Модель развития коммуникативных и речевых навыков учащихся

Аннотация

Ключевые слова: В данной статье технология обучения раскрывается как технология, активный метод развития коммуникативных и речевых история, навыков школьников. Эффективность нетрадиционных форм процесс, обучения и развития общеизвестна. Это импровизационная связь, реализация, деятельность, имеющая нестандартную структуру, переводы, осваивающая различные методы и формы обучения, всемирная история. развивающая у учащихся интерес к изучаемому предмету. Pedagogik model bu – taxminiy andoza, aqliy yoki shartli standart. Pedagogik model pedagogik ilmiy tadqiqotning bir shakli sifatida qaralib, u muayyan pedagogik ob’yektning tuzilishi va funksiyalarining o‘rnini bosuvchi va aks ettiruvchi, tushunchalar va munosabatlarning sxematik majmui ko‘rinishidagi umumlashtirilgan tasvirdir. U nazariy va normativ bo‘lishi mumkin. Modellashtirish jarayoni ob’yektiv va universal muolaja sifatida pedagogikada keng qo‘llaniladi. Shu munosabat bilan pedagogikada modellashtirishdan nazariy va amaliy masalalarni modellar yordamida yechish vositasi sifatida foydalanish tajribasini tahlil qilish muhim ahamiyatga ega. Bizning fikrimizcha, bunday modellarning qat’iy va aniq tasnifini tuzish mumkin emas, chunki model faqat bilish vositasi bo‘lib xizmat qiladi va “sof shaklda” mavjud emas. Model – bu ko‘rish burchagiga qarab, turli shakllarda paydo bo‘lishi mumkin bo‘lgan o‘ziga xos “o‘zgaruvchan”, lekin pedagogikada modellashtirishni qo‘llashning asosiy yo‘nalishlarini aniqlash va bu sohalarga mos ravishda qurilgan modellarni ko‘rib chiqish mumkin. Bunday tahlil modellarning konseptual va terminologik ta’rifiga yordam beradi va pedagogikada modellashtirish usulidan maqsadli foydalanish bo‘lib xizmat qiladi. An’anaga ko‘ra, pedagogik tadqiqotlarning asosiy e’tibori talaba va uni turli tomonlardan o‘rganish imkonini beruvchi modellarga qaratiladi. Shaxs modeli zamonaviy dunyoda mavjud bo‘lishi kerak bo‘lgan shaxsning muhim xususiyatlari va fazilatlari to‘plami sifatida tavsiflangan tarzda taqdim yetilishi mumkin. G.A. Atanov, I.N. Pustiynikova talaba modelini “o‘quv jarayonini tashkil qilish uchun foydalaniladigan talaba haqidagi bilim” deb tushunadi. Talabaning o‘quv jarayonidagi xatti-harakatlarini tahlil qilish asosida shakllangan va “uning yakuniy holatiga qo‘yiladigan talablar” asosida qurilgan va o‘rganish maqsadini belgilaydigan me’yoriy talabaning dinamik xulq-atvor modelini ajrating. Kasbiy muammolarni hal qilish uchun tayyorlangan ta’lim muassasasi bitiruvchisini loyihalashda ular maxsus modellarni yaratadilar. Biz ta’kidlaymizki, “so‘nggi paytlarda mutaxassisning malakaviy modelidan kompetensiyaga asoslangan modelga o‘tishning aniq tendensiyasi kuzatilmoqda”. Mutaxassisning kompetensiya modeliga misol sifatida Yu.V tomonidan taklif qilingan pedagogika universiteti bitiruvchisi modelidir. Frolov D.A. Maxotin va “uchta asosiy (asosiy) vakolatlarga asoslangan” – umumiy madaniy, uslubiy, mavzuga yo‘naltirilgan. E’tibor bering, “mutaxassislarning xorijiy Yevropa kompetensiya modellari to‘rt turdagi vakolatlarni o‘z ichiga oladi: maxsus, shaxslararo, instrumental va tizimli” [8. S. 6]. A.A. Sergeyev, M.G. Sergeyeva “mutaxassis modelini yaratish uchun texnologik va sifatli yordamni ishlab chiqish” zarurligini ta’kidlaydi [8. S. 10]. Pedagogik faoliyatda modellashtirishning rolini hisobga olgan holda, biz bo‘lajak o‘qituvchilarning pedagogik modellashtirishga tayyorligini shakllantirish zarurligini ta’kidlaymiz. 205 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 4 № 2 (2023) / ISSN 2181-1415 O‘qitishning pedagogik modelida o‘quvchi va o‘qituvchi faoliyatini tashkil etish bo‘lib bunda: 1. O‘qituvchi ustunlik mavqeni egallaydi, u o‘quv jarayonining barcha parametrlarini: maqsadlarini, mazmunini, shakl va usullarini, ta’lim vositalari va manbalarini belgilaydi. 2. O‘quvchi obyektiv omillar (shaxsning shakllanmaganligi, qaram iqtisodiy va ijtimoiy mavqei, hayotiy tajribasining kamligi, hal qilishni o‘rganishni talab qiladigan jiddiy muammolarning yo‘qligi) ta’sirida bo‘ysunuvchi. Uning o‘quv jarayonini amalga oshirishdagi ishtiroki juda passiv, uning asosiy roli o‘qituvchi tomonidan unga yetkazilgan ijtimoiy tajribani idrok etishdir. Pedagogikada ta’lim mazmuni ham, o‘quv faoliyati ham modellashtiriladi. Tor predmetli utilitar ma’noda ilmiy modellar muayyan o‘quv fanlarini o‘qitish uchun apparat sifatida qurilgan. Modellashtirish metodologiyasini o‘zlashtirish zarurati ilmiy bilishning umumiy usuli, psixologik-pedagogik mulohazalar bilan bog‘liq. Talabalar o‘rganilayotgan hodisalarning turli modellarini qursalar, modellashtirish ham o‘quv quroli, ham o‘quv materialini umumlashtirish, hamda uni yig‘ilgan shaklda taqdim etish usuli sifatida xizmat qiladi. Bundan tashqari, o‘quv materialini modellashtirish uni mantiqiy tartibga solish, semantik sxemalarni qurish, o‘quv ma’lumotlarini mnemonik qoidalar (majoziy assotsiatsiyalar asosida) yordamida vizual shaklda taqdim etish uchun keng qo‘llaniladi. Pedagogik te