Роль Института истории Академии наук Республики Узбекистан в развитии истории в годы независимости

Аннотация

Ключевые слова: В данной статье представлена информация о научной Институт истории, деятельности Института истории Академии наук История Республики Узбекистан от независимости до настоящего государственности времени, а также организованных им международных узбекского народа, Материальная культура и конференциях и семинарах. древняя история Узбекистана, История древнейших времен, Новейшая история, Историографические исследования. O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi tarkibida Tarix instituti 1943-yil tashkil etilgan. Institut tashkil etilgandan so‘ng, tarixchi olimlarimiz oldiga vatanimiz tarixining yoritilmagan joylarini, o‘zbek xalqi shakllanish tarixi, moddiy va ma’naviy madaniyati tarixini yoritish kabi ulkan vazifalar qo‘yildi. Markaziy Osiyo davlatlari va Rossiyaning yirik ilmiy markazlari bilan o‘zaro hamkorlikda ilmiy anjumanlar, davra suhbatlari, seminarlar muntazam olib borilmoqda, “Tarix fanining dolzarb muammolari” mavzusidagi maqolalar to‘plamlari chop etilgan. Tarix institutining ilmiy va tashkiliy faoliyatida tub o‘zgarishlar O‘zbekiston mustaqillikka erishganidan so‘ng sodir bo‘ldi. Tarix instituti haqida so‘z yuritar ekanimiz, birinchi Prezidentimiz I.Karimovning quyidagi fikrlarini alohida qayd etmog‘imiz lozim “Tarix fani, uning bugungi istiqboli haqida so‘z yuritar ekanmiz, men yana bir masalaga e’tibor qaratishni istardim. Agar biz tarixchilarni taroziga solsak, bugungi kun nuqtai nazaridan baholasak, talabga javob beradiganlari juda ozchilikni tashkil etadi. Shuning uchun tarixchi mutaxassislar tayyorlashni universitetlardan, ya’ni boshlang‘ich nuqtadan yaxshilash lozim deb o‘ylayman. Mustaqillikning dastlabki yillaridan boshlab institut xodimlari tomonidan sovet davri tarixining soxtalashtirilgan qismlarini ilmiy jihatdan yoritishga e’tibor berdilar. O‘zbekiston tarixidagi ko‘plab muammolar yangi nuqtai nazardan xolisona yoritila boshlandi. Bu borada ham birinchi Prezidentimiz I.Karimov “Mustaqil fikrlaydigan olimlarimiz bo‘lmasa, o‘z davlatimiz, xalqimiz, millatimiz tarixini o‘zimiz tiklamasak, o‘zimiz xolisona yozmasak, uni boshqalar boshqacha qilib yozadi. Yozish bilan cheklansak mayli-yu, bizni, o‘sib kelayotgan avlodni, hatto, olimlarimizni ham o‘z yo‘rig‘iga solishga harakat qiladi”. Shu asnoda tarix institutining faoliyatini yanada takomillashtirishni zamonning o‘zi taqozo etdi. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1998-yil 27-iyuldagi “O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiya Tarix instituti faoliyatini takomillashtirish to‘g‘risida”gi qarori institut faoliyatini yanada takomillashtirish uchun huquqiy asos bo‘ldi. Qarorda bir qancha ustuvor vazifalar ham belgilab berildi. O‘zbek xalqi va uning davlatchiligi haqqoniy tarixini o‘rganish, mamlakatimiz va xorijiy davlatlarda saqlanayotgan tarixiy manbalar tahlili asosida yurtimiz tarixini ochilmagan jihatlarini ochib berish, manbalarga asoslangan holda, ilmiy, ilmiy-ommabop asarlar, darsliklar, turli adabiyotlar yaratish va mazkur bilimlarni keng yoyish hamda tarix sohasida yuqori malakali ilmiy kadrlar tayyorlash O‘zbekiston 249 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 10 (2023) / ISSN 2181-1415 Respublikasi Fanlar akademiya tarix instituti faoliyatining bosh maqsadi etib belgilab berilgan. Shu bilan birga tarixchi olimlarimiz oldiga O‘zbekiston hududida ilk davlatchilik asoslari yuzaga keltirgan tarixiy shart-sharoitlar va davlatning kelib chiqishi masalasini atroflicha tadqiq etish va aniqlash, o‘zbek xalqi va uning davlatchiligi tarixi, o‘zbek xalqi etnogenezi hamda ushbu muammolar bo‘yicha arxeologik va barcha turdagi yozma manbalar tadqiqotlari natijalarini jamlash, har tomonlama ilmiy-qiyosiy tahlil qilish va muvofiqlashtirish, eng qadimgi davrdan hozirga qadar davlatchilik tarixiy bosqichlarida hududimizda yashagan xalqlarning siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy, madaniy va ma’naviy hayoti masalalarini o‘rganish, xolisona tadqiqotlar natijalari asosida ilmiy, ilmiy- ommabop asarlar, darsliklar yaratish hamda O‘zbekiston tarixiy atlasini tayyorlash, mamlakatimiz va chet el olimlarining eng qadimdan hozirgi kungacha o‘zbek xalqi tarixi bo‘yicha amalga oshirgan tadqiqotlarini tahlil qilish asosida ularning batafsil bibliografiyasini va ilmiy tarixshunosligini yaratish, o‘zbek xalqi va uning davlatchiligi tarixiga oid tadqiqotlarni olib borishda, ularni ommalashtirishda bir yoqlama yondashuvga, o‘tmishni soxtalashtirishga, mustamlakachilik mafkurasi aqidalariga yo‘l qo‘ymaslik hamda eski g‘oyaviy andozalardan holi bo‘lgan, zamonaviy ilmiy tafakkur asoslarini o‘zida mujassam etgan, Kadrlar tayyorlash milliy dasturi talablariga muvofiq mamlakatimizda oliy ta’lim tizimining tarixga taalluqli yo‘nalishlari va mutaxassisliklari bo‘yicha yuqori malakali kadrlar, ayniqsa magistrlar tayyorlash jarayoniga ham alohida e’tibor berildi. Bu borada oliy ta’lim muassasalari bilan bevosita ilmiy hamkorlik o‘rnatish, ularda pedagogik va ilmiy-tadqiqot jarayonlarini uyg‘unlashtirish masal