Правовые основы взаимодействия государственных органов с негосударственными некоммерческими организациями в Республике Узбекистан

Аннотация

Ключевые слова: В Республике Узбекистан рассмотрены конституционно- государственные органы, правовые основы взаимодействия государственных неправительственных органов с негосударственными некоммерческими некоммерческих организациями Проанализирована система организаций, международные конституционно-правовых основ взаимодействия документы и правила государственных органов с негосударственными международного договора, некоммерческими организациями в Республике систематизирование Узбекистан на основе действующих Конституции и Законов Республики Узбекистан, подзаконных актов, а также на основе научных взглядов ученых в данной сфере. В настоящее время в нашей стране определена необходимость систематизации нормативно-правовых актов, регулирующих взаимодействие государственных органов с негосударственными некоммерческими организациями. Выдвинуты предложения по систематизации законов и подзаконных актов, регулирующих взаимодействие государственных органов с негосударственными некоммерческими организациями. Hozirgi kunda milliy qonunchiligimizda nodavlat notijorat tashkilotlarining konstitutsiyaviy-huquqiy asoslarini belgilab beruvchi qonun va qonunosti hujjatlarining samarali tizimi yaratildi. Mazkur yo‘nalishda mustaqilligimizning dastlabki yillarida hattokki, mustaqilligimizga erishilmagan davrdayoq bu sohaning qonunchilik bazasi yaratilishi ishlari boshlab yuborilgandi (1991-yil 15-fevraldan qabul qilingan O‘zbekiston Respublikasining “Jamoat birlashmasi to‘g‘risida”gi Qonuni). Darhaqiqat, bugungi kunda O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan ro‘yxatga olinib, “Lex.uz” nomli elektron qonunchilik milliy bazasida joylashtirilgan nodavlat notijorat tashkilotlari sohasidagi qonunchilik hujjatlarining soni 500 dan ortiqdir. O‘zbekiston Respublikasining “Normativ-huquqiy hujjatlar to‘g‘risida”gi (yangi tahriri) Qonunining 5-moddasiga ko‘ra normativ-huquqiy hujjatlarning turlari quyidagicha tasniflanadi: 339 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 03 (2023) / ISSN 2181-1415 a) O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi; b) O‘zbekiston Respublikasining qonunlari; c) O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlari; d) O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari va qarorlari; e) O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari; f) vazirliklar, davlat qo‘mitalari va idoralarning buyruqlari hamda qarorlari; g) mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarorlari. Tadqiqotchi D.R.Xolmanova tomonidan mamlakatimizdagi nodavlat notijorat tashkilotlari faoliyatini tartibga soluvchi nomativ-huquqiy hujjatlarni tahlil qilib, ushbu qonunchilik tizimini quyidagicha tasniflashni ilgari suradi: - O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasida belgilangan normalar; - O‘zbekiston Respublikasining kodekslarida belgilangan normalar; - O‘zbekiston Respublikasining qonunlari: a) universal tipdagi qonunlar; b) maxsus tipdagi qonunlar; - qonunosti hujjatlari; - xalqaro hujjatlar [1, 17-18-betlar]. Fikrimizcha, mazkur tasniflashda xalqaro hujjatlarning maqomi ierarxik nuqtai nazardan o‘z o‘rnini topmagan. Zeroki, O‘zbekiston Respublikasining “Nodavlat notijorat tashkilotlari to‘g‘risida”gi Qonunining 3-moddasida ushbu sohadagi xalqaro hujjatlar va milliy qonunchilik hujjatlarining o‘zaro nisbati quyidagicha belgilangan: “Agar O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida nodavlat notijorat tashkilotlari to‘g‘risidagi O‘zbekiston Respublikasining qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan bo‘lsa, xalqaro shartnoma qoidalari qo‘llaniladi.”. Demak, O‘zbekiston Respublikasida nodavlat notijorat tashkilotlarning konstitutsiyaviy-huquqiy asoslarini tashkil qiluvchi qonunchilik tizimini yoki normativ- huquqiy hujjatlar tizimini quyidagi ikki guruhga ajratish mumkin: Milliy qonunchilik tizimi: 1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida belgilangan normalar; 2. O‘zbekiston Respublikasining qonunlarida belgilangan normalar: a) O‘zbekiston Respublikasi kodekslarida belgilangan normalar; b) umumiy qonunlar; c) maxsus qonunlar. 3. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlari; 4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari; 5. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari; 6. vazirliklar, davlat qo‘mitalari va idoralarining buyruqlari hamda qarorlari; 7. mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarorlari. Xalqaro hujjatlar va xalqaro shartnoma qoidalari. 1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida belgilangan normalar. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining avvalgi tahririda jamoat birlashmalarining konstitutsiyaviy asoslariga e’tibor qaratilgan bo‘lsa, hozirgi yangi tahrirda qabul qilingan O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida 69-modda fuqarolik jamiyati institutlari, shu jumladan, jamoat birlashmalari va boshqa nodavlat notijorat tashkilotlari, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari, ommaviy axborot vositalari 340 Жамият ва инновациялар – Общество и