К содержанию
РецензированоRU2023

Гендерный аудит – средство обеспечения социальных прав женщин в государственных организациях

Dildora ANVAROVA

Общество и инновации · 4 · 162-166 · 2023

Аннотация

Калит сўзлар: Мақолада давлат органлари ва ташкилотлари хотин-қизлар меҳнат фаолиятида, шу жумладан, кадрлар сиёсатини олиб ҳуқуқлари, боришда хотин-қизлар меҳнат ҳуқуқларининг гендер гендер тенглик, тенглик асосида таъминланишини жамоатчилик назорати HR-аудит, ижтимоий аудит, доирасида баҳолаш орқали гендер аудит ўтказиш зарурати гендер аудит, илмий асосланган ҳамда хорижий мамлакатларнинг бу баҳолаш, борадаги конституционализм тажрибаси таҳлил қилинади. жамоатчилик назорати, ҳуқуқий кафолат, тенглик 1 Teacher, Tashkent State University of Law. E-mail: hsti.anvarova@gmail.com Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 08 (2023) / ISSN 2181-1415 Гендерный аудит – средство обеспечения социальных прав женщин в государственных организациях АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В статье обосновывается необходимость проведения трудовые права женщин, гендерного аудита путем оценки обеспечения трудовых гендерное равенство, прав женщин на основе гендерного равенства в рамках кадровый аудит, общественного контроля в деятельности государственных социальный аудит, гендерный аудит, органов и организаций, в том числе реализации кадровой оценка, политики. научно обоснованы и анализируется опыт общественный контроль, конституционализма зарубежных стран в этом отношении. правовые гарантии, равенство Дунёда хотин-қизларнинг ижтимоий фаоллашуви, уларнинг эркаклар билан тенг ҳуқуқлилиги бир қатор мамлакатлар конституцияларида, миллий қонунчилигида ҳам акс эта бошлади. Шунингдек, гендер аудит ўша даврларда юзага келган ижтимоий аудитнинг муҳим тармоғи сифатида ривожланди. Ижтимоий аудитга эҳтиёж сифатида ижтимоий муносабатларнинг глобаллашув жараёнини алоҳида таъкидлаш керак. Хусусан, XX асрда меҳнат миграциясининг кучайиши, бошқа томондан, трансмиллий корпорациялар (ТМК) фаолияти - замонавий глобаллашувнинг ўзига хос хусусиятларидан бири - антиглобалистларнинг оммавий ташкилотлари сафларида норозилик келтириб чиқарди. Дунёнинг кўплаб мамлакатларида ўзларининг юзлаб филиаллари ва шўъба корхоналари жойлашган ТМКлар корхоналар фаолиятида ижтимоий ва ахлоқий меъёрларга риоя қилмайди ва натижада инсон ҳуқуқлари бузилади. Хусусан, аксарият ТМКларнинг филиаллари фаолиятида нисбатан арзон бўлган болалар ва мажбурий меҳнатидан фойдаланилади, хотин-қизлар меҳнати камситилади, паст иш ҳақи белгиланади, меҳнатни муҳофаза қилиш ва хавфсизлик стандартларига риоя қилинмайди. Бундай муаммолар корхона фаолиятида ижтимоий аудит ўтказиш заруриятини юзага келтирди. “Ижтимоий аудит” тушунчаси биринчи марта 1940-йилларда Стенфорд бизнес мактабининг иқтисод профессори Теодор Ж. Крепс томонидан ишлатилган. Ижтимоий аудит консепциясини шакллантиришда “Social Responsibility Audit: A Management Tool for Survival” асари муалифи John William Humble тадқиқотининг аҳамияти каттадир. Хусусан, Humble тадқиқотида аудиторга ташкилот учун инсон омилининг аҳамиятини баҳолашга имкон берадиган аргументлар таклиф қилинган. Кейинчалик “ижтимоий аудит” тушунчасининг моҳияти гендер аудит, HR- аудит каби баҳолаш турлари билан мукаммаллашди. Мазкур тушунчалар назариялардан норматив қонунларга кўчди. Яъни ташкилотларда ижтимоий аудит ўтказиб, ҳисоботлар тақдим қилиш мажбурияти қонунлар билан тартибга солина бошланди. Жумладан, Францияда 1977 йилда ижтимоий аудит тўғрисида қонун қабул қилинди. Қонунда ижтимоий аудит субъектлари, объектлари, ўтказиш тартиби, аудит ўтказиш натижалари бўйича ҳисобот тақдим этиш тартиби белгиланди. 163 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 08 (2023) / ISSN 2181-1415 Германияда бу даврда ижтимоий аудитнинг аналоги Sozialbericht шаклланди. АҚШда Иқтисодий устуворликлар бўйича кенгаш (the Concil on economic priorities, CEP) компанияларнинг меҳнат жамоасини ижтимоий ҳолати ва атроф-муҳитга муносабатига оид кўрсаткичларига оид ҳисоботлари бўйича ижтимой рейтингини шакллантиришни бошлади. Натижада 1972-1977 йилларда кўплаб Америка корпорациялари ташкилотнинг ижтимоий ҳисоботларини чиқардилар. Мазкур ижтимоий ҳисоботларда ишчи хотин-қизларни қайта касбий тайёрлаш ва малакаларининг оширилиши, улар учун муносиб меҳнат шароитлари яратилганлиги, бир хил меҳнатга тенг ҳақ тўлаш, корхона ахлоқ қоидаларига риоя этилиши, ижтимоий кафолатларнинг баҳоланиш натижалари келтирилган. Ижтимоий аудитнинг ҳуқуқий асосларининг шаклланиши кейинги даврларда анча ривожланди. Хусусан, Буюк Британияда (“Тhe King Report on Corporate Governance”), Данияда 1995 йилда (“Green Act”), 2001 йилда Европа комиссияси томонидан қабул қилинган “Корпоратив ижтимоий жавобгарлик тўғрисида Яшил китоб”да ижтимоий аудитнинг қонуний асослари яратилди. Бугунги кунда ҳам хорижий давлатларда гендер аудит, HR-аудит ижтимоий аудитнинг бир кўриниши сифатида қўлланилмоқда. Л.П.Домрачеванинг фикрича, HR-аудит – бу ходимларни бошқариш самарадорлигини комплекс баҳолаш бўлиб, бунда бошқарувнинг ташкилот стратегияси билан мувофиқлиги ўрганилади. Гендер аудит HR-аудит таркибида ўтказилиши керак бўлган баҳолаш бўлиб, бунда

Доказательный фрагмент

«Калит сўзлар: Мақолада давлат органлари ва ташкилотлари хотин-қизлар меҳнат фаолиятида, шу жумладан, кадрлар сиёсатини олиб ҳуқуқлари, боришда хотин-қизлар меҳнат ҳуқуқларининг гендер гендер тенглик, тенглик асосида т…»

Образец извлечения

Демо-превью

Калит сўзлар: Мақолада давлат органлари ва ташкилотлари хотин-қизлар меҳнат фаолиятида, шу жумладан, кадрлар сиёсатини олиб ҳуқуқлари, боришда хотин-қизлар меҳнат ҳуқуқларининг гендер гендер тенглик, тенглик асосида т… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
DOI: https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol4-iss8/S-pp162-166, общественный контроль, баҳолаш, ҳуқуқий кафолат, правовые гаранти, гендерный аудит, social audit, тенглик., women's labor rights, социальный аудит, оценка, ижтимоий аудит, public control, равенство, legal guarantees, хотин-қизлар меҳнат ҳуқуқлари, HR-аудит, жамоатчилик назорати, personnel audit, evaluation, equality, гендер тенглик, gender equality, gender audit, гендер аудит
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники