Научно-теоретическая и правовая характеристика объекта контрабанды

Аннотация

Калит сўзлар: Мақолада контрабанданинг юридик таҳлили, яъни контрабанда, объекти батафсил таҳлил қилинган. Хусусан, объект, контрабанданинг махсус, турдош, асосий бевосита, қўшимча махсус объект, ва факультатив бевосита объектлари тадқиқ этилган ва бу турдош объект, бевосита объект, борадаги хорижий ҳамда миллий олимларнинг фикр божхона қонунчилиги, мулоҳазалари келтирилган. Таҳлил ва мулоҳазалар асосида жамоат хавфсизлиги. муаллиф томонидан контрабанданинг асосий, қўшимча ва факультатив бевосита объектлари таърифи берилган. 1 Independent researcher, Tashkent State University of Law. E-mail: zam.soiskatel@gmail.com Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 03 (2023) / ISSN 2181-1415 Научно-теоретическая и правовая характеристика объекта контрабанды АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В статье проводится подробный анализ правового контрабанда, анализа контрабанды, то есть ее объекта. В частности, объект, исследованы специальные, родовые, основные специальный объект, непосредственные, дополнительные и факультативно связанный объект, непосредственный объект, непосредственные объекты контрабанды, а также таможенное право, представлены мнения зарубежных и отечественных общественная ученых по этому поводу. На основе анализа и соображений безопасность. автор определил основные, дополнительные и необязательные непосредственные объекты контрабанды. Контрабанданинг объекти масаласида ҳуқуқшунос олимлар томонидан контрабанда жиноят қонунининг қайси бобидан ўрин олганлиги ва унинг предметига нималар киришига қараб, турлича фикрлар билдирилган. Умуман олганда, ҳуқуқшунос олимлар томонидан контрабанда “бир вақтнинг ўзида бир нечта объектларга тажовуз қиладиган кўп объектли жиноят” [1] сифатида баҳоланади. Хусусан, А.С. Маякова ҳам “контрабанда кўп объектли жиноят бўлиб, ноқонуний ўтказиладиган товар ёки предмет туридан ҳамда жиноят субъекти эришмоқчи бўлган жиноий мақсаддан келиб чиқиб, контрабанда объекти жамоат хавфсизлиги, аҳоли соғлиғи, экологик хавфсизлик ва бошқалар бўлиши мумкин” [2], деган фикрни билдиради. Хусусан, ҳуқуқшунос олимлар томонидан контрабанданинг объектлари қуйидагича тавсифланади: а) махсус объекти: “ташқи иқтисодий фаолият, жамоат хавфсизлиги ва аҳоли саломатлиги” [3]; “моддий бойликни ишлаб чиқариш, айирбошлаш, тақсимлаш ва истеъмол қилиш бўйича ишлаб чиқаришга оид (иқтисодий) муносабатлар мажмуи” [4]; “иқтисодий фаолият соҳасидаги жиноят қонуни билан қўриқланадиган ижтимоий муносабатлар мажмуи” [5]; “иқтисодий ижтимоий муносабатлар” [6]; б) турдош объекти: “иқтисодий фаолиятни амалга ошириш тартиби” [7]; “иқтисодий фаолиятни амалга оширишни ташкил этиш соҳасидаги ижтимоий муносабатлар” [8]; “иқтисодий фаолиятни амалга ошириш принципларини реализация қилиш соҳасидаги ижтимоий муносабатлар” [9]; “иқтисодиётнинг нормал фаолият кўрсатиши ва ривожланишини таъминловчи ижтимоий муносабатлар мажмуи” [10]; “иқтисодиётнинг янада торроқ соҳасини – эркин ташқи савдо фаолияти ва унинг субъектларининг манфаатлари” [11]; “тадбиркорлик ёки бошқа иқтисодий фаолиятни амалга оширишнинг белгиланган тартиби бўйича ижтимоий муносабатлар” [12]; “ташқи иқтисодий фаолият соҳасидаги ижтимоий муносабатлар” [13]; “ташқи иқтисодий фаолиятнинг қонунда белгиланган тартиби” [14]; “эркин ташқи иқтисодий ва савдо фаолиятини муҳофаза қилувчи ижтимоий муносабатлар” [15]; в) асосий бевосита объекти: “иқтисодий барқарорлик ва хавфсизликни таъминловчи давлат томонидан белгиланган товар ва предметларни божхона чегарасидан ўтказишнинг тартиби ва қоидалари” [16]; “қонунда белгиланган 20 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 03 (2023) / ISSN 2181-1415 тартибда фуқаролик муомаласидан чиқарилган, Ўзбекистон Республикаси божхона чегараларидан ўтказиш тақиқланган товарларни олиб ўтишни тартибга солувчи, давлат, юридик ва жисмоний шахсларнинг қонуний ҳуқуқ ва манфаатларини муҳофаза қилувчи ижтимоий муносабатлар” [17]; “товар ва бошқа предметларни божхона чегарасидан ўтказиш тартиби ва шартларига риоя этиш билан боғлиқ ижтимоий муносабатлар” [18]; “товар ва маҳсулотларни (қимматликлар, транспорт воситалари ва бошқа предметларни) божхона чегараси орқали ўтказиш тартиби” [19]; “божхона қонунчилиги билан тартибга солинадиган товар ва предметларни божхона чегарасидан ўтказиш бўйича божхона фаолияти соҳасидаги ижтимоий муносабатлар мажмуи” [20]; “божхона иши соҳасида маҳсулот айирбошлашнинг белгиланган тартибини ва бюджетга бож тўлов ва йиғимлари ундирилишини таъминловчи қонун билан қўриқланадиган ижтимоий муносабатлар” [21]; “иқтисодий фаолиятда хулқ-атворнинг жиноий шаклларини тақиқлаш принципига мувофиқ иқтисодий ижтимоий муносабатлар” [22]; “жамоат хавфсизлигини таъминловчи муносабатлар” [23]; г) қўшимча объекти: “аҳоли саломатлиги” [24]; “ноқонуний олиб ўтилаётган товар ёки предметнинг туридан келиб чиқиб, аҳоли саломатлиги (гиёҳванд ёки психотроп модда), жамоат хавфсизлиги (қурол-яроғ), хилма-хил этник маданий меросни сақлаб қолиш манфаатлари (маданий бойлик