Адвокатская дисциплинарная ответственность в Республике Узбекистан

Аннотация

Калит сўзлар: Мазкур мақолада адвокатга нисбатан интизомий адвокат, чоралар қўлланилишига сабаблар, интизомий иш юритиш интизомий жавобгарлик, қўзғатиш асослари ва тартиби, интизомий жазо чоралари қарор, турлари ҳамда интизомий жазо чораларини қўллаш ҳайфсан, жарима. мумкин бўлмаган ҳолатлар кўриб чиқилган. Муаллиф томонидан адвокатларга нисбатан интизомий иш юритишнинг умумий ва фарқли жиҳатлари илғор хорижий давлатлар тажрибаси асосида таҳлил қилиниб, илмий-назарий хулосаларга келинган. 1 Acting Professor, Tashkent State University of Law. E-mail: d.nurumov@tsul.uz Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 07 (2023) / ISSN 2181-1415 Адвокатcкая дисциплинарная ответственность в Республике Узбекистан АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В данной статье рассматриваются основания адвокат, применения дисциплинарных мер в отношении адвоката, дисциплинарная основания и порядок возбуждения дисциплинарного ответственность, производства, виды дисциплинарных мер, а также решение, взыскание, ситуации, при которых применение дисциплинарных мер штраф. невозможно. Автор проанализировал общие и различные аспекты дисциплинарного воздействия на адвокатов на основе опыта передовых зарубежных стран и сделал научно- теоретические выводы. КИРИШ Янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституцияси 2023 йил 30 апрель куни ўтказилган Ўзбекистон Республикаси референдумида умумхалқ овоз бериш орқали қабул қилинган бўлиб, унинг 24-боби адвокатура институтига бағишланган. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси 142-моддасига мувофиқ, адвокат ўз касбий вазифаларини амалга ошираётганда унинг фаолиятига аралашишга йўл қўйилмаслиги, адвокат, унинг шаъни, қадр-қиммати ва касбий фаолияти давлат ҳимоясида бўлади ва қонун билан муҳофаза қилиниши белгиланган. Шу билан бирга, 141-моддада жисмоний ва юридик шахсларга малакали юридик ёрдам кўрсатиш учун адвокатура фаолият кўрсатиши қайд этилган. Мамлакатимизда 2023 йил август ойи ҳолатига кўра, адвокатлар сони 5441 нафарни ташкил этиб, улар томонидан жисмоний ва юридик шахсларнинг конституциявий кафолат ҳисобланган малакали юридик ёрдам олиш ҳуқуқи таъминланмоқда. Қайд этиш жоизки, адвокатлар томонидан адвокатура тўғрисидаги қонунчилик талаблари, адвокатнинг касб этикаси қоидалари, адвокатлик сири ва адвокат қасамёди бузиш ҳолатлари учраб турибди. Бугунги кунга қадар адвокатларнинг интизомий жавобгарлиги масаласи етарли даражада тадқиқ этилмаган бўлиб, ушбу институтни ўрганиш ва таҳлил қилиш келгусида адвокатурани янада ривожланишига хизмат қилади. МАТЕРИАЛ ВА ТАДҚИҚОТ УСУЛЛАРИ Ишда мантиқий, қиёсий-ҳуқуқий, илмий манбаларни аниқ тадқиқ этиш, қонун ҳужжатларини шарҳлаш, қонунни қўллаш амалиётини ўрганиш каби усуллардан фойдаланилган. НАТИЖАЛАР ВА УЛАРНИНГ МУҲОКАМАСИ Адвокатнинг интизомий жавобгарлигига оид қоидалар Ўзбекистон Республикасининг “Адвокатура тўғрисида”ги Қонуни ҳамда Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирининг 2009 йил 14 мартдаги 69-мҳ-сон буйруғи билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси Адвокатлар палатаси ҳудудий бошқармалари ҳузуридаги малака комиссиялари тўғрисидаги низомда ўз аксини топган. 141 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 07 (2023) / ISSN 2181-1415 Ўзбекистон Республикасининг “Адвокатура тўғрисида”ги Қонуни 14-моддасига кўра, адвокат томонидан адвокатура тўғрисидаги қонунчилик талаблари, адвокатнинг касб этикаси қоидалари, адвокатлик сири ва адвокат қасамёди бузилганлиги унга нисбатан интизомий чоралар қўлланилишига сабаб бўлади. Фикримизча, адвокатнинг интизомий жавобгарлигига оид қуйидаги масалалар юзасидан хорижий давлатларнинг тажрибасини ўрганиш ва таҳлил қилиш лозим: 1) Интизомий иш юритишни қўзғатишнинг асослари ва тартибини аниқлаштириш; 2) Интизомий иш юритишни кўриб чиқиш натижалари бўйича адвокатга нисбатан қандай интизомий жазо чоралари қўлланилиши мумкин? Интизомий жавобгарликни таҳлил қилишдан олдин “интизом” тушунчасини аниқлаштиришимиз керак. Бу борада бир қатор тадқиқотчиларнинг фикрларига тўхталиб ўтамиз. Жумладан, Г.С. Ривиннинг фикрича, интизом – бу ишчилар ва хизматчиларнинг меҳнат функцияларига мувофиқ меҳнат мажбуриятларини белгиловчи ҳуқуқий нормалар тўплами деб ҳисоблайди. Бу борада А. Абрамова “меҳнат интизоми деганда корхона ходимлари ва маъмуриятининг меҳнат мажбуриятларини белгиловчи, намунали бажариш учун рағбатлантириш ва уларни бажармаганлик учун жавобгарликни белгиловчи ҳуқуқий нормалар йиғиндиси тушуниладиган ҳуқуқий институт” деб фикр билдирган. “Интизом” тушунчасига бир вақтнинг ўзида ахлоқийлик тамойили ва қонунийлик тамойилидан келиб чиққан тадқиқотчиларнинг гуруҳи билдирган фикрлар ҳам мавжуд. А.Э. Пашерстник “интизом” тушунчасини қўшма иш жараёнида одамлар ўртасидаги ижтимоий алоқа шакли сифатида белгилаб, ишчиларнинг ўртоқлик ҳамкорлиги муносабатини ифодалайди ва барча ишчиларнинг умумий тартибга бўйсунишини, улар томонидан белгиланган қоидаларга риоя қилишни талаб қилувчи белгиланган хулқ-атвор қоидалари деб ҳисоблайди. Бизнингча, Пашерстникнин