Достижения, достигнутые в сфере цифровых технологий на основе документов Президента Республики Узбекистан и затрагивающие их киберугрозы

Аннотация

Калит сўзлар: Ушбу мақолада Ўзбекистон Республикаси ахборот-коммуникация Президентининг ҳужжатлари асосида ахборот- технологиялари, коммуникация технологиялари соҳасининг ривожланиши рақамли технологиялар, ҳамда ушбу ислоҳотларнинг кейинги ривожига рахна Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳужжати, солувчи кибертаҳдидлар ҳақида сўз юритилган. киберҳужум, Мазкур мақола рақамли технологиялар соҳасида кибержиноят, Ўзбекистон Республикаси Президентининг ҳужжатлари жавобгарлик, асосида эришилган ютуқлар ва уларга рахна солаётган зарар, киберхуружларга бағишланган илмий иш ҳисобланади. қонунчилик, инсон ҳуқуқлари, мамлакат равнақи Достижения, достигнутые в сфере цифровых технологий на основе документов Президента Республики Узбекистан и затрагивающие их киберугрозы АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В данной статье рассматривается развитие информационно- информационно-коммуникационных технологий и коммуникационные киберугрозы в соответствии с документами Президента технологии, Республики Узбекистан. цифровые технологии, документ Президента Эта научная работа посвящена достижениям в области Республики Узбекистан, цифровых технологий и их связи с кибератаками. кибератака, киберпреступность, ответственность, ущерб, законодательство, права человека, развитие страны Мустақиллик йилларида мамлакатимизда ахборот-коммуникация технологиялари соҳасида Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳужжатлари асосида амалга оширилган кенг кўламли ислоҳотлар рақамли технологияларнинг кейинги ривожини таъминлаш учун муҳим пойдевор бўлиб хизмат қилди ва бу эса, ўз навбатида, халқимизнинг муносиб ҳаёт кечириши, фуқароларимизнинг давлат органлари ва ташкилотларига бўлган ишончи янада ошиши, Ўзбекистон иқтисодиёти бозор иқтисодиётига босқичма-босқич ўтиши ҳамда ривожланиши, тадбиркорлик субъектларининг фаолияти ҳамда аҳолининг эҳтиёжлари қондирилишида муҳим ўрин тутди. 43 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 4 № 5 (2023) / ISSN 2181-1415 Ислоҳотларнинг кейинги ривожида эса Ҳаракатлар стратегияси орқали рақамли технологиялар соҳасида жуда катта ишлар амалга оширилди. Биргина Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳужжатлари асосида қуйидаги ижобий ютуқларга эришдик, хусусан: Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 28 апрелдаги “Рақамли иқтисодиёт ва электрон ҳукуматни кенг жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ–4699-сон қарори ижроси юзасидан қуйидаги ишлар амалга оширилди: Автомобиль чегара божхона постларида “Хавфларни бошқариш” автоматлаштирилган ахборот тизими жорий этилди. Натижада “Ялпи” божхона назоратидан ўтказишдан воз кечилган ҳолда божхона назоратининг “яшил-хавф- даражаси паст”, “сариқ-хавф даражаси ўрта”, “қизил-хавф даражаси юқори”, “кўк- тасодифий танлов” йўлаклари яратилди ва аҳолига янада эркинлик, хавфларнинг автоматлаштирилган тизими яратилди. “Агросубсидия” ахборот тизими ишга туширилиши натижасида қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ишлаб чиқарувчиларга субсидиялар беришнинг автоматлаштирилган имконияти яратилди, сув тежовчи технологияларни жорий этиш бўйича субсидия олиш тўғрисидаги аризаларни кўриб чиқиш, ваколатли органлар билан келишиш ва ажратиш йўлга қўйилди. “Ягона миллий меҳнат тизими” ишга туширилиб 5,4 млн. нафардан ортиқ ходим рўйхатдан ўтказилди, 260 мингта иш ўрнига эга бўлган иш берувчиларнинг сони эса 715 мингга етди. “Электрон кундалик” ахборот тизимидан фойдаланиш ҳисобига 85 мингдан ортиқ қоғоз журналлар бекор қилинди ва давлат бюджетидан 1,5 млрд. сўм иқтисод қилинди. “Ўзбекистон темир йўллари” АЖ томонидан “ягона дарча” тамойили асосида юк ташиш хизматларининг юк ортиш операцияларини расмийлаштириш ахборот тизими жорий қилиниб, унга йирик юк жўнатувчилар ва 2 мингдан ортиқ корхоналар уланди. Бунинг натижасида юк ортиш операцияларини қоғозда расмийлаштиришга сарф қилинадиган йилига 6,5 млрд. сўм миқдорда харажат иқтисод қилинди. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йилнинг 5 октябридаги ПФ– 6079-сон Фармони билан тасдиқланган 2020–2022 йилларда давлат ва хўжалик органларида рақамли трансформация қилиш дастури доирасида 444 та лойиҳадан 337 таси (76 фоизи) тўлиқ амалга оширилди, ҳудудларда рақамли технологияларни жорий этиш бўйича қиймати 2,3 трлн. сўм бўлган жами 1 634 та лойиҳа ва тадбирлардан 1 464 таси (90 фоизи) тўлиқ амалга оширилди. Ижтимоий ҳимояни таъминлашда коррупциявий омилларнинг бартараф этилишини таъминлаш мақсадида республика бўйича “Ижтимоий ҳимоя ягона реестри” ахборот тизими тўлиқ жорий этилди ва автомат равишда дастур орқали моддий ёрдам нафақалари тайинлаш имконияти яратилди ва бу орқали орқали 41 249 та мурожаат амалга оширилди. “Электрон аттестат” ахборот тизимини ишга тушириш орқали 3,5 млн.дан ортиқ аттестатлар рақамлаштириш эвазига 1 млн.га яқин қоғоз шаклидаги шаҳодатномалар ва 9 мингдан ортиқ аттестатларни ҳисобга олиш дафтари харид 44 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 4 № 5 (2023) / ISSN 2181-1415 қилиниши бекор қилинди, натижада давлат бюджети ҳисобидан йилига 2,1 млрд. сўм иқтисод қилин