Они заслужили звание Героя Советского Союза

Аннотация

Калит сўзлар: Мазкур мақолада Иккинчи Жаҳон уруши йилларида Иккинчи Жаҳон уруши, Европада немис-фашизмига ва Узоқ Шарқ ҳамда Осиёнинг Совет Иттифоқи турли минтақаларида япон милитаристларига қарши Қаҳрамони унвони, немис- курашда жасорат кўрсатиб, Совет Иттифоқи Қаҳрамони фашизми, япон милитаризми, унвонига тавсия этилган, лекин айрим сабабларга кўра бу 1 Doctor of Philosophy in Historical Sciences (PhD), Andijan State University. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 06 (2023) / ISSN 2181-1415 Европа, унвон билан тақдирланмаган турли миллат вакилларидан Грузия, иборат бўлган ўзбекистонлик 263 нафар, Ўрта Осиё, Россия Россия, ва Украинадан ҳарбий хизматга чақирилган 24 нафар ўзбек Япония, жангчилари ҳақидаги маълумотлар баён қилинган. Монголия, Манжурия, ўзбекистонлик жангчилар, мукофот, депортация, партизан, снайпер, мукофот, миллат, мукофотлаш варағи. Они заслужили звание Героя Советского Союза АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В данной статье представлены сведения о Вторая мировая война, 263 гражданах Узбекистана, которые были выдвинуты на Герой Советского Союза, получение звания Героя Советского Союза за проявленную немецко-фашизм, храбрость в борьбе с немецким фашизмом в Европе и японский милитаризм, Европа, японскими милитаристами на Дальнем Востоке и в Грузия, различных регионах Азии во время Второй мировой войны, Россия, но по разным причинам этого звания не получили. Особое Япония, внимание уделено 24 узбекским бойцам, призванным на Монголия, военную службу из Средней Азии, России и Украины. Маньчжурия, узбекские бойцы, награда, депортация, партизан, снайпер, нация, наградной лист. Иккинчи Жаҳон урушида ўзбекистонликларнинг иштироки, буюк ғалабага қўшган ҳиссалари, фашизм ва япон милитаристларига қарши кураш жанггоҳларида кўрсатган жасоратлари, фронт ортида олиб борилган машаққатли меҳнатлари ҳақида кўплаб мақолалар, китоблар чоп этилди. Бадиий ва ҳужжатли фильмлар яратилди. Айниқса, Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвонига сазовор бўлган ҳамда “Шуҳрат” орденининг учала даражаси билан тақдирланган жангчилар ҳақида бир қанча автобиографиялар, мақолалар, бадиий китоблар, тарихий очерклар нашр этилиб борилди. Бу борадаги ишлар ҳозирги кунда ҳам давом этиб келмоқда. Ушбу мақола эса Иккинчи жаҳон урушида жасорат кўрсатиб, Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвонига тавсия этилган, бироқ айрим сабаблар туфайли бу унвон билан тақдирланмаган ўзбекистонлик жангчилар ҳақида. Кейинги йилларда МДҲ давлатларида бир қанча ишлар амалга оширилди. Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвонига тавсия этилиб, бу унвон билан мукофотланмаганларнинг рўйхатлари шакллантириб, эълон қилиб бориш ишлари йўлга қўйилди, адабиётлар чоп этилди. Хусусан, jewmil.com сайти ходимлари “Герои 103 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 06 (2023) / ISSN 2181-1415 без Золотой Звезды” номи билан ўз сайтларида алоҳида бўлим ташкил этиб, Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвонига тавсия этилган, лекин тақдирланмаган 248 нафар яҳудийларнинг рўйхатини очиқлаганлар. Улар орасида 13 нафар Ўзбекистонда туғилган ва ҳарбий хизматга Ўзбекистондан чақирилганлар ҳам бор [1]. Бу борада, айниқса, қозоғистонлик тарихчилар Берик Абдигалиули ва Жумабой Доспановлар томонидан олиб борилган ишлар диққатга сазовордир. 2019 йилда қозоқ ва рус тилларида чоп этилган Берик Абдигалиулининг “Ұмытылған қаһармандар. Забытые герои. Герои Советского Союза” китобида юксак унвонга тавсия этилган, бироқ бу унвон билан тақдирланмаган қозоғистонлик 133 нафар жангчиларнинг маълумотлари келтирилган [2]. Жумабой Доспанов томонидан олиб борилган ишлар диққатга сазовордир. Ж. Доспанов “Подвик народа” электрон ресурси маълумотлари асосида собиқ Иттифоқ Республикалари ва хорижий давлатлардан Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвонига тавсия этилиб айрим сабабларга кўра тақдирланмаган 56 та миллатдан иборат бўлган 8097 нафар жангчиларнинг маълумотларини тўплаган. Шундан 102 нафари ўзбеклар эканлигини қайд этган. Тўпланган маълумотларни 3-жилддан иборат китобни чоп эттирган бўлиб унинг 1- ва 2-жилдлари Россия Федерацияга, 3-жилди эса 14 та собиқ Иттифоқ Республикаларига бағишланган [3]. Тошкент шаҳрида туғилган, Қозоғистоннинг Гурьев шаҳридан ҳарбий хизматга чақирилган, фашизмга қарши курашда Александр Матросов жасоратини қайтарган жангчи, душман амбразурасини ўз танаси билан беркитиб, ўт очиш нуқтасини яксон этган ҳолда қаҳрамонларча ҳалок бўлган Григорий Постольников вафотидан сўнг 1-даража Ватан уруши ордени билан тақдирланган [4. Б. 252]. Аслида эса Григорий Постольников 1944 йил 10 март куни Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвонига тавсия этилган эди [5]. Ахмадиев Тамимдар Хазигалиевич “Башкирская гвардейская кавалерийская” китобининг “Подвиг тридцати героев под Белой Калитвой” номли қисмида 1943 йилнинг 21-23 январь кунлари Россия Федерациясининг Ростов областидаги Белая Калитва шаҳри ҳудудидаги 79.9 тепаликни душмандан озод этиш учун бўлган жангларда 30 баҳодирнинг қаҳрамонликларини батафсил баён этган. Стратегик жиҳатдан муҳим бўлган тепа