Методика развития математической компетентности при обучении студентов бакалавриата программной инженерии

Аннотация

Ключевые слова: В этом статье использовано программирования C++ при случайное количество, составлении графика функции распределения нормальной функция распределения, случайной величины. Кроме того, было отмечено, что параметр, междисциплинарная интеграция играет важную роль в программных средств, код программы, подготовке будущих программистов к профессиональной график функции, деятельности. интеграция, компиляция. Axborot texnologiyalari XXI asr boshiga kelib keskin rivojlanishi tufayli har bir insonning kundalik hayotiga mustahkam o‘rnashib qoldi. Ilmiy-pedagogik soha ham bundan mustasno emas, u texnologiyalarni rivojlantirish va turli sohalardagi bilimlarning o‘sishiga yanada ko‘proq hissa qo‘shadi. Ko‘pgina tadqiqotchilarining ta’kidlashicha, dunyoda axborot hajmi yildan yilga oshib borayotganligi sababli bunday hajmlarni saqlash va qayta ishlash masalalari esa hamon ochiqligicha qolmoqda [5]. Axborot bilan bir qatorda har qanday sohada muvaffaqiyatli kasbiy faoliyat olib borish uchun egallanishi zarur bo‘lgan tegishli bilimlar hajmi ham ortadi. Ta’lim texnologik sohani rivojlantirishning hozirgi darajasiga mos kelishi kerak va bilimlarning haddan ziyod ko‘pligi sababli o‘qituvchi ularni an’anaviy usulda talabalarga reproduktiv yetkazish uning ahamiyatini yo‘qotadi. Bunday vaziyatda bilim va ko‘nikmalarni qayta ishlab chiqishga asoslangan ta’lim tizimi iqtisodiyot, sanoat va ilm-fanni rivojlantirishning hozirgi darajasiga yuqori malakali kadrlarni tayyorlash vazifasini bajara olmaydi. Ta’limning bilimli paradigmasini transformatsiyalash va kompetentli yondashuvga o‘tish zamonaviy dunyoda bilim, muloqot, tashkiliy, axloqiy va boshqa muammolarni mustaqil ravishda hal qilish bo‘yicha ta’lim tajribasini rivojlantirish usuli sifatida qaraladi. Shu bilan birga, kompetentli paradigma “bilim”ni inkor etmaydi, balki uning asosida shakllantiriladi va malakali yondashuv nuqtai nazaridan talabaning kasbiy faoliyatda olgan bilimlarini qo‘llash qobiliyati va tayyorligini rivojlantirishni ko‘rib chiqadi [3]. Bunday sharoitda o‘z-o‘zini tarbiyalash usullari orqali o‘quvchilarning mustaqilligi va mas’uliyatini oshirish, axborot bilan ishlashning yangi usullarini joriy etish, mavzuiy kompetensiyalarni rivojlantirishda motivatsiyani oshirish, shuningdek, auditoriya soatlarini qisqartirish va talabalarning mustaqil ishlashiga ajratilgan vaqtni oshirishga e’tibor qaratilishi lozim. “Kompetentlik” va “kompetensiya” tushunchalarini ajratish uchun asos sifatida A.A. Verbitskiy shaxsning faoliyati sifatini belgilovchi shartlarning ob’yektivligi va sub’yektivligidan foydalanadi. Kompetensiya – shaxsning kompetentligini amalga oshirish imkoniyatlari va chegaralarini belgilovchi ob’yektiv shart-sharoitlar majmui. Kompetentlik – bu o‘z kasbiy faoliyatida kasbiy masalalarni samarali hal etish va hayotning istalgan sohasida zarur harakatlarni bajarish imkonini beruvchi bilim, ko‘nikma va malakalar majmuidir [3]. 58 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 10 (2023) / ISSN 2181-1415 Zamonaviy ta’lim amaliyotida matematik tayyorgarlik fundamental va amaliy fanlarni jadal rivojlantirish xususiyatiga ega, shuningdek matematika murakkab o‘quv fani sifatida jamiyatning axborotlashtirish darajasini oshirishi barobarida matematik ta’lim mazmuni doimiy o‘sishini ta’minlaydi [2]. Shunday qilib, matematikaning ilmiy mavzu sifatidagi xususiyatlari yuqori darajada abstraksiyalash va formallashtirish bilan ajralib turadi. Shu bilan birga matematik fanlar dasturini muvaffaqiyatli o‘zlashtirish uchun talaba matematik tafakkur kabi tushunchaning asosi bo‘lgan idrokning psixofiziologik xususiyatlari sifatida aqliy va mantiqiy tafakkurning rivojlangan darajasiga ega bo‘lishi kerak. Matematik kompetensiyalar tarkibini “Dasturiy injiniring” yo‘nalishi bo‘yicha bakalavrlarning matematik kompetensiyasi misolida ko‘rib chiqamiz. Biz “Dasturiy injiniring” bakalavriat ta’lim yo‘nalishining 2019-yil Oliy ta’lim vazirligi tomonidan tasdiqlangan DTS va malaka talablarini tahlil qilishimiz natijasida bo‘lajak dasturchilarning matematik kompetentligining asosi bo‘lib xizmat qilishi mumkin bo‘lgan quyidagi kompetensiyalar mavjudligi aniqlandi: – fikrlash madaniyatiga ega, axborotni umumlashtirish, tahlil qilish, idrok etish, maqsadlar qo‘yish va unga erishish yo‘llarini tanlay bilish; – o‘z-o‘zini rivojlantirishga intilish, malaka va ko‘nikmalarini oshirish; – matematik-tabiiy ilmiy fanlarining asosiy qonuniyatlaridan kasbiy faoliyatda foydalanishga tayyorlik, matematik tahlil va modellashtirish usullarini qo‘llash, nazariy va eksperimental tadqiqotlar; – qabul qilingan loyihaviy qarorlarni qabul qila olish, ularning to‘g‘riligi va samaradorligini tekshirish uchun tajribalarni o‘rnatish va bajarish. Shu bilan birga, ushbu me’yoriy hujjatlar talabalarning kasbiy ko‘nikmalarini shakllantirish va rivojlantirishda kompetentli yondashuvini amalga oshirish, auditoriyadan tashqari ishlar bilan birgalikda darslarning faol va i