кг ), ҳаракатчан фосфор (19,1 ва 11,4 мг/кг) ва алмашинувчи калий (150 ва 132 мг/кг) миқдорлари билан кам даражада таъминланганлиги аниқланди. 4 86 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 9 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Дала тажрибасида қуйидаги минерал ўғитларни турлари қўлланилди:Гранулланган аммиакли селитра ўғити кальцийли (N-27-%, Ca-2-3%,), аммиакли селитра кальций – магнийли (N-27%, Mg-2-3%). Суюқ азот кальций ўғитига микроэлементлардан мис (Cu) ва рух(Zn) 1-2 кг/га ва молибден (Mo) 0,5-1,0 кг/га ғўза экинига тавсия этилган меъёрлар ҳисоби бўйича қўшилган. Фосфорли ўғитларни йиллик меъёрини 60-70% (Р-100кг/га), калийни 5
Доказательный фрагмент
«In conditions of old-irrigated typical gray soils, the use of ammonium nitrate (N200 kg / ha) containing calcium and calcium, magnesium and liquid nitrogen calcium (N200 kg / ha) containing trace elements (copper, zin…»
Образец извлечения
Демо-превьюIn conditions of old-irrigated typical gray soils, the use of ammonium nitrate (N200 kg / ha) containing calcium and calcium, magnesium and liquid nitrogen calcium (N200 kg / ha) containing trace elements (copper, zin… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- Typical sierozem soils, cotton, mineral fertilizers, total and exchangeable form, умумий ва ҳаракатчан шакллар, минерал ўғитлар, молибден, ғўза, магний., мис, рух, Тупроқ унумдорлиги, кальций
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025
МонографииK.J.Murodov2026